Γράφει η κα Χριστίνα Παναγιωτακοπούλου*,
Ψυχολόγος BSc – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, Συντονίστρια Σεμιναρίων.

Η αναζήτηση της ασφάλειας είναι ένα έμφυτο ανθρώπινο χαρακτηριστικό, που βρίσκεται πολύ κοντά με τις βασικές μας ανάγκες για τροφή και νερό, και είναι μια βαθιά ψυχολογική ανάγκη του ανθρώπου. Όταν αισθανόμαστε ασφαλείς, μπορούμε να εξερευνήσουμε τον εσωτερικό εαυτό μας και να δημιουργήσουμε ουσιαστικές σχέσεις.

Η ιστορία του ανθρώπου μας δείχνει ότι η ανάγκη για ασφάλεια ήταν πάντα έντονη και τον οδήγησε σε σημαντικά επιτεύγματα για να την επιτύχει, όπως ήταν η ανακάλυψη της φωτιάς, που του προσέφερε ασφάλεια και προστασία από τα άγρια ζώα, τα πρωτόγονα εργαλεία και η ομαδικότητα, που τον βοήθησαν να αυξήσει τις πιθανότητες επιβίωσης.

Όταν μιλάμε για το αίσθημα της ασφάλειας, αναφερόμαστε στη φυσική, νοητική και συναισθηματική ασφάλεια. Μία σταθερή κοινωνία, που λειτουργεί σε ένα σταθερό περιβάλλον, προσφέρει μία καθημερινότητα με ασφάλεια. Επίσης, η ασφάλεια που παρέχεται από το περιβάλλον που ζούμε είναι σημαντική. Περιλαμβάνει λογικές προσδοκίες για ασφαλή ύπνο, για ζεστό και προστατευμένο περιβάλλον, για τροφή, για δυνατότητα μόρφωσης και απασχόλησης, για ελευθερία ψήφου, αλλά και δυνατότητα αποφάσεων που αφορούν τη ζωή: να μπορείς να ονειρεύεσαι και να μπορείς να αναπτύξεις την απαραίτητη ανθεκτικότητα για την αντιμετώπιση των δυσκολιών της ζωής.

Πολύ σημαντική για τη συνολική αίσθηση της ασφάλειας είναι η συναισθηματική ασφάλεια: το να αισθανόμαστε αρκετά ασφαλείς, ώστε να μπορούμε να εκφράζουμε τον αυθεντικό μας εαυτό, να επικοινωνούμε τις σκέψεις μας και τα συναισθήματά μας χωρίς τον φόβο της επίκρισης, της τιμωρίας και της απόρριψης, ενώ επιτρέπουμε να είναι ορατή η ευάλωτη πλευρά μας και δείχνουμε εμπιστοσύνη στις σχέσεις. Όταν υπάρχει συναισθηματική ασφάλεια, ηρεμεί το νευρικό μας σύστημα και ενισχύεται η προσωπική ανάπτυξη.

Όταν οι άνθρωποι νιώθουν ψυχικά ασφαλείς, είναι πιο πρόθυμοι να παίρνουν ρίσκα, να πειραματίζονται με νέες ιδέες και να αποδέχονται τις προκλήσεις ως ευκαιρίες για ανάπτυξη, αντί για απειλή. Η δημιουργικότητα ευδοκιμεί σε περιβάλλοντα που υπάρχει ψυχολογική ασφάλεια. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι άνθρωποι μπορούν να είναι ο εαυτός τους, να μοιράζονται τις ιδέες τους και παράλληλα μπορούν να παραδέχονται τα λάθη τους, χωρίς τον φόβο της ντροπής, της απόρριψης ή της τιμωρίας.

Η σύγχρονη κοινωνία με τους έντονους και απαιτητικούς ρυθμούς μας κρατά σε διαρκή εγρήγορση, καθώς υπάρχει ανασφάλεια όσον αφορά το εργασιακό περιβάλλον, την τεχνολογία που εξελίσσεται με ρυθμούς που δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε, τις οικονομικές και κοινωνικές απειλές που δεν περιμένουμε. Όλη αυτή η αβεβαιότητα που δημιουργείται φέρνει έντονες πιέσεις και ερωτήματα, για το πώς μπορούμε να αισθανόμαστε ασφαλείς σε ένα τόσο ρευστό και διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Οι ριζικές αλλαγές και οι μεγάλες μεταβάσεις δημιουργούν ανασφάλεια και αναζήτηση μηχανισμών αντιμετώπισης. Επίσης, συχνά, οι φόβοι και η ανασφάλεια που νιώθουμε δεν συνδέονται με την τρέχουσα πραγματικότητα, αλλά αφορούν εμπειρίες του παρελθόντος. Χρειάζεται να αναγνωρίζουμε τους παλιούς μας φόβους και ανησυχίες, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τις παρούσες συνθήκες με διαύγεια, χωρίς τα συναισθηματικά φορτία του παρελθόντος, που μπορεί να επηρεάσουν την κρίση μας.

Για να μπορέσουμε να ανταποκριθούμε σε όλες αυτές τις απαιτήσεις και προκλήσεις, χρειάζεται να καλλιεργήσουμε μια εσωτερική ψυχική ασφάλεια, που θα μας δίνει την εμπιστοσύνη ότι μπορούμε να ανταποκριθούμε σε ό,τι χρειάζεται, να είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας, να αναγνωρίζουμε τα συναισθήματά μας, να αποδεχόμαστε τα λάθη μας. Είναι κάτι που μπορούμε να αποκτήσουμε στην πορεία της ζωής μας. Είναι μια διαδικασία για την οποία χρειάζεται να κατανοήσουμε τι είναι αυτό που πυροδοτεί τους φόβους, τι είναι αυτό που έχει αξία και τι είναι αυτό που αληθινά θέλουμε στη ζωή μας.

Η γλώσσα που χρησιμοποιούμε στον εσωτερικό μας διάλογο είναι, επίσης, σημαντική, καθώς δημιουργεί τον κόσμο μας, τα συναισθήματά μας και την ηθική μας. Η φροντίδα του σώματος, μέσω αναπνοών, σωματικής άσκησης, επαφής με τη φύση, επαρκούς ύπνου, συνεισφέρει στην ηρεμία του νου. Τέλος, η επαφή μας με ανθρώπους που μας αποδέχονται, που σέβονται τα όριά μας και μας προσφέρουν σταθερότητα, ενισχύουν την εσωτερική μας ισορροπία και ασφάλεια.

* Η κα Χριστίνα Παναγιωτακοπούλου παρέχει υπηρεσίες σε εταιρείες μέσω ατομικών συνεδριών, μικρών ομάδων εργασίας, εκπαιδευτικών σεμιναρίων και συμβουλευτικής (coaching). Διατηρεί προσωπικό γραφείο για την παροχή συνεδριών ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής σε άτομα, οικογένειες, ζευγάρια και ομάδες. Έχει υπάρξει ανώτατο στέλεχος Ασφαλιστικών Εταιρειών. e-mail: [email protected]

Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News