Morningstar DBRS: Πώς επηρεάζουν τους ασφαλιστές οι εχθροπραξίες στον Κόλπο
Οι κλιμακούμενες εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή έχουν σταματήσει τις ναυτιλιακές μεταφορές, έχουν καθηλώσει πτήσεις σε μεγάλους περιφερειακούς κόμβους και έχουν αυξήσει τον κίνδυνο πυραυλικών επιθέσεων σε εμπορικές υποδομές, κάνοντας πολύ δύσκολη την αναδοχή κινδύνου για πολλούς ασφαλιστικούς κλάδους, όπως υπογραμμίζει σε σημερινό σχόλιό του ο οίκος αξιολόγησης Morningstar DBRS, υπό τον τίτλο “Geopolitical Shock in the Gulf Raises Underwriting Volatility Across Insurance Lines”.
Τα υψηλότερα ασφάλιστρα μπορεί να παρέχουν βραχυπρόθεσμη στήριξη των κερδών, αλλά αντισταθμίζονται από τον αυξημένο κίνδυνο συγκέντρωσης, την αυστηρότερη παροχή capacity από τους αντασφαλιστές και τις πιθανές συσχετιζόμενες ζημιές στους κλάδους marine, aviation, περιουσίας και άλλες εξειδικευμένες γραμμές, σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης Morningstar DBRS. Η παρατεταμένη διαταραχή στις ενεργειακές ροές και τα παγκόσμια δίκτυα μεταφορών θα μπορούσε, επίσης, να αυξήσει την αστάθεια της χρηματοπιστωτικής αγοράς, με επιπτώσεις στα επενδυτικά χαρτοφυλάκια και τα κεφαλαιακά αποθέματα των ασφαλιστών.
Στις 28 Φεβρουαρίου 2026, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ πραγματοποίησαν συντονισμένες επιθέσεις σε ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους. Το Ιράν απάντησε εκτοξεύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε αμερικανικές βάσεις και περιφερειακούς συμμάχους. Η κλιμάκωση επηρέασε όλη την περιοχή του Κόλπου, καθώς έκλεισε προσωρινά ο εναέριος χώρος πάνω από το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Ισραήλ, το Μπαχρέιν, τα ΗΑΕ και το Κατάρ, και τέθηκαν εκτός λειτουργίας μεγάλα διεθνή αεροδρόμια, όπως το Ντουμπάι, το Άμπου Ντάμπι και η Ντόχα.
Η σύγκρουση ώθησε επίσης τις ναυτιλιακές αρχές και τους μεταφορείς να σταματήσουν την κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ, ένα σημείο από το οποίο περνάει περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου που μεταφέρονται μέσω θαλάσσης. Δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης αναφέρουν ότι οι ασφαλιστές πολεμικών κινδύνων εξέδωσαν επταήμερες ειδοποιήσεις ακύρωσης για ασφαλιστήρια συμβόλαια που καλύπτουν πλοία που διέρχονται από τον Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ και ήταν έτοιμοι να αυξήσουν τα ασφάλιστρα έως και 50%.
Σύμφωνα με την υπηρεσία Maritime Trade Operations του Ηνωμένου Βασιλείου, τρία εμπορικά πλοία γύρω από τα Στενά του Ορμούζ δέχτηκαν επίθεση την 1η Μαρτίου.
Όπως αναφέρει ο οίκος αξιολόγησης Morningstar DBRS, αυτές οι εξελίξεις δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις στην αξιολόγηση κινδύνων και επενδύσεων στις ασφαλιστικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους τομείς των θαλάσσιων και αεροπορικών μεταφορών, περιουσίας, ταξιδιών και εφοδιαστικής αλυσίδας. Για τους παγκόσμιους ασφαλιστές και αντασφαλιστές, η σύγκρουση αυτή μπορεί να αυξήσει την αστάθεια των κερδών και να ασκήσει πίεση στη φερεγγυότητά τους. Τα υψηλότερα ασφάλιστρα προσφέρουν κάποιο προσωρινό “μαξιλάρι”, αλλά όσο αυξάνονται η έκθεση σε πολεμικούς κινδύνους, η αστάθεια του επενδυτικού χαρτοφυλακίου και οι πιθανές συσχετιζόμενες ζημιές θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα πιστωτικά προφίλ των ασφαλιστών, σύμφωνα πάντα με την Morningstar DBRS.
Θαλάσσιες Ασφαλίσεις: Ακυρώσεις, τιμολόγηση και συσσώρευση κινδύνου
Οι περισσότερες ασφαλιστικές συμβάσεις για ασφάλιση κύτους (Ηull) εξαιρούν τους κινδύνους πολέμου, πειρατείας, τρομοκρατίας και κατάσχεσης, επομένως οι πλοιοκτήτες αγοράζουν ξεχωριστή κάλυψη για κινδύνους πολέμου, συνήθως ανά ταξίδι. Η ασφάλιση πολεμικών κινδύνων περιλαμβάνει επταήμερη ειδοποίηση ακύρωσης, επιτρέποντας σε κάθε μέρος να τερματίσει την κάλυψη, εάν αλλάξει ο κίνδυνος. Το Nordic Marine Insurance Plan, ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο πλαίσιο θαλάσσιας ασφάλισης, επιτρέπει ομοίως στους ασφαλιστές ή τους ασφαλισμένους να ακυρώσουν την κάλυψη με επταήμερη ειδοποίηση, όταν αλλάξουν οι συνθήκες, και αναμένει από τους ασφαλιστές να προτείνουν νέους όρους. Μεσίτες ασφαλίσεων δήλωσαν στους Financial Times ότι μετά τις πρόσφατες επιθέσεις, οι ασφαλιστές πολεμικών κινδύνων υπέβαλαν ειδοποιήσεις ακύρωσης πριν από το άνοιγμα των αγορών, για να επαναδιαπραγματευτούν την κάλυψη σε υψηλότερα ασφάλιστρα. Το δικαίωμα ακύρωσης δεν αρνείται πλήρως την κάλυψη. Αντίθετα, οι ασφαλιστές επαναφέρουν την κάλυψη με αναθεωρημένη τιμολόγηση ή αυστηρότερους όρους. Οι ασφαλιστές που αναλαμβάνουν να καλύψουν εμπορεύματα μεταφερόμενα διά θαλάσσης έναντι πολεμικών κινδύνων είναι επίσης έτοιμοι να ακυρώσουν και να ανατιμολογήσουν τις ασφαλιστικές συμβάσεις.
Σε προηγούμενο σχόλιό της (Red Sea Crisis: War Insurance Rates to Increase Following U.S. and UK Air strikes on Houthi Targets), η Morningstar DBRS σημείωνε ότι κατά την κορύφωση των επιθέσεων των ανταρτών Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα τα ασφάλιστρα πολέμου αυξήθηκαν από 0,05% της αξίας του πλοίου σε 0,7%. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Marsh, που επικαλούνται οι Financial Times, τα ασφάλιστρα πολέμου για τα πλοία που διέρχονται από την περιοχή στο Ορμούζ, τα οποία ήταν περίπου 0,25%, θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά 50%. Ωστόσο, η Morningstar DBRS αναμένει ότι, εάν οι εχθροπραξίες παραταθούν πέραν των λίγων ημερών, τα ασφάλιστρα θα μπορούσαν να υπερβούν εύκολα το 0,5%. Αυτό το ποσοστό προσεγγίζει την τιμολόγηση που παρατηρήθηκε κατά την κορύφωση της γεωπολιτικής κρίσης και αντανακλά πιθανές απώλειες. Εάν οι ασφαλιστές αντιληφθούν τον κίνδυνο ως μη ποσοτικοποιήσιμο, μπορούν να μη δώσουν καθόλου προσφορά.
Τα υψηλότερα ασφάλιστρα ενδέχεται να υποστηρίξουν προσωρινά τα περιθώρια ασφάλισης που έχουν τα εξειδικευμένα στους πολεμικούς κινδύνους συνδικάτα, αλλά τα οφέλη πιθανότατα αντισταθμίζονται από τη μεγαλύτερη συσσώρευση κινδύνου στη συγκεκριμένη περιοχή. Περίπου το 1,4% του παγκόσμιου στόλου εμπορευματοκιβωτίων βρίσκεται επί του παρόντος εγκλωβισμένο στα Στενά του Ορμούζ, ενώ οι ιδιοκτήτες των δεξαμενόπλοιων και οι έμποροι έχουν αναστείλει τις αποστολές. Εάν ένα μεγάλο πλοίο δεχθεί επίθεση και καταστραφεί, οι ασφαλισμένες ζημιές για κύτος, φορτίο και αστική ευθύνη εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα $200-300 εκατ. Οι αντασφαλιστές μπορούν να ανταποκριθούν, αυξάνοντας το attachment point, δηλαδή το επίπεδο ενεργοποίησης της κάλυψης, ή μειώνοντας το capacity, και αφήνοντας τους πρωτασφαλιστές να διακρατήσουν μεγαλύτερο μέρος του κινδύνου και ενδεχομένως της πίεσης για τα επίπεδα φερεγγυότητας. Οι ασφαλιστές με διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια, συντηρητικά επίπεδα διακράτησης και ισχυρή αντασφάλιση θα βρίσκονται σε καλύτερη θέση, εκτιμά η Morningstar DBRS.
Αεροπορική και Ταξιδιωτική ασφάλιση: Έκθεση από το κλείσιμο του εναέριου χώρου
Το κλείσιμο μεγάλων τμημάτων του εναέριου χώρου της Μέσης Ανατολής έχει προκαλέσει εκτεταμένες ακυρώσεις πτήσεων και εγκλωβισμούς επιβατών. Περισσότερες από 20 αεροπορικές εταιρείες ανέστειλαν τις πτήσεις προς Τελ Αβίβ, Ντουμπάι, Ντόχα, Άμπου Ντάμπι και άλλους κόμβους, ενώ ο εναέριος χώρος στην περιοχή παρέμεινε σχεδόν άδειος. Όταν οι αεροπορικές εταιρείες αρνούνται τις επιστροφές χρημάτων βάσει ρητρών ανωτέρας βίας, οι επιβάτες που έχουν εγκλωβιστεί σε παγκόσμιους κόμβους μπορούν να στραφούν στην ταξιδιωτική ασφάλιση για την επιστροφή προπληρωμένων εξόδων, ωστόσο, οι πολεμικές πράξεις συνήθως εξαιρούνται και η κάλυψη εξαρτάται από τους όρους του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Οι ταξιδιωτικοί ασφαλιστές ενδεχομένως να δουν αύξηση των αξιώσεων, αλλά οι εξαιρέσεις θα μπορούσαν να περιορίσουν τις αποζημιώσεις που εντέλει θα καταβάλουν, επισημαίνει η Morningstar DBRS.
Όσον αφορά τις αεροπορικές ασφαλίσεις θα υπάρξουν μεγάλες αξιώσεις, hullκαι αστικής ευθύνης, για τις ζημιές που θα προκαλούν οι πύραυλοι, τα αεροσκάφη αναχαίτησης και τα συστήματα αεράμυνας. Σε προηγούμενη έκθεσή της τον Ιούνιο του 2025 (Middle East Tensions Add Underwriting and Investment Risks for Global Insurers and Reinsurers), η Morningstar DBRS είχε προειδοποιήσει ότι οι σύγχρονοι πύραυλοι και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μπορούν να χτυπήσουν εκτός καθορισμένων ζωνών συγκρούσεων και ότι ένας “αδέσποτος” πύραυλος θα μπορούσε να προκαλέσει μεγάλες ζημιές σε ένα εμπορικό αεροσκάφος.
Τέτοια ασφαλιστήρια συμβόλαια συχνά περιλαμβάνουν εξαιρέσεις πολέμου, αλλά οι αερομεταφορείς μπορούν να αγοράσουν ξεχωριστά κάλυψη για «πολεμικούς και συναφείς κινδύνους». Οι ασφαλιστές είχαν ήδη αρχίσει να ανατιμολογούν τα ασφάλιστρα και να κάνουν πιο αυστηρούς τους όρους μετά τις εχθροπραξίες του περασμένου έτους μεταξύ Ιράν και Ισραήλ. Τα αεροδρόμια και οι αεροπορικές υποδομές στο Ισραήλ, την Ιορδανία, το Μπαχρέιν, τα ΗΑΕ και το Κατάρ απειλούνται επίσης. Αυτά τα περιστατικά καταδεικνύουν πώς το κλείσιμο αεροδρομίων και η έκθεση των αεροπορικών εγκαταστάσεων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αξιώσεις και για διακοπή εργασιών. Τα υψηλότερα ασφάλιστρα και το περιορισμένο capacity θα επιβαρύνουν περαιτέρω τις αεροπορικές εταιρείες που αντιμετωπίζουν ήδη αυξημένο κόστος καυσίμων, αφού αναγκάζονται να κάνουν μεγαλύτερες διαδρομές για να παρακάμψουν τις ζώνες συγκρούσεων.
Εμπορικά ακίνητα και Διακοπή Εργασιών
Τα αντίποινα του Ιράν έχουν πλήξει και πολλές πόλεις σε γειτονικές χώρες του Κόλπου. Για παράδειγμα, εκρήξεις έπληξαν κτήρια στο Palm Jumeirah, συμπεριλαμβανομένου ενός πολυτελούς ξενοδοχείου, ενώ πτώσεις συντριμμιών προκάλεσαν πυρκαγιά στο λιμάνι Jebel Ali, κλείνοντας προσωρινά την εγκατάσταση. Στο Άμπου Ντάμπι, αναχαιτιστικοί πύραυλοι εξερράγησαν πάνω από κατοικημένες γειτονιές. Αυτά τα γεγονότα υπογραμμίζουν την επέκταση του πεδίου της μάχης σε πυκνοκατοικημένες εμπορικές περιοχές. Η ασφάλιση περιουσίας για περιουσιακά στοιχεία υψηλού προφίλ, όπως το Burj Khalifa, περιλαμβάνει κάλυψη για πολιτική βία και τρομοκρατία. Πολλοί άλλοι πύργοι και ξενοδοχεία στην περιοχή έχουν ασφάλιση για δολιοφθορά, τρομοκρατία, εμφύλιες αναταραχές, εισβολή και πόλεμο, χωρίς να είναι γνωστοί οι όροι και οι προϋποθέσεις. Αξιώσεις για διακοπή της επιχειρηματικής δραστηριότητας ενδέχεται, επίσης, να προκύψουν από εκκενώσεις, αναγκαστικό κλείσιμο και διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού.
Η επέκταση της σύγκρουσης στον Κόλπο θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη υψηλότερα ασφάλιστρα και μειωμένο capacity για τις αγορές ασφάλισης κινδύνων τρομοκρατίας και πολιτικής βίας. Παρόλο που οι ασφαλιστικές εταιρείες που καλύπτουν τέτοιους κινδύνους έχουν δει τα τελευταία χρόνια βελτιωμένα αποτελέσματα όσον αφορά τις καταβληθείσες αποζημιώσεις, το μέγεθος των πιθανών ζημιών σε εμβληματικές δομές σημαίνει ότι οι αντασφαλιστές ενδέχεται να αυστηροποιήσουν τους όρους. Για τους ασφαλιστές με σημαντική έκθεση σε χαρτοφυλάκια ακινήτων στη Μέση Ανατολή, τα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας και οι συμφωνίες αντασφάλισης θα είναι κρίσιμα για την αντιμετώπιση πιθανών μεγάλων ζημιών, εκτιμά η Morningstar DBRS.
Κίνδυνοι για την Εφοδιαστική Αλυσίδα και τις Εμπορικές Πιστώσεις
Πέρα από τους τομείς της ναυτιλίας και της αεροπορίας, το κλείσιμο του Ορμούζ διαταράσσει και τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Η Lloyd’s List αναφέρει ότι οι μεταφορείς εμπορευματοκιβωτίων σταμάτησαν τις διελεύσεις στα Στενά του Ορμούζ και άλλαξαν τα δρομολόγια των πλοίων μακριά από τη Διώρυγα του Σουέζ μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ. Την ίδια στιγμή, περίπου 170 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων εγκλωβίστηκαν στο Στενό και οι μεταφορείς ανέστειλαν τις κρατήσεις και έδωσαν εντολή στα πλοία να βρουν καταφύγιο. Τα λιμάνια Shuaiba του Κουβέιτ, Khalifa Bin Salman του Μπαχρέιν και το λιμάνι του Κατάρ έκλεισαν. Το Jebel Ali στο Ντουμπάι, το μεγαλύτερο λιμάνι της περιοχής, παρέμεινε ανοιχτό, αλλά έπρεπε να σβηστούν πυρκαγιές που προκλήθηκαν από πτώση συντριμμιών. Η Morningstar DBRS αναμένει ότι οι μεταφορείς θα παρακάμψουν τον Κόλπο και θα παραδώσουν τα εμπορευματοκιβώτια σε εναλλακτικά περιφερειακά λιμάνια, με αποτέλεσμα τη συμφόρησή τους. Οι αλυσίδες εφοδιασμού θα υποστούν πιέσεις, καθώς τα εμπορεύματα θα αναδρομολογούνται μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας ή μέσω χερσαίων διαδρομών, αυξάνοντας τους χρόνους και το κόστος μεταφοράς. Αν αυτή η αλλαγή πορείας διαρκέσει περισσότερο, θα μπορούσε επίσης να ασκήσει πιέσεις στο κεφάλαιο κίνησης και να χρειαστεί χρηματοδότηση από τα αποθέματα, αυξάνοντας έμμεσα τον κίνδυνο εμπορικής πίστωσης.
Η ασφάλιση για διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας θα μπορούσε να καταγράψει αυξημένη ζήτηση, καθώς οι εταιρείες αναζητούν κάλυψη για αυτές τις καθυστερήσεις. Ωστόσο, η διείσδυση παραμένει χαμηλή και η κάλυψη συχνά εξαιρεί τον πόλεμο και τον πολιτικό κίνδυνο. Οι ασφαλιστές θαλάσσιων φορτίων, οι οποίοι προηγουμένως συμπεριελάμβαναν τον κίνδυνο πολέμου στις συμβάσεις κατά παντός κινδύνου, έχουν αυστηροποιήσει τους όρους και τώρα χρεώνουν επιπλέον για αυτήν την κάλυψη. Οι εξαγωγείς και οι έμποροι μπορούν επίσης να στραφούν στην ασφάλιση πολιτικού κινδύνου και εμπορικών πιστώσεων, για να μετριάσουν τον κίνδυνο από την αθέτηση του συμβολαίου και τη μη πληρωμή, εάν οι κυρώσεις ή η διακοπή της ναυσιπλοΐας εμποδίσουν την παράδοση.
Επιπτώσεις για τα πιστωτικά προφίλ των ασφαλιστών
Η σύγκρουση στο Ιράν προστίθεται σε μια σειρά πρόσφατων γεωπολιτικών κρίσεων που έχουν ήδη πιέσει την κερδοφορία των εταιρειών που ασφαλίζουν θαλάσσιους και αεροπορικούς κινδύνους. Ενώ τα αυξανόμενα ασφάλιστρα για τον κίνδυνο πολέμου μπορεί να υποστηρίξουν την κερδοφορία, ο κίνδυνος συγκέντρωσης σε στενούς διαδρόμους, όπως τα Στενά του Ορμούζ, και ο κίνδυνος ταυτόχρονων ζημιών σε διαφορετικούς κλάδους ασφάλισης αυξάνουν τη μεταβλητότητα. Ένας ασφαλιστής που παρέχει κάλυψη για θαλάσσιες μεταφορές μπορεί επίσης να καλύπτει περιουσιακά στοιχεία, πολιτική βία, αεροπορικές μεταφορές ή ταξίδια, επομένως ένα μόνο γεωπολιτικό γεγονός θα μπορούσε να προκαλέσει πολλαπλές αξιώσεις. Αυτός ο κίνδυνος συγκέντρωσης αμφισβητεί τα παραδοσιακά μοντέλα καταστροφών. Οι αντασφαλιστές είναι επίσης πιθανό, για να ανταποκριθούν, να αυξήσουν τις τιμές και να μειώσουν το capacity στην περιοχή, γεγονός που αυξάνει το ποσοστό του κινδύνου που θα πρέπει να αναλάβουν οι πρωτασφαλιστές. Σύμφωνα με τη Morningstar DBRS, οι εταιρείες χωρίς διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια ή εκείνες που είναι εκτεθειμένες σε μεγάλο βαθμό σε κινδύνους του Κόλπου ενδέχεται να αντιμετωπίσουν πιέσεις στις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας.
Επιπλέον, οι γεωπολιτικές κρίσεις μπορούν να δημιουργήσουν αστάθεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Μια απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου, σε περίπτωση πλήρους κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, θα μπορούσε να παρατείνει τον πληθωρισμό παγκοσμίως. Οι αγορές μετοχών θα μπορούσαν να γίνουν ασταθείς, επηρεάζοντας τα έσοδα από επενδύσεις των ασφαλιστών. Η Morningstar DBRS έχει προειδοποιήσει ότι η αυξημένη αστάθεια της αγοράς και η διεύρυνση των πιστωτικών περιθωρίων θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τα κεφαλαιακά αποθέματα και τα περιθώρια φερεγγυότητας των ασφαλιστών, όπως επίσης και ότι οι ασφαλιστές ενδέχεται να μετατοπίσουν τα επενδυτικά χαρτοφυλάκια προς περιουσιακά στοιχεία υψηλότερης ποιότητας και μικρότερης διάρκειας, μειώνοντας τις αποδόσεις και πιέζοντας την κερδοφορία.
Παρά τις προκλήσεις, η Morningstar DBRS θεωρεί ότι οι περισσότεροι παγκόσμιοι ασφαλιστές και αντασφαλιστές διατηρούν ισχυρή κεφαλαιακή θέση και συνετά πλαίσια διαχείρισης των κινδύνων. Όπως αναφέρει καταληκτικά, οι συμφωνίες συνασφάλισης και αντασφάλισης βοηθούν στη διασπορά του κινδύνου, περιορίζοντας τον αντίκτυπο σε οποιονδήποτε ισολογισμό μεμονωμένα. Εξειδικευμένοι ασφαλιστές στα Lloyd’s του Λονδίνου και εντός των P&I Clubs έχουν εμπειρία στην ταχεία προσαρμογή των όρων.
Εταιρείες με διαφοροποιημένα γεωγραφικά και προϊοντικά μείγματα μπορούν να απορροφήσουν τους κραδασμούς καλύτερα από εκείνες που επικεντρώνονται μόνο στους κινδύνους της Μέσης Ανατολής. Παρ’ όλα αυτά, ο Οίκος θα συνεχίσει να παρακολουθεί την έκθεση σε συσσώρευση, τα προγράμματα αντασφάλισης και τη διαχείριση ρευστότητας σε όλο το χαρτοφυλάκιο που αξιολογεί.
Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News
