Πυρκαγιές στην Ισπανία και τη Γαλλία θέτουν σε δοκιμασία τις άμυνες των ασφαλιστικών εταιρειών
Οι δασικές πυρκαγιές στην Ισπανία και τη Γαλλία ξεπερνούν πλέον τα όρια μιας κατά κύριο λόγο αγροτικής καταστροφής και επεκτείνονται σε περιοχές με σημαντική συγκέντρωση κατοικιών, τουριστικών εγκαταστάσεων, δικτύων μεταφορών και εμπορικής δραστηριότητας. Αυτό, σύμφωνα με τη Morningstar DBRS, μπορεί να θέσει σε δοκιμασία τις άμυνες των ασφαλιστικών εταιρειών έναντι των δευτερευόντων κινδύνων, καθώς αυξάνει την πιθανότητα υποβολής περισσότερων και μεγαλύτερων απαιτήσεων για αποζημίωση.
Οι πυρκαγιές που πλήττουν την Ισπανία και τη Γαλλία έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα πιο σοβαρά περιστατικά πυρκαγιών στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Μέχρι τις 26 Ιουλίου, περισσότεροι από 220.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τις περιοχές τους στη Γαλλία. Στην Ισπανία, απομακρύνθηκαν περισσότεροι από 75.000 άνθρωποι και σε περίπου 30.000 δόθηκε εντολή να παραμείνουν μέσα στα σπίτια τους. Οι πυρκαγιές στις ισπανικές επαρχίες της Μαδρίτης, της Άβιλα και του Τολέδο έχουν κατακαύσει περισσότερα από 45.000 εκτάρια, ενώ το μέτωπο της πυρκαγιάς στη Γαλλία έχει προχωρήσει σε απόσταση περίπου 15 χιλιομέτρων από το Μπορντό. Η Γαλλία έχει καταγράψει 98.000 εκτάρια που έχουν καεί από την αρχή του έτους, ενώ το συνολικό μέγεθος των εκτάσεων που έχουν καεί στην Ισπανία από την αρχή του έτους ξεπέρασε τα 150.000 εκτάρια.
Αν και οι επιπτώσεις στον ασφαλιστικό τομέα παραμένουν αβέβαιες, οι ανθρώπινες και περιβαλλοντικές συνέπειες είναι ήδη σοβαρές. Κατά την άποψη των ειδικών της Morningstar DBRS, το ύψος των ασφαλισμένων ζημιών θα εξαρτηθεί λιγότερο από την έκταση της καμένης γης και περισσότερο από το αν οι φλόγες φτάσουν σε πυκνοκατοικημένες κοινότητες και εμπορικές περιοχές υψηλής αξίας. Η γειτνίαση με το Μπορντό αυξάνει την πιθανότητα υποβολής απαιτήσεων αποζημίωσης για σπίτια, επιχειρήσεις τουρισμού και οινοποίησης, μεταφορές και διακοπή εργασιών. Στην Ισπανία, οι κοινότητες δυτικά της Μαδρίτης παρουσιάζουν παρόμοιο κίνδυνο συσσώρευσης ασφαλισμένων αξιών.
Διαχειρίσιμες οι επιπτώσεις, εκτός εάν…
Η Morningstar DBRS αναμένει ότι οι τρέχουσες πυρκαγιές θα έχουν αρνητικές, αλλά διαχειρίσιμες οικονομικές επιπτώσεις για τις μεγάλες ευρωπαϊκές ασφαλιστικές εταιρείες που διαθέτουν ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων. Οι περισσότερες ασφαλιστικές εταιρείες εισήλθαν στην περίοδο πυρκαγιών του 2026 με υγιή κεφάλαια και ρευστότητα. Οι γαλλικές ασφαλιστικές εταιρείες γενικών ασφαλίσεων ανέφεραν combined ratio 95,3% για το 2025 και συνολικό δείκτη Solvency II 299%. Σε γενικότερο επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων ανέφερε ότι οι ευρωπαϊκές αντ/ασφαλιστικές εταιρείες παρέμειναν καλά κεφαλαιοποιημένες και κερδοφόρες καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025. Αυτή η οικονομική ισχύς παρέχει ένα σημαντικό “μαξιλάρι ασφαλείας”. Επιπλέον, οι πυρκαγιές στη Γαλλία και την Ισπανία διαφέρουν από εκείνες του 2025 στο Λος Άντζελες, όπου η πυκνή συγκέντρωση ακινήτων υψηλής αξίας προκάλεσε ασφαλισμένες ζημιές που ανήλθαν σε περίπου $40 δισ. Η Ισπανία και η Γαλλία διαθέτουν γενικά λιγότερα ακίνητα εκτεθειμένα σε φωτιές, ενώ οι μεγαλύτερες καμένες εκτάσεις τους παραμένουν κυρίως δασικές ή αγροτικές. Τα δέντρα, οι φυτείες και οι μη αξιοποιημένες περιοχές συχνά δεν είναι ασφαλισμένα ή εξαιρούνται από την τυπική κάλυψη ακινήτων, οπότε οι ασφαλισμένες ζημιές για το συγκεκριμένο συμβάν δεν θα είναι τόσο υψηλές όσο οι οικονομικές.
Ωστόσο, αν η πυρκαγιά εξαπλωνόταν στα προάστια του Μπορντό ή σε πυκνοκατοικημένες περιοχές κοντά στη Μαδρίτη θα μπορούσε να μετατρέψει ένα αγροτικό συμβάν σε αστική πυρκαγιά. Ο καπνός, η τέφρα, οι ζημιές από την κατάσβεση, τα πρόσθετα έξοδα διαβίωσης και οι εντολές εκκένωσης θα μπορούσαν να αυξήσουν τις απαιτήσεις αποζημίωσης πέρα από τα κτήρια που επλήγησαν άμεσα από τις φλόγες. Οι ζημιές από διακοπή εργασιών θα μπορούσαν επίσης να είναι σημαντικές για τις επιχειρήσεις του τουρισμού, του κρασιού και των μεταφορών κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου αιχμής. Οι μικρότεροι ασφαλιστές με συγκεντρωμένο χαρτοφυλάκιο στην ασφάλιση ακινήτων και υψηλά καθαρά ποσά διακράτησης είναι πιο ευάλωτοι σε σχέση με τους ομίλους που διαθέτουν ένα περισσότερο διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο.
Τα δημόσια συστήματα αντιμετώπισης καταστροφών παρέχουν περιορισμένη προστασία
Η κατανομή των ζημιών μεταξύ του κράτους και των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών αποτελεί σημαντικό παράγοντα που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας.
Στην Ισπανία, το Consorcio de Compensación de Seguros (το Consorcio) καλύπτει τα προσωπικά ατυχήματα που υφίστανται άτομα που συμμετέχουν στην κατάσβεση δασικών πυρκαγιών. Ωστόσο, οι ασφαλισμένες υλικές ζημιές και οι περισσότερες άλλες προσωπικές απώλειες που προκαλούνται από δασικές πυρκαγιές παραμένουν στην ευθύνη της ιδιωτικής ασφάλισης. Αυτό διαφέρει από άλλους έκτακτους κινδύνους, όπως οι πλημμύρες, οι σεισμοί και ορισμένοι άλλοι κίνδυνοι που καλύπτονται από το Consorcio.
Η κατάσταση είναι παρόμοια στη Γαλλία. Οι δασικές πυρκαγιές αντιμετωπίζονται γενικά ως ασφαλίσιμος κίνδυνος από πυρκαγιά και όχι ως συμβάν που καλύπτεται από το κάποιο πρόγραμμα ΣΔΙΤ για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών. Η κάλυψη πυρκαγιάς περιλαμβάνεται στα τυποποιημένα πακέτα ασφάλισης κατοικίας και καλύπτει γενικά ζημιές που προκαλούνται από πυρκαγιά, καπνό, εκρήξεις, επιχειρήσεις διάσωσης και αρχικά μέτρα έκτακτης ανάγκης. Τα έμμεσα έξοδα, όπως η προσωρινή στέγαση ή η απώλεια ενοικίου, εξαρτώνται από τους όρους του συμβολαίου, ενώ τα δέντρα και οι φυτείες συνήθως εξαιρούνται, εκτός αν έχουν ασφαλιστεί ειδικά.
Δεδομένων των παραπάνω οι ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές εταιρείες θα κληθούν να καλύψουν το μεγαλύτερο μέρος των ασφαλισμένων απαιτήσεων για ζημιές σε περιουσιακά στοιχεία. Η διείσδυση της ασφάλισης είναι επίσης άνιση. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το ποσοστό ασφάλισης κατοικιών στην Ισπανία πλησιάζει το 80%, αλλά τείνει να είναι χαμηλότερο στις αγροτικές περιοχές, όπου η έκθεση στις πυρκαγιές είναι μεγαλύτερη. Ως ένδειξη του κενού προστασίας, οι πυρκαγιές του 2025 στην Ισπανία προκάλεσαν, σύμφωνα με πληροφορίες, οικονομικές απώλειες ύψους σχεδόν €5 δισ., ενώ οι ασφαλιστικές αποζημιώσεις παρέμειναν πολύ κάτω από το €1 δισ.
Σημαντική η αντασφάλιση, αλλά συνολικά η προστασία θα τεθεί υπό δοκιμασία
Η αγορά αντασφάλισης παρέχει σημαντική προστασία. Τα αντασφαλιστικά κεφάλαια παγκοσμίως έφτασαν στο ρεκόρ των $790 δισ. στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026. Κατά τις ανανεώσεις του Ιουνίου και του Ιουλίου, οι ασφαλιστές περιουσίας πέτυχαν μειώσεις τιμών διψήφιου ποσοστού και βελτιωμένους όρους, καθώς το διαθέσιμο capacity υπερέβαινε τη ζήτηση. Αυτό αναμένεται να βοηθήσει τις ευρωπαϊκές ασφαλιστικές εταιρείες να απορροφήσουν τις μέτριες ζημιές από πυρκαγιές χωρίς ουσιαστική πίεση στα κεφάλαιά τους.
Ωστόσο, οι πυρκαγιές αποτελούν συχνά πρόβλημα συχνότητας και συσσώρευσης και όχι μεμονωμένο συμβάν κορυφαίου κινδύνου. Διαφορετικές πυρκαγιές μεσαίου μεγέθους μπορούν να επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς για καταστροφές, να εξαντλήσουν τα ετήσια συνολικά όρια κάλυψης και να ενεργοποιήσουν την ασφάλιση σε αξία καινούργιου, ακόμη και όταν κανένα συμβάν δεν φτάνει σε υψηλό excess-of-loss επίπεδο. Οι ορισμοί των συμβάντων μπορεί να επηρεάσουν το αν οι ταυτόχρονες ή οι ενοποιημένες πυρκαγιές αντιμετωπίζονται ως ένα ή ως περισσότερα συμβάντα. Οι απαιτήσεις αποζημίωσης για καπνό, εκκένωση και διακοπή εργασιών μπορεί επίσης να αναπτυχθούν σταδιακά, αυξάνοντας τον κίνδυνο σταδιακής αύξησης των ζημιών.
Η Morningstar DBRS αναμένει μεγαλύτερη διαφοροποίηση κατά τις ανανεώσεις του Ιανουαρίου 2027. Προγράμματα ή χαρτοφυλάκια που έχουν πληγεί από ζημιές ή διαθέτουν ανεπαρκή δεδομένα τοποθεσίας ενδέχεται να έχουν υψηλότερα ποσοστά ιδίας κράτησης ή αυστηρότερούς όρους κάλυψης συνολικά. Τα χαρτοφυλάκια που υποστηρίζονται από λεπτομερή γεωχωρικά δεδομένα, τιμολόγηση βάσει κινδύνου και αξιόπιστα μέτρα μετριασμού θα παραμείνουν ελκυστικά. Η επάρκεια αντασφαλιστικού capacity καθιστά απίθανη μια εκτεταμένη σκλήρυνση της αγοράς μόνο λόγω αυτών των πυρκαγιών, αλλά μια σοβαρή αστική ζημιά ή επιπλέον καταστροφές στην Ευρώπη θα μπορούσαν να ανακόψουν αυτόν τον κύκλο χαλάρωσης.
Προειδοποίηση για τον πιστωτικό κίνδυνο λόγω της μεταβαλλόμενης γεωγραφίας των δασικών πυρκαγιών στην Ευρώπη
Η μετατόπιση του κινδύνου δασικών πυρκαγιών προς αστικές και εμπορικές περιοχές αποτελεί την κύρια ανησυχία της Morningstar DBRS από πιστωτική άποψη. Η AXA Climate εκτιμά ότι ο μέσος αριθμός ημερών υψηλού κινδύνου δασικών πυρκαγιών γύρω από συγκεκριμένες γαλλικές πόλεις ενδέχεται να αυξηθεί κατά σχεδόν 70% έως το 2050. Η περίοδος των πυρκαγιών του 2025 στην Ισπανία ήταν η χειρότερη των τελευταίων τριών δεκαετιών, με σχεδόν 355.000 εκτάρια να έχουν καεί. Οι τρέχουσες πυρκαγιές δείχνουν ότι τα ιστορικά στοιχεία για τις ζημιές ενδέχεται να αποτελούν ανεπαρκή οδηγό για τη μελλοντική έκθεση, καθώς οι περίοδοι πυρκαγιών επιμηκύνονται και η οικιστική επέκταση προς δασικές εκτάσεις διευρύνεται.
Σύμφωνα με τη Morningstar DBRS, οι ασφαλιστικές εταιρείες θα πρέπει να ενισχύσουν τη διαχείριση των κινδύνων σε τοπικό επίπεδο, να ενσωματώσουν την πρόληψη στην τιμολόγηση και να συνεργαστούν με τις κυβερνήσεις σε θέματα χρήσης γης, βλάστησης, ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των κτηρίων και έγκαιρης ανίχνευσης. Προς το παρόν, ο οίκος αξιολόγησης θεωρεί απίθανο να υπάρξει επίδραση στις πιστωτικές αξιολογήσεις των μεγάλων και με διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο ασφαλιστικών εταιρειών. Η εκτίμηση αυτή θα αλλάξει εάν οι πυρκαγιές προκαλέσουν εκτεταμένες καταστροφές σε αστικές περιοχές, εξαντλήσουν την ετήσια κάλυψη για καταστροφές ή αποδυναμώσουν ουσιαστικά την κερδοφορία από την ανάληψη κινδύνων και τα κεφάλαια.
Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News