Γράφει η κα Χριστίνα Παναγιωτακοπούλου*,
Ψυχολόγος BSc – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, Συντονίστρια Σεμιναρίων.

Ενεργητική ακρόαση και αποτελεσματική επικοινωνία

Η αποτελεσματική επικοινωνία είναι κρίσιμη σε κάθε συζήτηση, τόσο προσωπική όσο και επαγγελματική, και η ενεργητική ακρόαση αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία της. Αποκτώντας αυτή τη δεξιότητα, μπορούμε να έχουμε θετικές επιπτώσεις σε πολλούς βασικούς τομείς της ζωής μας.

Η ενεργητική ακρόαση είναι μία δεξιότητα που αφορά την αποτελεσματική επικοινωνία και μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση τόσο των διαπροσωπικών μας σχέσεων όσο και στην επαγγελματική μας απόδοση, ενώ αναπτύσσει την εμπιστοσύνη και την κατανόηση, καθώς δίνεται προτεραιότητα στο να ακούσουμε τον συνομιλητή μας και όχι στο να κρίνουμε και να απαντήσουμε σε αυτά που ακούμε. Δηλαδή, με την ανάπτυξη αυτής της δεξιότητας είμαστε ανοιχτοί να καταλάβουμε τι μας λέει ο συνομιλητής μας και όχι να σχεδιάζουμε τι θα απαντήσουμε. Η επανάληψη αυτών που έχουμε ακούσει με τον δικό μας τρόπο συμβάλλει στο να νιώσει ο συνομιλητής μας ότι τον έχουμε κατανοήσει, δείχνει ενσυναίσθηση και ουσιαστική σύνδεση.

Η ενεργητική ακρόαση είναι χρήσιμη για τη δημιουργία στενών σχέσεων στα μέλη μιας ομάδας, καθώς αποτελεί δεξιότητα – κλειδί για την αποτελεσματική επίλυση συγκρούσεων, την ανατροφοδότηση και τον σχολιασμό που στοχεύει στην προσωπική ανάπτυξη αυτού που απευθυνόμαστε, τη βελτίωση της απόδοσης ή της συμπεριφοράς του, διατηρώντας παράλληλα το θετικό κλίμα στη σχέση. Η ενεργητική ακρόαση έρχεται όταν οι άνθρωποι είναι ανοιχτοί να ακούσουν και να κατανοήσουν τις πιθανές διαφορετικές απόψεις των άλλων.

Ένα βασικό εργαλείο για την ενεργητική ακρόαση είναι οι θετικές ερωτήσεις, οι οποίες διατυπώνονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να ενθαρρύνουν μια θετική και δημιουργική απάντηση, αποφεύγοντας την κριτική που μπορεί να οδηγήσει σε σύγκρουση. Οι θετικές ερωτήσεις εστιάζουν στις λύσεις, στις δυνατότητες, στα επιθυμητά αποτελέσματα και τα δυνατά σημεία των ανθρώπων.

Τι χρειάζεται για να επιτύχουμε την ενεργητική ακρόαση

Να είμαστε παρόντες στη συζήτηση· να είμαστε, δηλαδή, συγκεντρωμένοι στο τι λέγεται και τι αυτό σημαίνει, να συμμετέχουμε με όλες μας τις αισθήσεις (όραση, ακοή κ.λπ.) και να δίνουμε όλοι μας την προσοχή στον συνομιλητή μας.
Να έχουμε υπομονή, επιτρέποντας στο άλλο άτομο να εκφραστεί χωρίς να το διακόπτουμε. Δίνουμε, έτσι, στον συνομιλητή μας τον χρόνο να μοιραστεί τις σκέψεις του και στον εαυτό μας τον χρόνο που χρειάζεται να ακούσει αυτό που λέγεται, χωρίς να βιαζόμαστε να προετοιμάσουμε την απάντηση.
Να καλλιεργούμε την περιέργειά μας. Όσο περισσότερο ενδιαφερόμαστε για μια κατάσταση, τόσο πιο εύκολα θέτουμε σχετικές ερωτήσεις, επιδιώκοντας να την κατανοήσουμε – βασικοί παράγοντες της ενεργητικής ακρόασης.
Να κάνουμε ανοιχτού τύπου ερωτήσεις, που οδηγούν τον συνομιλητή μας σε μία πιο αναλυτική απάντηση, αφού εστιάζει στις σκέψεις και τα συναισθήματά του. Για παράδειγμα: «μπορείς να μου μιλήσεις περισσότερο για αυτό;», «πώς νιώθεις για αυτό που συνέβη;», «τι σε έκανε να επιλέξεις αυτό;», «τι εννοείς με αυτό που λες;».

Πολλαπλά οφέλη στην πράξη

Αποκτώντας τη δεξιότητα της ενεργητικής ακρόασης, μπορούμε να έχουμε θετικές επιπτώσεις σε πολλούς βασικούς τομείς της ζωής μας.

Στις προσωπικές σχέσεις και τις κοινωνικές επαφές, η ενεργητική ακρόαση μας βοηθά στο να ξεκινούμε και να διατηρούμε τη συζήτηση και να αντιλαμβανόμαστε ότι η συζήτηση αφορά περισσότερο τον άλλο και όχι εμάς. Ειδικά σε περιπτώσεις που ο συνομιλητής μας –που μπορεί να είναι ένα μέλος της οικογένειάς μας, ένας φίλος, ο/η σύντροφός μας– αντιμετωπίζει μια δυσκολία, είναι προτιμότερο να μπορούμε να τον ακούσουμε, από το να του προσφέρουμε λύσεις ή να εκφράζουμε την άποψή μας.

Στο εργασιακό περιβάλλον, η ενεργητική ακρόαση μειώνει τις παρεξηγήσεις, ενώ οι οδηγίες και οι προσδοκίες είναι πιο σαφείς. Επίσης, όταν οι εργαζόμενοι νιώθουν ότι ακούγονται, είναι πιο ανοιχτοί και συνεργατικοί, και δεν υπάρχουν έντονες συγκρούσεις. Ιδιαίτερα στην επαφή με πελάτες, βοηθάει ώστε να υπάρχει ανταπόκριση στις πραγματικές ανάγκες τους και όχι σε αυτά που υποθέτουμε ότι χρειάζονται.

Τέλος, όταν ακούμε ενεργά τους άλλους, δείχνουμε ότι τους εκτιμούμε και τους σεβόμαστε, και οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να εμπιστευτούν και να συνεργαστούν με ανθρώπους που με ειλικρίνεια ενδιαφέρονται για τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους.

* Η κα Χριστίνα Παναγιωτακοπούλου παρέχει υπηρεσίες σε εταιρείες μέσω ατομικών συνεδριών, μικρών ομάδων εργασίας, εκπαιδευτικών σεμιναρίων και συμβουλευτικής (coaching). Διατηρεί προσωπικό γραφείο για την παροχή συνεδριών ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής σε άτομα, οικογένειες, ζευγάρια και ομάδες. Έχει υπάρξει ανώτατο στέλεχος Ασφαλιστικών Εταιρειών. e-mail: [email protected]

Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News