Μ. Νεκτάριος: Ασφάλιση Φυσικών Καταστροφών για Κατοικίες – Πρόσθετη Κάλυψη ή Χωριστό Ασφαλιστήριο;
Του κ. Μιλτιάδη Νεκτάριου,
Ομότιμου Καθηγητή του Πανεπιστημίου Πειραιώς.
Στην Ευρώπη, η ασφάλιση Φυσικών Καταστροφών είναι:
● Προαιρετική στις περισσότερες χώρες (Γερμανία, Ιταλία, Ελλάδα, Βουλγαρία, Ουγγαρία, Σλοβενία κ.λπ.), με χαμηλό ποσοστό ασφαλιστικής κάλυψης των κατοικιών.
● Υποχρεωτική (Γαλλία, Ισπανία, Δανία, Ρουμανία, Ελβετία, καθώς και στην Τουρκία), με υψηλό ποσοστό ασφαλιστικής κάλυψης των κατοικιών.
Η κάλυψη για Φυσικές Καταστροφές (NatCat) προσφέρεται κυρίως με δύο τρόπους, ανάλογα με τη χώρα και το είδος του κινδύνου: ως πρόσθετη κάλυψη (add-on) σε υφιστάμενα ασφαλιστήρια ή ως χωριστό ασφαλιστήριο.
Α. Πρόσθετη κάλυψη σε υφιστάμενο ασφαλιστήριο
ΙΣΠΑΝΙΑ: Υποχρεωτικό Επασφάλιστρο επί του Ασφαλίστρου Πυρός
Στην Ισπανία, τα ασφάλιστρα για φυσικές καταστροφές δεν υπολογίζονται συνήθως ως ποσοστό (%) επί του κανονικού (εμπορικού) ασφαλίστρου, αλλά ως ειδική προσαύξηση (surcharge) επί του ασφαλιζόμενου κεφαλαίου (του συνολικού ποσού κάλυψης).
Το σύστημα αυτό διαχειρίζεται το Consorcio de Compensación de Seguros (CCS), ένας δημόσιος ασφαλιστικός οργανισμός, και η προσαύξηση είναι υποχρεωτική για τις περισσότερες ασφαλίσεις περιουσίας, αυτοκινήτων και ζωής.
Τρέχοντα Επίπεδα Προσαυξήσεων (Surcharge Rates) ανά Κατηγορία (από 01/07/2018):
- Κατοικίες και Οικοσκευές: 0,07
- τοις χιλίοις (0.07‰) επί του ασφαλιζόμενου κεφαλαίου.
- Γραφεία: 0,12 τοις χιλίοις (0.12‰).
- Καταστήματα, Εμπορικός και Βιομηχανικός Κίνδυνος: 0,18 τοις χιλίοις (0.18‰).
Δηλαδή, για μια κατοικία με ασφαλιζόμενο κεφάλαιο €100.000, η επιπλέον προσαύξηση CCS για φυσικές καταστροφές είναι μόλις €7 τον χρόνο.
Το ισπανικό μοντέλο CCS θεωρείται παγκόσμιο πρότυπο για την ανθεκτικότητά του.
ΓΑΛΛΙΑ: Υποχρεωτικό Ποσοστό επί του Ασφαλίστρου Πυρός
Από την 1η Ιανουαρίου 2025, η Γαλλία αύξησε σημαντικά το πρόσθετο ασφάλιστρο (surcharge) για την κάλυψη φυσικών καταστροφών, ως ποσοστό επί των βασικών ασφαλιστηρίων συμβολαίων, λόγω της αύξησης της συχνότητας και της έντασης των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Το πρόσθετο ασφάλιστρο αυξήθηκε στο 20% του βασικού ασφαλίστρου πυρός και λοιπών κινδύνων (από 12% που ίσχυε μέχρι το 2024 και 9% πριν το έτος 2000).
Οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες είναι υποχρεωμένες να αντασφαλίζονται (σε ποσοστό άνω του 60% και χωρίς προμήθεια) στην κρατική αντασφαλιστική εταιρεία CCR.
ΕΛΛΑΔΑ: Επασφάλιστρο επί του ασφαλίστρου πυρός
Στην Ελλάδα, η ασφαλιστική κάλυψη για Φυσικές Καταστροφές –όπως σεισμός, πλημμύρα και πυρκαγιά από δάσος– προσφέρεται συνήθως ως προαιρετική πρόσθετη κάλυψη (add-on) στο βασικό συμβόλαιο κατοικίας.
Το κόστος αυτών των πρόσθετων καλύψεων δεν ορίζεται από τον νόμο ως σταθερό ποσοστό επί του βασικού ασφαλίστρου, αλλά καθορίζεται ελεύθερα από τις ασφαλιστικές εταιρείες, βάσει επικινδυνότητας. Ωστόσο, στην πράξη το επασφάλιστρο ανέρχεται, κατά μέσο όρο, στο 100% του βασικού ασφαλίστρου, με το συνολικό κόστος να κυμαίνεται συνήθως μεταξύ €1,40 και €2,10 ανά €1.000 ασφαλιζόμενου κεφαλαίου.
Η Πολιτεία προσφέρει έκπτωση έως 20% στον ΕΝΦΙΑ, για ακίνητα με φορολογητέα αξία έως €500.000, και 10% για αξίες άνω αυτού του ποσού.
Β. Χωριστό ασφαλιστήριο φυσικών καταστροφών
ΡΟΥΜΑΝΙΑ: Χωριστό ασφαλιστήριο
Στη Ρουμανία, η ασφάλιση κατοικίας έναντι φυσικών καταστροφών (σεισμός, πλημμύρα, κατολίσθηση) είναι υποχρεωτική μέσω του κρατικού συστήματος PAD (Κοινοπραξία Ασφαλιστικών εταιρειών). Τα ασφάλιστρα δεν καθορίζονται ως ποσοστό (%) επί του κανονικού (προαιρετικού) ασφαλίστρου, αλλά είναι σταθερά, προκαθορισμένα ασφάλιστρα ανά έτος.
Ασφάλιστρα PAD (Υποχρεωτική Ασφάλιση) ανά τύπο κατοικίας:
- Τύπος Α (Σύγχρονες κατασκευές): €26 (130 RON) ετησίως για ασφαλισμένο ποσό έως €20.000 (100.000 RON).
- Τύπος Β (Παραδοσιακές/Λιγότερο ανθεκτικές κατασκευές): €10 (50 RON) ετησίως για ασφαλισμένο ποσό έως €10.000 (50.000 RON).
Οι ιδιοκτήτες μπορούν να αγοράσουν προαιρετική ασφάλιση (collateral home insurance) μόνο αφού έχουν αποκτήσει την υποχρεωτική PAD.
Σε πολλές περιπτώσεις, η PAD αποτελεί το “βασικό” επίπεδο κάλυψης (πρώτος κίνδυνος), ενώ τα προαιρετικά προγράμματα καλύπτουν την υπεραξία του ακινήτου και άλλα ρίσκα (π.χ. πυρκαγιά).
Η PAD δεν έχει απαλλαγές (deductibles).
Οι ασφαλιστικές εταιρείες εισπράττουν προμήθεια 10% για τα ασφάλιστρα που διαβιβάζουν στην PAD.
ΤΟΥΡΚΙΑ: Χωριστό Ασφαλιστήριο
Τα ασφάλιστρα για την υποχρεωτική ασφάλιση σεισμού (DASK/TCIP) στην Τουρκία είναι συχνά κάτω από το 10%-15% του συνολικού κόστους μιας “πλήρους” ιδιωτικής ασφάλισης.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες μεταβιβάζουν το σύνολο των κινδύνων στον κρατικό φορέα, με προμήθεια 10%.
ΑΛΒΑΝΙΑ: Έχει υιοθετήσει πλήρως το μοντέλο της Τουρκίας
Γ. Προτάσεις για ασφάλιση φυσικών καταστροφών στην Ελλάδα
- Θέσπιση Υποχρεωτικής Ασφάλισης των κατοικιών, με το σύστημα Autoenrollment: ο πολίτης θα μπορεί: (α) να επιλέξει τους κινδύνους προς ασφάλιση, και (β) να ζητήσει την εξαίρεσή του (οπότε αποκλείεται από οποιαδήποτε κρατική αρωγή).
- Το χωριστό ασφαλιστήριο φυσικών καταστροφών επιβάλλεται, μεταξύ άλλων, και λόγω του γεγονότος ότι το Loading Ratio (ποσοστό επιβαρύνσεων) του βασικού ασφαλίστρου πυρός προσεγγίζει το 80%.
- Δημιουργείται Κρατική Ασφαλιστική Εταιρεία, που συγκεντρώνει όλους τους κινδύνους, με βάση το χωριστό ασφαλιστήριο φυσικών καταστροφών. Καταβάλει προμήθεια 10% στις ασφαλιστικές εταιρείες που διαμεσολαβούν στην ασφάλιση.
- Το ασφάλιστρο που αναλογεί μέχρι την αξία των €120.000 για κάθε κατοικία, επιδοτείται κατά τουλάχιστον 50% από τον ΕΝΦΙΑ. Το υπερβάλλον ποσό πέραν των €120.000 μπορεί να ασφαλίζεται σε ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες.
- Η κρατική ασφαλιστική εταιρεία αντασφαλίζεται, εκδίδει Ομόλογα Φυσικών Καταστροφών (CAT Bonds) και συγκροτεί Απόθεμα Εξισορρόπησης (Equalization Reserve), με στόχο να δημιουργήσει σταδιακά ένα συνολικό ποσό κάλυψης (insurance capacity) που θα ανέρχεται στα 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ.
- Η τρέχουσα διαχείριση της Κρατικής Ασφαλιστικής Εταιρείας ανατίθεται σε ελληνική ασφαλιστική εταιρεία για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, μετά από σχετικό διαγωνισμό.
Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News