Αστική Ευθύνη Εργοδότη: παραδείγματα ζημιών
Η Επιτροπή Αστικής Ευθύνης και Επαγγελματικών Ευθυνών της ΕΑΕΕ έχει εντάξει σταθερά στις δράσεις της τη δημιουργία «Ερμηνευτικού Λεξικού Ασφάλισης Αστικής Ευθύνης», που στόχο έχει την παρουσίαση και αποσαφήνιση με απλό και κατανοητό τρόπο των βασικών εννοιών και όρων που απαντώνται σε ασφαλιστήρια συμβόλαια του κλάδου αστικής ευθύνης. Επιδίωξη της Επιτροπής είναι η συνεχής επικαιροποίησή του, προκειμένου να διατηρεί τη χρηστικότητα και την εγκυρότητά του ως εργαλείου αναφοράς για επαγγελματίες του χώρου και το ευρύ κοινό. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή προχώρησε σε επικαιροποίηση του ορισμού της Εργοδοτικής Αστικής Ευθύνης με την ενσωμάτωση τριών παραδειγμάτων ζημιών.
Εργοδοτική Αστική Ευθύνη (ή Αστική Ευθύνη Εργοδότη)
Η Εργοδοτική Αστική Ευθύνη είναι ασφαλιστική κάλυψη που παρέχεται στον Ασφαλισμένο, υπό την ιδιότητά του ως εργοδότη, κατά κανόνα ως Ειδικός Όρος – Επέκταση της βασικής Ασφάλισης Αστικής Ευθύνης που έχει συνάψει με τον Ασφαλιστή του, και μάλιστα παρέχεται κατά παρέκκλιση σχετικής Εξαίρεσης που συνήθως προβλέπεται στους Γενικούς Όρους της Ασφάλισης Αστικής Ευθύνης.
Ο Ειδικός Όρος Εργοδοτικής Αστικής Ευθύνης παρέχεται συνήθως με τους κατωτέρω αναφερόμενους όρους / προϋποθέσεις και ειδικές εξαιρέσεις.
Συγκεκριμένα:
1. Αντικείμενο Ασφάλισης / Έκταση Κάλυψης
Όπως αναφέρθηκε, ο Ειδικός Όρος Εργοδοτικής Αστικής Ευθύνης παρέχεται συνήθως κατά μερική παρέκκλιση Εξαίρεσης των Γενικών Όρων της Ασφαλιστικής Σύμβασης Αστικής Ευθύνης και τηρουμένων των λοιπών όρων / προϋποθέσεων / εξαιρέσεων αυτής, έτσι ώστε η κάλυψη που παρέχεται με την Ασφαλιστική Σύμβαση να επεκτείνεται και να περιλαμβάνει την Αστική Ευθύνη του Ασφαλισμένου, υπό την ιδιότητά του ως εργοδότη, και, κατά κανόνα, μόνο για τις υποχρεώσεις αυτού που προβλέπονται από τα άρθρα 657, 658 και 932 του ισχύοντος Αστικού Κώδικα, έναντι του έμμισθου εργατοτεχνικού και λοιπού προσωπικού του, το οποίο απασχολείται στο έργο ή στην επιχείρηση που περιγράφεται στο Ασφαλιστήριο και ασφαλίζεται σε φορέα κύριας κοινωνικής ασφάλισης (όπως στο Ι.Κ.Α. ή σε άλλο φορέα), σε περίπτωση σωματικών βλαβών / θανάτου που θα προκληθούν αποκλειστικά και μόνο από ατύχημα κατά την εκτέλεση της εργασίας ή με αφορμή αυτήν και όχι από κάποια άλλη αιτία και που θα οφείλεται σε αμέλεια του Ασφαλισμένου ή των παρ’ αυτού προστηθέντων προσώπων.
Επισημάνσεις:
- Σημειώνεται ότι η εν λόγω κάλυψη μπορεί να διευρυνθεί έτσι ώστε στην έννοια του εργαζόμενου να συμπεριληφθεί και κάθε πρόσωπο που συνδέεται με τον Ασφαλισμένο είτε με σύμβαση μίσθωσης έργου είτε με σύμβαση παροχής υπηρεσιών, με τον όρο ότι στις περιπτώσεις αυτές θα συντρέχουν παράλληλα οι εκ του νόμου προϋποθέσεις που θα επιτρέπουν τη θεμελίωση ευθύνης του Ασφαλισμένου ως Εργοδότη έναντι των προσώπων αυτών.
- Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και νομολογία, σε περίπτωση εργατικού ατυχήματος εργαζόμενου που υπάγεται στην ασφάλιση του ΙΚΑ, ο εργοδότης απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση αποζημίωσης για περιουσιακής φύσεως ζημία του εργαζομένου (όπως είναι π.χ. η απορρέουσα από τα άρθρα 657 και 658 Αστικού Κώδικα αποζημίωση). Αντίθετα, ο εργαζόμενος ή οι συγγενείς του διατηρούν σε κάθε περίπτωση την αξίωσή τους κατά του εργοδότη για εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω της ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης που υπέστησαν, σύμφωνα με το άρθρο 932 Αστικού Κώδικα (Αποφάσεις 182/2015 ΑΠ, 19/2014 ΑΠ, 1983/2013 ΑΠ, 18/2008 Ολομ. ΑΠ).
Ειδικότερα, με τον Ειδικό Όρο Εργοδοτικής Αστικής Ευθύνης καλύπτονται κατά κανόνα:
1.1. η σύμφωνα με τα παραπάνω υποχρέωση του Ασφαλισμένου για καταβολή στον παθόντα της διαφοράς μεταξύ του ημερομίσθιου που παρέχεται από φορέα κύριας κοινωνικής ασφάλισης και εκείνου που πραγματικά καταβάλλεται από τον Ασφαλισμένο σύμφωνα με τις θεωρημένες μισθολογικές καταστάσεις του, για όσες ημέρες θα απέχει ο παθών από την εργασία του και για ανώτατο χρονικό διάστημα τις ……… ημέρες εάν το ατύχημα έλαβε χώρα ένα χρόνο μετά την έναρξη της σύμβασης εργασίας μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου και μέχρι τις …….. ημέρες σε κάθε άλλη περίπτωση, όπως ειδικότερα ορίζεται στα άρθρα 657 και 658 του Α.Κ.. Η εν λόγω κάλυψη τελεί, κατά κανόνα, υπό τον όρο της χρονικής αφαιρετέας απαλλαγής των ………. πρώτων εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία του ατυχήματος, και
1.2. η σύμφωνα με τα παραπάνω, σε περίπτωση ατυχήματος, υποχρέωση του Ασφαλισμένου για καταβολή χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης, όπως προβλέπεται από το άρθρο 932 του Α.Κ..
Επισημάνσεις:
- Παρ’ όλον ότι, όπως προαναφέρεται, στην περίπτωση ασφαλισμένου του Ι.Κ.Α., ο εργοδότης απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης όπως αυτή προκύπτει από τα άρθρα 657 ΑΚ και 658 ΑΚ, η καταβολή στην πράξη της διαφοράς ημερομισθίου δικαιολογεί την ανάγκη ασφαλιστικής κάλυψης της εργοδοτικής αυτής παροχής.
- Σύμφωνα με το άρθρο 657 ΑΚ ο εργαζόμενος διατηρεί την αξίωσή του για μισθό, εάν, ύστερα από δεκαήμερη τουλάχιστον παροχή εργασίας, εμποδίζεται να εργαστεί από σπουδαίο λόγο που δεν οφείλεται σε υπαιτιότητά του.
- Σύμφωνα με το άρθρο 658 ΑΚ, το χρονικό διάστημα κατά το οποίο διατηρείται η εκ του νόμου αξίωση του εργαζόμενου για το μισθό του σε περίπτωση εμποδίου, δεν μπορεί να υπερβεί τον ένα μήνα, αν το εμπόδιο εμφανίστηκε ένα τουλάχιστον έτος μετά την έναρξη της σύμβασης, και το μισό μήνα σε κάθε άλλη περίπτωση.
2. Προϋποθέσεις Κάλυψης / Ειδικές Συμφωνίες
Η κάλυψη αυτή ισχύει, κατά κανόνα, με τις ακόλουθες πρόσθετες προϋποθέσεις, όρους και συμφωνίες:
2.1. Το εργατοτεχνικό και υπόλοιπο προσωπικό να συνδέεται με τον Ασφαλισμένο με νόμιμη σύμβαση παροχής εξαρτημένης εργασίας και να είναι ασφαλισμένο στο Ι.Κ.Α. ή σε άλλον δημόσιο φορέα κύριας κοινωνικής ασφάλισης. Η απασχόληση δε του προσωπικού αυτού στο έργο ή στην επιχείρηση που περιγράφεται στο Ασφαλιστήριο να αποδεικνύεται από τις επίσημες μισθοδοτικές καταστάσεις του Ασφαλισμένου.
2.2. Η κάλυψη ισχύει για τις ειδικότητες των εργαζομένων και την εκτέλεση εργασιών εντός των γεωγραφικών ορίων, όπως αυτά ορίζονται στο Ασφαλιστήριο και υπό την προϋπόθεση ότι κατά την εκτέλεση των εργασιών αυτών τηρούνται πλήρως και ανελλιπώς όλα τα μέτρα ασφαλείας που προβλέπονται και επιβάλλονται από την ισχύουσα νομοθεσία και συνηθίζονται σε αυτού του είδους τις εργασίες. Ο Ασφαλισμένος οφείλει, επίσης, να τηρεί όλες τις από τον νόμο προβλεπόμενες υποχρεώσεις σε περίπτωση ατυχήματος, ιδίως τις υποχρεώσεις περί αναγγελίας στις αρμόδιες αρχές.
2.3. Υποχρέωση του Ασφαλιστή για καταβολή αποζημίωσης θα υφίσταται μόνον εφόσον αποδοθεί ευθύνη στον Ασφαλισμένο με τελεσίδικη δικαστική απόφαση, η οποία θα τον υποχρεώνει σε καταβολή αποζημίωσης στον παθόντα σύμφωνα με τα οριζόμενα στην εν λόγω κάλυψη. Ο Ασφαλιστής εντούτοις, διατηρεί το δικαίωμα να προβαίνει, εφόσον το κρίνει σκόπιμο, σε καταβολή αποζημίωσης και εξόφληση απαίτησης με εξώδικο συμβιβασμό πριν από οποιαδήποτε δικαστική ενέργεια ή απόφαση.
3. Ειδικές Εξαιρέσεις
Για την κάλυψη της Εργοδοτικής Αστικής Ευθύνης ισχύουν, κατά κανόνα, πέραν των εξαιρέσεων που προβλέπονται στους Γενικούς Όρους της Ασφαλιστικής Σύμβασης, και οι ακόλουθες Ειδικές Εξαιρέσεις, βάσει των οποίων δεν καλύπτονται απαιτήσεις τρίτων έναντι του Ασφαλισμένου που συνίστανται σε ή οφείλονται άμεσα ή έμμεσα σε ή προέρχονται άμεσα ή έμμεσα από:
3.1. επαγγελματικές ή άλλου είδους ασθένειες και ατυχήματα που οφείλονται σε ασθένειες,
3.2. ατυχήματα που οφείλονται σε πλημμελή ή μη τήρηση των μέτρων ασφαλείας από τον ίδιο τον παθόντα ή σε πρόθεση ή δόλο του ιδίου του παθόντα,
3.3. ατυχήματα που προκαλούνται ως συνέπεια ή κατά τη διάρκεια μέθης ή χρήσης ναρκωτικών ουσιών από τον ίδιο τον παθόντα.
4. Παραδείγματα καλυπτόμενων ζημιών
1ο Παράδειγμα
Συνοπτική περιγραφή
Το περιστατικό αφορά θανατηφόρο εργατικό ατύχημα εργαζόμενου που ήταν μόνιμος υπάλληλος σε επιχείρηση / εργοστάσιο παραγωγής γαλακτοκομικών.
Στην προκειμένη περίπτωση, η απαίτηση που γνωστοποιήθηκε στην ασφαλισμένη επιχείρηση από τους συγγενείς του θανόντος ανερχόταν στο ποσό των 350.000€. Η ασφαλιστική εταιρία αξιολογώντας ότι υπήρξε αμέλεια της ασφαλισμένης εταιρίας για την επέλευση του ατυχήματος κατέβαλε στο πλαίσιο εξώδικης επίλυσης της διαφοράς ποσό αποζημίωσης 250.000€.
Αναλυτική περιγραφή ατυχήματος
Η επιχείρηση/ εργοστάσιο παραγωγής γαλακτοκομικών ανήγγειλε στην ασφαλιστική εταιρία την επέλευση του θανατηφόρου εργατικού ατυχήματος δύο ημέρες μετά το περιστατικό. Ακολούθως, η ασφαλιστική εταιρία έδωσε εντολή διενέργειας πραγματογνωμοσύνης για τη διερεύνηση των συνθηκών επέλευσης του ατυχήματος.
Από την πραγματογνωμοσύνη σε συνδυασμό με την έκθεση ΣΕΠΕ (Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας) και τα υπόλοιπα σχετικά έγγραφα προέκυψαν τα εξής:
- Ο εργαζόμενος μόνιμος υπάλληλος σε εργοστάσιο παραγωγής γαλακτοκομικών απασχολείτο σε εργασίες συντήρησης ενός μηχανήματος στο τμήμα του συσκευαστηρίου, ενώ στη συνέχεια μετέβη, στη μονάδα τυροκόμισης, όπου και προέβη σε εργασίες αντικατάστασης λαμπτήρων από φωτιστικών σωμάτων που βρίσκονταν αναρτημένα από την οροφή του τμήματος παραγωγής τυριών. Κατά τη διάρκεια των εν λόγω εργασιών ο εργαζόμενος, διαπίστωσε ότι δεν λειτουργούσε ένα φωτιστικό σώμα, οπότε προέβη σε διερεύνηση της βλάβης, ανέβηκε στο πατάρι του τμήματος παραγωγής από όπου διέρχονται, μεταξύ άλλων, οι καλωδιώσεις που τροφοδοτούν τα φωτιστικά σώματα του τμήματος και άνοιξε, πέραν των άλλων, ένα κουτί διακλάδωσης ρευματοφόρων καλωδίων, προκειμένου να εντοπίσει τα αίτια της μη λειτουργίας του φωτιστικού, όπου και ήρθε σε επαφή με κάποιο/α καλώδιο/α που βρισκόταν σε αυτό, με συνέπεια να υποστεί ηλεκτροπληξία.
- Διαπιστώθηκε ότι, ο θανών αποφάσισε μόνος του να εκτελέσει τις όποιες εργασίες στο κουτί διακλάδωσης, ενώ οι καλωδιώσεις σε αυτό βρίσκονταν υπό τάση. Η ανωτέρω ενέργεια είναι συμβατή με την ισχύουσα νομοθεσία, με την προϋπόθεση ότι θα έκανε χρήση ειδικών γαντιών για την προστασία του έναντι του κινδύνου της ηλεκτροπληξίας. Τέτοια γάντια όμως δεν φορούσε κατά τον χρόνο του συμβάντος. Στον υποπίνακα φωτισμού του παταριού από τον οποίο τροφοδοτείτο το κουτί διακλάδωσης στο οποίο έκανε επέμβαση ο θανών, δεν υπήρχε διάταξη διαφορικού ρεύματος (ρελέ διαρροής). Η απουσία τέτοιας διάταξης στον υποπίνακα, συνιστά έλλειψη στις διαδικασίες ασφαλούς εργασίας που πρέπει να τηρούνται στις εγκαταστάσεις και απόκλιση από τα οριζόμενα στη νομοθεσία. Η ύπαρξη διάταξης διαφορικού ρεύματος στον υποπίνακα, εκτιμάται ότι θα συνέβαλε καθοριστικά στην προστασία του εργαζόμενου έναντι του κινδύνου της ηλεκτροπληξίας.
Συμπερασματικά, προέκυψε ότι το συμβάν ήταν επακόλουθο της έλλειψης διάταξης διαφορικού ρεύματος (ρελέ διαρροής) στον συγκεκριμένο υποπίνακα που συνιστά αμέλεια του εργοδότη, σε συνδυασμό με την ενέργεια που πραγματοποίησε με απόφασή του ο ίδιος ο θανών.
Η απαίτηση για χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης που γνωστοποιήθηκε στην ασφαλισμένη επιχείρηση από τους συγγενείς του θανόντος, ανερχόταν στο ποσό των 350.000€. Η ασφαλισμένη επιχείρηση ζήτησε από την ασφαλιστική εταιρία να καλύψει την απαίτηση.
Τελική έκβαση: Καταβολή αποζημίωσης ποσού 250.000 ευρώ
Η ασφαλιστική εταιρία αξιολογώντας ότι η επέλευση του ατυχήματος οφείλεται σε αμέλεια της ασφαλισμένης εταιρίας λόγω της έλλειψης διάταξης διαφορικού ρεύματος (ρελέ διαρροής) κατέβαλε στο πλαίσιο εξώδικης επίλυσης της διαφοράς, ποσό αποζημίωσης 250.000€. Για τον προσδιορισμό του τελικού ποσού αποζημίωσης λήφθηκε υπόψη και η πιθανή ύπαρξη μικρού βαθμού συνυπαιτιότητας του θανόντος, καθώς κατά τη διάρκεια του περιστατικού δεν έκανε χρήση ειδικών γαντιών για την προστασία του έναντι του κινδύνου της ηλεκτροπληξίας.
2ο Παράδειγμα
Συνοπτική περιγραφή
Εργαζόμενος της ασφαλισμένης εταιρίας X, ηλικίας 60 ετών με την ειδικότητα του εργάτη λατομείου, υπέστη τραυματισμό ενώ εργάζονταν σε εγκαταστάσεις εξόρυξης και επεξεργασίας μαρμάρου( λατομείο) της εταιρίας Χ, όταν έπεσε από ύψος.
Αποτέλεσμα της πτώσης ήταν ο εργαζόμενος να υποστεί αναπηρία σε ποσοστό 80%. Ο παθών υπέβαλε στη ασφαλισμένη εταιρία Χ απαίτηση ύψους € 165.000. Μετά από συμβιβασμό, η ασφαλιστική εταιρία κατέβαλε στην ασφαλισμένη εταιρία Χ ποσό € 35.000.
Αναλυτική περιγραφή ατυχήματος
Ο τραυματισθείς εργαζόταν στο υψηλότερο επίπεδο εξόρυξης (βαθμίδα 2) και είχε λάβει εντολή κατά την έναρξη της βάρδιας του από τον Επιστάτη να μετακινήσουν μαζί τη βάση μιας μεγάλης συρματοκοπής, η οποία βρισκόταν στην ίδια βαθμίδα 2, προκειμένου να εκτελέσει νέα κοπή σε άλλο σημείο στην ίδια βαθμίδα.
Ο Επιστάτης με την χρήση λοστού ξεκίνησε να μετακινεί τη βάση με τις ράγες από την αριστερή πλευρά, τραβώντας προς τη μεριά του. Καθώς την τραβούσε είδε ξαφνικά τον τραυματισθέντα που έσκυβε για να σηκώσει και να σπρώξει την βάση από την άλλη πλευρά, να βρίσκεται στο όριο της βαθμίδας 2 και για άγνωστο λόγο να χάνει την ισορροπία του, με αποτέλεσμα να πέσει στην κάτω βαθμίδα 1, δηλαδή από ύψος περίπου 19 μέτρων. Ο Επιστάτης ειδοποίησε άμεσα τηλεφωνικά τον εργοδηγό του λατομείου, ο οποίος μετέβη στο σημείο της πτώσης και κάλεσε ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ, την Αστυνομία και την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Αφού παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες στον τραυματία, στην συνέχεια απεγκλωβίστηκε με την βοήθεια της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο.
Ο τραυματισθείς, ο οποίος κατά την εργασία του φορούσε κράνος και υποδήματα ασφαλείας, ήταν έμπειρος εργαζόμενος καθώς εργαζόταν στην ασφαλισμένη εταιρία Χ για 5 χρόνια περίπου με την ειδικότητα του εργάτη λατομείου. Ο τραυματισθείς είχε παρακολουθήσει εκπαιδευτικά σεμινάρια τα τελευταία 3 χρόνια (ένα ετησίως) αναφορικά με το αντικείμενο της θέσης εργασίας του.
Σύμφωνα με την εταιρία Χ στον εργαζόμενο είχαν χορηγηθεί τα απαιτούμενα μέσα ατομικής προστασίας. Στο αντίγραφο του Βιβλίου του Τεχνικού Ασφαλείας αναφέρεται επιπλέον ότι είχε γνωστοποιηθεί σε όλους τους εργαζόμενους ρητή οδηγία ασφαλείας σύμφωνα με την οποία οποιαδήποτε εργασία σε κάθε βαθμίδα εξόρυξης πρέπει να πραγματοποιείται από και προς το κέντρο της, ώστε να τηρείται απόσταση ασφαλείας από το όριο αυτής. Ειδικότερα είχε γνωστοποιηθεί ότι είναι απαγορευμένη κάθε εργασία σε σημείο που βρίσκεται πλησίον του ορίου της βαθμίδας και προς το όριο αυτής.
Η ασφαλισμένη εταιρία Χ κοινοποίησε στην ασφαλιστική εταιρία αντίγραφα ιατρικών βεβαιώσεων του Νοσοκομείου όπου αναφέρονται τραυματισμός πνευμονοθώρακα, κάταγμα κάτω άκρου κερκίδος και κάτω άκρου οστού κνήμης, κάταγμα Ο.Μ.Σ.Σ και πολλαπλά κατάγματα πλευρών. Το ποσοστό αναπηρίας του παθόντος, ηλικίας 60 ετών, καθορίσθηκε από τον ΕΦΚΑ σε ποσοστό 80%. Ο παθών υπέβαλε στη ασφαλισμένη εταιρεία απαίτηση ύψους € 165.00. Η ασφαλισμένη εταιρία ζήτησε από την ασφαλιστική εταιρία να καλύψει την απαίτηση.
Τελική έκβαση: Καταβολή αποζημίωσης ποσού 35.000 ευρώ
Μετά από σχετική έρευνα και μελέτη της Έκθεσης Αυτοψίας της Επιθεώρησης Μεταλλείων προέκυψε ότι το ατύχημα δεν οφείλεται σε παραβίαση μέτρων – όρων ασφαλούς εργασίας που επιβάλλονται από συγκεκριμένες διατάξεις νόμων – διαταγμάτων ή κανονισμών, αλλά ότι οφείλεται σε παραβίαση της επιμέλειας που επιβάλλεται από την υποχρέωση πρόνοιας του εργοδότη και την κοινή αντίληψη στις συναλλαγές. Για το θέμα αυτό λήφθηκε υπόψη ότι μετά το συμβάν, η ασφαλισμένη εταιρεία Χ τοποθέτησε συρματόπλεγμα με πασσάλους στα άκρα της κάθε βαθμίδας, παρότι κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται από τον κανονισμό μεταλλευτικών και λατομικών εργασιών.
Σύμφωνα επίσης με στοιχεία της υπόθεσης υπήρχε σοβαρή πιθανότητα ύπαρξης μικρού βαθμού συνυπαιτιότητος (20% -30%) του παθόντος, καθώς δεν έπρεπε να μετακινήσει τις μεταλλικές ράγες από την εξωτερική πλευρά των ραγών που ευρίσκοντο κοντά στο άκρο της βαθμίδος (με κενό από κάτω 20 περίπου μέτρα), αλλά από την εσωτερική πλευρά των ραγών που ήταν πιο μακριά από το άκρο της βαθμίδας και, επομένως, πιο ασφαλής.
Λαμβάνοντας υπόψη την παραβίαση της επιμέλειας που επιβάλλεται στον εργοδότη από την υποχρέωση πρόνοιας και την κοινή αντίληψη στις συναλλαγές, τον τραυματισμό του παθόντος και την συνυπαιτιότητα του παθόντος, η ασφαλιστική εταιρεία που ασφάλιζε την εργοδοτική ευθύνη της εταιρίας Χ κατέβαλε κατόπιν συμβιβασμού στην εταιρεία Χ το ποσό των € 35.000.
3ο Παράδειγμα
Συνοπτική περιγραφή
Δύο εργαζόμενοι του υπεργολάβου Ψ τραυματίστηκαν θανάσιμα σε ατύχημα που προκλήθηκε σε σπαστήρα υλικών κατά τη διάρκεια εκτέλεσης έργου σε οδικό δίκτυο, ανάδοχος του οποίου ήταν η ασφαλισμένη εταιρεία Χ.
Η ασφάλιση κάλυπτε τον κύριο του έργου, τον ανάδοχο του έργου, τους εργολάβους, υπεργολάβους, μηχανικούς κ.λπ..
Η ζημιά που προκλήθηκε δεν καλύφθηκε από το ασφαλιστήριο συμβόλαιο, καθώς οφειλόταν σε βαριά αμέλεια του υπεργολάβου Ψ, η οποία (ζημιά από βαριά αμέλεια) εξαιρείτο ρητά από το συγκεκριμένο ασφαλιστήριο συμβόλαιο.
Αναλυτική περιγραφή ατυχήματος
Οι εργασίες για την εκτέλεση του έργου στο συγκεκριμένο οδικό δίκτυο είχαν ανατεθεί από τον ανάδοχο Χ σε υπεργολάβους, ο βασικότερος των οποίων ήταν η τεχνική εταιρεία Ψ που είχε αναλάβει την κατασκευή τεχνικών και χωματουργικών εργασιών.
Τη συγκεκριμένη ημέρα, οι εργασίες στο εργοτάξιο ξεκίνησαν κανονικά στις 8 π.μ. και χωρίς προβλήματα. Στην εγκατάσταση του σπαστήρα υλικών εργαζόταν, όπως κάθε μέρα, οι δύο υπάλληλοι του υπεργολάβου Ψ.
Στις 10:10 άλλοι υπάλληλοι με το δικό τους όχημα περνώντας από το σπαστήρα είδαν το μηχάνημα να λειτουργεί χωρίς όμως να παράγεται υλικό, ενώ οι χειριστές δεν ήταν στα κουβούκλια των μηχανημάτων. Σταμάτησαν το αυτοκίνητο τους και κατέβηκαν να ελέγξουν την κατάσταση. Ελέγχοντας το σπαστήρα στην πίσω (δυτική) πλευρά αντίκρισαν τα σώματα των δύο υπαλλήλων εγκλωβισμένα στο γρανάζι και στην ταινία του σπαστήρα, με αποτέλεσμα το θανάσιμο τραυματισμό τους. Από τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν επιτόπου δεν ήταν δυνατόν να αποσαφηνιστεί το πως συνέβη το ατύχημα.
Με βάση τις τεχνικές εκθέσεις που συνέταξε ο Πραγματογνώμονας της Αστυνομίας, ο Επιθεωρητής Εργασίας, ο Τεχνικός Σύμβουλος του αναδόχου και ο Τεχνικός Σύμβουλος των οικογενειών των θανόντων, το Δικαστήριο, το οποίο κλήθηκε να αποφασίσει επί αγωγής των συγγενών των θανόντων, έκρινε ότι τα ακόλουθα στοιχεία συνέβαλαν αιτιωδώς στην πρόκληση του ατυχήματος.
Στο σπαστήρα, όπου συνέβη το ατύχημα, είχαν γίνει επεμβάσεις τόσο τις ηλεκτρολογικές συνδέσεις όσο και στις μηχανολογικές λειτουργίες του. Συγκεκριμένα, κατά την αυτοψία του μηχανήματος εντοπίστηκαν στερέωση τμημάτων του ταινιομεταφορέα με συρματίδια, ηλεκτροσυγκολλημένες σιδερόβεργες για συγκράτηση μεταλλικών τμημάτων, συγκράτηση αποσυναρμολογημένων τμημάτων με σχοινιά, ηλεκτρικές συνδέσεις χωρίς διατάξεις ασφαλείας κ.λπ.. Η πλέον σημαντική παρέμβαση αφορούσε στη μετατροπή της λειτουργίας του γραναζιού του σπαστήρα όπου εντοπίστηκε νέα παροχή ρεύματος, νέα βάση στήριξης χωρίς τις σωστές διαστάσεις, ενώ η αλυσίδα σύνδεσης του μεγάλου με το μικρό γρανάζι δεν είχε το σωστό μήκος. Περιμετρικά του γραναζιού, του άξονα και του ιμάντα (περιοχή μηχανήματος όπου συνέβη το ατύχημα) δεν υπήρχαν προφυλακτήρες ή προστατευτικές διατάξεις που να εμποδίζουν την πρόσβαση των εργαζομένων στα κινούμενα μέρη του σπαστήρα. Το μηχάνημα ήταν κατασκευής 1951 και λόγω παλαιότητας είχε υποστεί πολλαπλές φθορές οι οποίες είχαν αποκατασταθεί πρόχειρα. Κατά συνέπεια κρίθηκε ότι το εργατικό ατύχημα οφειλόταν σε παράβαση σειράς διατάξεων και κανονισμών για την ασφαλή εκτέλεση της εργασίας.
Ακολούθως, η ασφαλισμένη τεχνική εταιρεία Χ (ανάδοχος του έργου) κατέθεσε αγωγή κατά της ασφαλιστικής εταιρίας με την οποία ζήτησε να της καταβληθούν τα ποσά που κατέβαλε λόγω της εργοδοτικής ευθύνης της για τη χρηματική ικανοποίηση της ψυχικής οδύνης σε συγγενείς των θανόντων (περίπου 500.000€). Επιπλέον ζήτησε να της καταβληθούν και τα υπόλοιπα ποσά που αναμένεται να επιδικασθούν σε βάρος της για τη χρηματική ικανοποίηση της ψυχικής οδύνη λοιπών συγγενών των θανόντων (επιπλέον 600.000€), η εκδίκαση της αγωγής των οποίων εκκρεμούσε.
Τελική έκβαση: Μη καλυπτόμενη ζημιά
Σύμφωνα με τελεσίδικη δικαστική απόφαση, το ατύχημα οφείλεται σε παράβαση διατάξεων και κανονισμών από πλευράς του αναδόχου και του υπεργολάβου για την ασφαλή εκτέλεση της εργασίας. Πιο συγκεκριμένα, από τα στοιχεία της υπόθεσης (τεχνικές εκθέσεις κ.λπ.) προέκυψε ότι ο ανάδοχος του έργου Χ και ο υπεργολάβος του Ψ ανέθεσαν σε ανειδίκευτο εργαζόμενο και χωρίς επίβλεψη Εργοδηγού τη λειτουργία του σπαστήρα υλικών, ο οποίος ήταν παλαιότατης κατασκευής με εμφανείς φθορές, δεν διέθετε προφυλακτήρες και μέτρα προστασίας ώστε να αποφευχθεί η επαφή των εργαζομένων με τα κινούμενα μέρη του και στον οποίο είχαν γίνει επεμβάσεις και μετατροπές σε βάρος της ασφαλούς λειτουργίας του.
Επομένως το ατύχημα οφείλεται σε σειρά παραλείψεων του αναδόχου και του υπεργολάβου του οι οποίοι κατά συνέπεια επέδειξαν βαριά αμέλεια για την προστασία των εργαζομένων που τραυματίστηκαν θανάσιμα.
Το ασφαλιστήριο συμβόλαιο εργοδοτικής ευθύνης της ασφαλισμένης εταιρείας εξαιρούσε την κάλυψη ατυχημάτων που οφείλονται σε βαριά αμέλεια του εργοδότη. Ως εκ τούτου, η ασφαλιστική εταιρεία δεν κατέβαλε αποζημίωση στην ασφαλισμένη εταιρία για το εν λόγω ατύχημα.
Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News