Η τέχνη της αποσύνδεσης ως μορφή αυτοφροντίδας
Γράφει η κα Χριστίνα Παναγιωτακοπούλου*,
Ψυχολόγος BSc – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, Συντονίστρια Σεμιναρίων.
Η τέχνη της αποσύνδεσης είναι μία συνειδητή διαδικασία, που μας επιτρέπει να απομακρυνθούμε νοητικά, ψυχικά, συναισθηματικά και σωματικά από καταστάσεις, σκέψεις, ανθρώπους, υποχρεώσεις που προκαλούν άγχος και πίεση.
Η αποσύνδεση είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της ψυχικής μας υγείας και την ενίσχυση των αποθεμάτων μας, αλλά και την επανασύνδεση με τον εαυτό μας. Όπως όλοι καταλαβαίνουμε ότι το σώμα μας χρειάζεται ξεκούραση και ότι δεν είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί συνεχώς, το ίδιο ισχύει και για τον εγκέφαλό μας.
Η επαγγελματική μας ζωή, που αποτελεί μεγάλο και σημαντικό μέρος της ζωής και της καθημερινότητάς μας, απαιτεί σημαντική ενέργεια, για να ανταποκριθούμε στις υποχρεώσεις της. Σε αντάλλαγμα, αποκτούμε οικονομικούς πόρους, εμπειρίες, βαθιά ικανοποίηση και πληρότητα, και μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο προσωπικής ανάπτυξης και αυτοπραγμάτωσης. Για να είμαστε ικανοί να ανταποκριθούμε σε αυτή τη συνθήκη, να συνεχίζουμε να απολαμβάνουμε τα οφέλη της και να είμαστε παραγωγικοί, χρειάζεται η αποσύνδεση και από την εργασία.
Στην εργασία, η αποσύνδεση είναι η ικανότητα να πάρουμε απόσταση σε όλα τα επίπεδα (της εργασίας), δηλαδή νοητικά, φυσικά και ψηφιακά. Είναι η ικανότητα όχι μόνο να μην ασχολούμαστε με το εργασιακό μας αντικείμενο, αλλά να μπορούμε να σταματήσουμε να ανησυχούμε μετά από μια απαιτητική ημέρα για θέματα που μας απασχόλησαν ή για το τι μπορεί να μας περιμένει την επόμενη ημέρα.
Η κουλτούρα των σύγχρονων κοινωνιών κάνει πολλούς ανθρώπους να συνδέουν την ταυτότητά τους και την προσωπική τους αξία με το τι κάνουν που αφορά την εργασία, τα επιτεύγματά τους, τους ρόλους τους. Αυτό σταδιακά οδηγεί να μαθαίνουμε να μετράμε τον εαυτό μας με βάση το πόσο εργαζόμαστε, πόσα πετυχαίνουμε και πόσο χρήσιμοι είμαστε. Είμαστε, όμως, πολύ περισσότερα από αυτό. Σε αυτό το πλαίσιο έρχεται η αποσύνδεση ως μια μορφή αυτοφροντίδας, για να προστατεύουμε την ψυχική και συναισθηματική μας ευεξία.
Στην ηρεμία της αποσύνδεσης μπορεί να χαλαρώσει η αναπνοή μας, να παρατηρήσουμε μείωση της αρτηριακής πίεσης και ελάττωση του καρδιακού ρυθμού, να έχουμε πνευματική διαύγεια. Πρόκειται για μια απαραίτητη πράξη αυτοσυντήρησης, σε έναν κόσμο που δεν φαίνεται ποτέ να σταματά να ζητά περισσότερα.
Ένας από τους λόγους που δυσκολευόμαστε στην αποσύνδεση είναι η ψηφιακή τεχνολογία, που χρειάζεται ειδικές δεξιότητες αποσύνδεσης και επαναφοράς ορίων ανάμεσα στον διαδικτυακό και στον φυσικό κόσμο. Αν και έχει διευκολύνει σε πολλά επίπεδα τη ζωή μας και τον τρόπο που συνδεόμαστε, παράλληλα, διασπά την προσοχή και επιβαρύνει νοητικά τον εγκέφαλο από την υπερφόρτωση των πληροφοριών. Τα ψηφιακά όρια που μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση αυτών των συνεπειών θα πρέπει να γνωρίζουμε για ποιον λόγο χρειάζονται –για παράδειγμα, για τη βελτίωση του ύπνου μας και την ενίσχυση της παραγωγικότητάς μας–, ώστε να καθοδηγήσουν τις αποφάσεις μας.
Στην αρχή αυτών των αλλαγών είναι φυσικό να νιώθουμε άβολα, καθώς το μυαλό προσαρμόζεται στην απουσία συνεχούς ψηφιακής διέγερσης.
Συχνά, σε περιπτώσεις που η ευθύνη της θέσης ή/και του ρόλου δεν κάνει εύκολη την αποσύνδεση ακόμη και την περίοδο των διακοπών, υπάρχει ο κίνδυνος να μετατρέψουμε τις διακοπές σε εξ αποστάσεως εργασία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι σημαντικό να έχουμε ορίσει και θέσει τα όρια στο πότε, πόσο και για ποια θέματα είναι σημαντική η δική μας παρέμβαση. Είναι κάτι που θα πρέπει να έχει συζητηθεί και συμφωνηθεί με την ομάδα ή τον προϊστάμενο, πριν φύγουμε για διακοπές. Εξάλλου, εάν δεν πάρουμε την απαραίτητη απόσταση, δεν θα έχουμε την ευκαιρία για επαναφόρτιση, που είναι βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της ευημερίας, της δημιουργικότητας, της παραγωγικότητας και την ύπαρξη κινήτρου.
Η αποσύνδεση δεν αφορά μόνο την περίοδο των διακοπών. Είναι κάτι που χρειάζεται να εφαρμόζουμε καθημερινά, για τη μετάβαση από την επαγγελματική στην προσωπική/οικογενειακή/ κοινωνική ζωή. Για παράδειγμα, μπορούμε να γράφουμε λίστα με τις εκκρεμότητες της επόμενης ημέρας ή, σε περίπτωση που εργαζόμαστε εξ αποστάσεως, να κάνουμε έναν μικρό περίπατο στο τέλος της ημέρας.
Όταν κατανοήσουμε ότι η αποσύνδεση αποτελεί φροντίδα για τον εαυτό μας, που είναι απαραίτητη για να συνεχίζουμε να ανταποκρινόμαστε στις υποχρεώσεις μας, θα αρχίσουμε να αναζητούμε τις απαραίτητες πρακτικές και να ξεκινήσουμε με μικρά καθημερινά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.
* Η κα Χριστίνα Παναγιωτακοπούλου παρέχει υπηρεσίες σε εταιρείες μέσω ατομικών συνεδριών, μικρών ομάδων εργασίας, εκπαιδευτικών σεμιναρίων και συμβουλευτικής (coaching). Διατηρεί προσωπικό γραφείο για την παροχή συνεδριών ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής σε άτομα, οικογένειες, ζευγάρια και ομάδες. Έχει υπάρξει ανώτατο στέλεχος Ασφαλιστικών Εταιρειών. e-mail: [email protected]
Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News