Γράφει η κα Χριστίνα Παναγιωτακοπούλου*,
Ψυχολόγος BSc – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, Συντονίστρια Σεμιναρίων.

Στο σύγχρονο σύνθετο εργασιακό περιβάλλον, που χαρακτηρίζεται από την ψηφιακή μεταμόρφωση, την αβεβαιότητα, τη συνεχή εξέλιξη και την αναγνώριση της σημασίας της ψυχικής ευημερίας και ασφάλειας των εργαζομένων, οι επικεφαλής των οργανισμών και των ομάδων καλούνται να δώσουν νόημα και προοπτική και να μην εστιάζουν αποκλειστικά στον έλεγχο και την επίλυση των προβλημάτων.

Η συστημική καταξιωτική ηγεσία (Systemic Appreciative Leadership) βασίζεται στην καταξιωτική προσέγγιση, που είναι ένας σύγχρονος τρόπος αντιμετώπισης των ομάδων και υποστηρίζει ότι σε κάθε ανθρώπινο σύστημα υπάρχει κάτι που λειτουργεί σωστά και χρειάζεται να το αναγνωρίσουμε και να συνδεθούμε μαζί του με τέτοιο τρόπο, ώστε να αυξηθεί η ενέργεια, να υπάρξει έμπνευση και δράση για αλλαγή.

Η καταξιωτική ηγεσία δίνει έμφαση στα δυνατά σημεία της ομάδας, τις δυνατότητες και τις επιτυχημένες εμπειρίες των ανθρώπων της, το κοινό όραμα για το μέλλον, τις αξίες που λειτουργούν και τα θετικά της αποτελέσματα, για βέλτιστη απόδοση, συνεχόμενη μάθηση και εξέλιξη, και ανθεκτικότητα στις αποτυχίες. Για να γίνει αυτό, χρειάζεται να:

αναγνωρίζονται οι καλύτερες πρακτικές, που έχουν οδηγήσει στην επίτευξη των στόχων και τη συνολική επιτυχία, τι λειτούργησε καλά και πώς μπορεί η ομάδα να υποστηρίζει τα μέλη της να συνεχίσουν να κάνουν αυτό που λειτούργησε καλά κατά τη διάρκεια προγραμματισμένων ή απροσδόκητων αλλαγών·
ενθαρρύνονται οι εργαζόμενοι να συνδεθούν με τις επιτυχίες του παρελθόντος, για τις οποίες είναι περήφανοι.

Στους οργανισμούς συχνά η κριτική και το feedback αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα που χρειάζεται επίλυση. Θα ήταν πιο χρήσιμο εάν αξιοποιούνται ως πληροφορία που λειτουργεί ως κίνητρο για βελτίωση. Όταν καλείται ο επικεφαλής να μοιραστεί αυτή την κριτική, είναι χρήσιμο να γίνεται με τρόπο που να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να συνεργαστούν για την επίλυση αυτών των θεμάτων, γνωρίζοντας ότι έχουν τόσο τα απαραίτητα μέσα όσο και την υποστήριξη που χρειάζονται προς αυτή την κατεύθυνση. Tο μοίρασμα ιστοριών για το πώς έχουν καταφέρει να ξεπεράσουν εμπόδια και προκλήσεις με επιτυχία και για τις πρακτικές που έχει φανεί ότι λειτουργούν σε τμήματα και οργανισμούς είναι ένας τρόπος επίλυσης θεμάτων.

Η ηγεσία που ενθαρρύνει τη συμμετοχή διασφαλίζει υψηλό επίπεδο επίδοσης και ενισχύει την ψυχική ευεξία των ανθρώπων της. Η ροή της πληροφορίας μέσα στον οργανισμό έχει μεγάλη σημασία στη διαμόρφωση ισχυρής οργανωτικής κουλτούρας, καθώς δείχνει διαφάνεια και εμπιστοσύνη, ενώ παράλληλα ενισχύει τη δέσμευση για την υλοποίηση ενός κοινού οράματος. Επίσης, η συμπερίληψη δίνει στους ανθρώπους το αίσθημα του ανήκειν. Όταν επιδιώκεται η συμπερίληψη, διευρύνεται η συνεργασία και η δημιουργικότητα της ομάδας. Αυτό, με τη σειρά του, δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι άνθρωποι νιώθουν ότι είναι μέρος αυτού που δημιουργείται και, κατά συνέπεια, ενδιαφέρονται για αυτό και συμμετέχουν ενεργά.

Καθώς η ρευστότητα και η αβεβαιότητα λειτουργούν ως κανονικότητα στη σύγχρονη εποχή, οι κοινωνίες και οι επιχειρήσεις καλούνται να τις χρησιμοποιήσουν ως ευκαιρία και μέσο επαναπροσδιορισμού. Όταν γνωρίζουν οι άνθρωποι τι κάνουν καλά, νιώθουν ικανοί και ότι έχουν κάποιον έλεγχο και, κατά συνέπεια, μια ασφαλή βάση. Επίσης, όταν οι εργαζόμενοι αισθάνονται ότι αναγνωρίζονται και ακούγονται, αυξάνεται η εμπιστοσύνη και μειώνεται η αντίσταση στην αλλαγή.

Οι ηγέτες με έμπνευση προσφέρουν στην ομάδα κατεύθυνση και όραμα, που γεμίζει τους ανθρώπους ελπίδα. Με αυτόν τον τρόπο, απελευθερώνουν την απαραίτητη ενέργεια για καινοτομία, ενισχύουν την ουσιαστική συμβολή των εργαζομένων και διαμορφώνουν μια κουλτούρα που προτεραιοποιεί την ευεξία και την ψυχολογική ασφάλεια.

Για να επιτευχθεί αυτό, είναι απαραίτητο:

να έχουν συνέπεια προς αυτή την κατεύθυνση·
να αναγνωρίζουν το συναισθηματικό κλίμα, τόσο του οργανισμού όσο και των ανθρώπων του·
να ενισχύουν τη συμμετοχή στον σχεδιασμό των δράσεων·
να αναγνωρίζουν τις προσπάθειες·
να επενδύουν στη δημιουργία ουσιαστικών σχέσεων, που καλλιεργούν την αλληλοϋποστήριξη και δημιουργούν ανθεκτικότητα.

* Η κα Χριστίνα Παναγιωτακοπούλου παρέχει υπηρεσίες σε εταιρείες μέσω ατομικών συνεδριών, μικρών ομάδων εργασίας, εκπαιδευτικών σεμιναρίων και συμβουλευτικής (coaching). Διατηρεί προσωπικό γραφείο για την παροχή συνεδριών ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής σε άτομα, οικογένειες, ζευγάρια και ομάδες. Έχει υπάρξει ανώτατο στέλεχος Ασφαλιστικών Εταιρειών. e-mail: [email protected]

Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News