H ψυχολογία των εργαζόμενων γονιών και η πίεση των ρόλων

Ψυχολογία-συμβουλευτική

Γράφει η κα Χριστίνα Παναγιωτακοπούλου*,
Ψυχολόγος BSc – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, Συντονίστρια Σεμιναρίων.

Οι εργαζόμενοι γονείς, στη σύγχρονη απαιτητική πραγματικότητα, νιώθουν έντονη πίεση εξαιτίας των πολλών ωρών εργασίας, γεγονός που περιορίζει τον χρόνο που έχουν, για να τον αφιερώσουν στις ανάγκες των παιδιών τους.

Οι εργαζόμενοι γονείς έχουν διαφορετικές ευθύνες σε σχέση με τον κάθε ρόλο τους και η πρόκληση είναι να ικανοποιήσουν με ουσιαστικό τρόπο τον κάθε ρόλο, με όσο το δυνατόν λιγότερες συγκρούσεις. Καθώς οι απαιτήσεις των ρόλων μεταβάλλονται στην πορεία της ζωής των ανθρώπων, η ικανοποίηση του ατόμου εξαρτάται από το αν εκπληρώνονται οι ανάγκες του ρόλου που βρίσκεται κάθε φορά σε προτεραιότητα. Η διαχείριση της σύγκρουσης που υπάρχει μεταξύ καριέρας και οικογένειας συχνά έχει ως αποτέλεσμα υψηλά επίπεδα άγχους, εξουθένωσης και ενοχής.

Παράλληλα, οι εργαζόμενοι γονείς αναπτύσσουν δεξιότητες πολύ σημαντικές, για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις διαφορετικές απαιτήσεις των ρόλων τους, όπως η καλύτερη διαχείριση του χρόνου, πώς να θέτουν προτεραιότητες, η συναισθηματική νοημοσύνη και η ικανότητα επίλυσης σύνθετων προβλημάτων, ενώ δείχνουν προσαρμοστικότητα και ανθεκτικότητα, που αποτελούν πολύτιμο πλεονέκτημα για τις επιχειρήσεις.

Οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί έχουν σημαντικό ρόλο και ευθύνη στην εφαρμογή πολιτικών που είναι φιλικές προς τους εργαζόμενους γονείς, ώστε να μπορούν να πετύχουν σε σημαντικό βαθμό ισορροπία μεταξύ εργασίας και οικογένειας και οι επιχειρήσεις να διατηρήσουν τους ανθρώπους τους. Είναι ιδιαίτερα βοηθητικό για τους γονείς να έχουν ευελιξία στην εργασία τους, ώστε να ρυθμίζουν τις άδειές τους με τρόπο που να τους επιτρέπει να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των παιδιών τους και να αντιμετωπίζουν έκτακτες συνθήκες, όπως η φροντίδα τους όταν αρρωσταίνουν.

Οι εργαζόμενοι γονείς συχνά προσπαθούν να επιτύχουν το «τέλειο» σε κάθε ρόλο, καθώς ως γονείς θεωρούν ότι αυτό περιμένουν όλοι από εκείνους και ως επαγγελματίες έχουν την πίεση να αποδείξουν ότι εξακολουθούν να είναι προσανατολισμένοι στην καριέρα τους, όπως πριν αποκτήσουν τα παιδιά. Ωστόσο, χρειάζεται να δείχνουν συμπόνια προς τον εαυτό τους και να μην είναι επικριτικοί σε τυχόν λάθη που μπορεί να κάνουν ή εάν δεν έχουν την ύψιστη απόδοση. Όταν οι γονείς είναι ιδιαίτερα πιεσμένοι να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις, χρειάζεται να προσφέρουν στα παιδιά τους και στον εαυτό τους την ευκαιρία ενός πιο χαλαρού ρυθμού, χωρίς πρόγραμμα και υπερβολική οργάνωση, με συνειδητή όμως παρουσία.

Η πρόκληση της εναλλαγής των ρόλων

Ένα από τα θέματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι γονείς είναι η εναλλαγή των ρόλων, που χρειάζεται να κάνουν καθημερινά –και συχνά με πιεστικό τρόπο–, από επαγγελματία σε γονιό και πάλι πίσω. Ας δούμε πώς μπορεί αυτή η εναλλαγή να γίνεται με έναν πιο εύκολο, πιο ήρεμο και πιο αποτελεσματικό τρόπο.

• Η δημιουργία μίας λίστας με τις καθημερινές υποχρεώσεις, είτε οικογενειακές είτε επαγγελματικές, είναι ένα ισχυρό εργαλείο, που βοηθάει να μη συμβαίνουν μικρά λάθη και παραλείψεις, όταν υπάρχουν έντονες απαιτήσεις που δημιουργούν άγχος και αγωνία.
• Με συνειδητό τρόπο, τα θέματα που αφορούν την εργασία να μένουν εκεί, όταν επιστρέφετε στο σπίτι, και το αντίστροφο, όσο είναι εφικτό. Ο καθένας να αναλογιστεί με ποιο τρόπο μπορεί να το καταφέρει. Ένας αποτελεσματικός τρόπος είναι να υπάρχει ένα καθημερινό τυπικό, ώστε η μετάβαση από τον έναν ρόλο στον άλλο να είναι εμφανής και μελετημένη.
  Για παράδειγμα, πέντε λεπτά περπάτημα πριν από την κάθε αλλαγή ρόλου, ολιγόλεπτη παραμονή στο αυτοκίνητο ή μερικές βαθιές αναπνοές με κλειστά μάτια μπορούν να λειτουργήσουν ως πολύτιμα μεταβατικά στάδια.
• Ο αναστοχασμός όσον αφορά το πώς βιώνει κανείς αυτούς τους ρόλους είναι χρήσιμος. Δεν χρειάζεται, ωστόσο, να γίνεται ως μια καθημερινή συνήθεια καταγραφής των αποτελεσμάτων, γιατί αυτό πυροδοτεί την ενοχή που νιώθουν συχνά οι εργαζόμενοι γονείς, ότι δεν αφιερώνουν αρκετό χρόνο με τα παιδιά τους και ότι χάνουν σημαντικές δικές τους στιγμές. Είναι προτιμότερο να γίνεται σε αραιότερα χρονικά διαστήματα, για να μπορεί κάποιος να συνειδητοποιήσει ότι έχει καταφέρει να συνδυάσει την εργασία με την οικογένεια, αναγνωρίζοντας τα επιτεύγματά του και στα δύο αυτά πεδία, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο ο κάθε ρόλος προσφέρει στον άλλο.

* Η κα Χριστίνα Παναγιωτακοπούλου παρέχει υπηρεσίες σε εταιρείες μέσω ατομικών συνεδριών, μικρών ομάδων εργασίας, εκπαιδευτικών σεμιναρίων και συμβουλευτικής (coaching). Διατηρεί προσωπικό γραφείο για την παροχή συνεδριών ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής σε άτομα, οικογένειες, ζευγάρια και ομάδες. Έχει υπάρξει ανώτατο στέλεχος Ασφαλιστικών Εταιρειών. e-mail: [email protected]

Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News