Άννα Ευθυμίου,
Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.

Τέλος Αυγούστου ψηφίσθηκε¹ ο νέος Νόμος για τη ρύθμιση και την ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης, των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.
Η ασφαλιστική αγορά θα επηρεαστεί έτι περαιτέρω – οι πρώτες σημαντικές αλλαγές έγιναν στον κλάδο ομαδικών ασφαλίσεων με τις νομοθετικές πρωτοβουλίες του πρ. Υπουργού Π. Τσακλόγλου, πριν από δυόμισι χρόνια (Ν. 5078/2023). Ο νέος νόμος έρχεται για να βελτιώσει το πλαίσιο και να δώσει ώθηση στην πολυπόθητη ανάπτυξη των ΤΕΑ. Το κενό προστασίας στον τομέα των αποταμιεύσεων για την περίοδο συνταξιοδότησης πιέζει ασφυκτικά και την ελληνική πολιτεία.
Όπως είναι φυσικό, το νέο νομοθέτημα έχει προκαλέσει συζητήσεις και ερωτήματα στα στελέχη της ασφαλιστικής αγοράς και τους ασφαλιστές που ασχολούνται με τον κλάδο Ομαδικών Συνταξιοδοτικών Προγραμμάτων.
Η κα Άννα Ευθυμίου, Υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, απάντησε σε ορισμένα ερωτήματα της «Α.Α.» για τα νέα Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (Ο.Α.Π.Ε.Σ.) αλλά και τις αλλαγές που θα ισχύσουν για τα υφιστάμενα προϊόντα του κλάδου Ομαδικών Ασφαλίσεων.

Συνέντευξη στην ΑΜΑΛΙΑ ΡΟΥΧΩΤΑ

Πώς θα λειτουργήσουν τα νέα Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (Ο.Α.Π.Ε.Σ.);

Α.Ευθ.: Με τον νέο νόμο για την επαγγελματική ασφάλιση, θεσπίζουμε ένα πρότυπο, προαιρετικό Ανοιχτό Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (Ο.Α.Π.Ε.Σ.), με υψηλές προδιαγραφές λειτουργίας, εποπτείας και προστασίας των ασφαλισμένων και με σεβασμό στην ιδιωτική πρωτοβουλία και την ελευθερία των συμβάσεων.

Πρόκειται για ένα νέο προϊόν επαγγελματικής ασφάλισης, στο οποίο μπορούν να εντάσσονται χρηματοδοτούσες επιχειρήσεις, με σαφείς κανόνες για τη σύσταση, τη λειτουργία, την εποπτεία και τη διανομή του, αλλά και για την προστασία και την ενημέρωση των μελών και των δικαιούχων.

Στρατηγικός μας στόχος είναι να δημιουργήσουμε πραγματικά ισότιμες συνθήκες λειτουργίας για όλες τις οντότητες που παρέχουν επαγγελματικές συντάξεις, είτε πρόκειται για Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης είτε για ασφαλιστικές επιχειρήσεις.

Με τον νέο νόμο προβλέπεται η διακριτή διαχείριση των προγραμμάτων συνταξιοδοτικών παροχών Ο.Α.Π.Ε.Σ., μέσω της διακριτής αντιστοίχισης των περιουσιακών στοιχείων με κάθε πρόγραμμα, και ειδικότερα μέσω της τήρησης σε αυτοτελείς λογαριασμούς των στοιχείων του παθητικού και του ενεργητικού κάθε προγράμματος. Σκοπός είναι να διασφαλιστούν τα οικονομικά συμφέροντα των μελών και των δικαιούχων τους.

Παράλληλα, εντάσσονται στο σύστημα διακυβέρνησης οι πρόσθετες απαιτήσεις λειτουργίας, για τη διαχείριση κινδύνων και την αναλογιστική λειτουργία, ενώ καθιερώνεται η υποχρέωση κατάρτισης Δήλωσης Αρχών Επενδυτικής Πολιτικής για κάθε Ο.Α.Π.Ε.Σ., η οποία τίθεται στη διάθεση των μελών και των δικαιούχων.

Σημαντικό είναι, επίσης, ότι ένα ομαδικό ασφαλιστικό συνταξιοδοτικό προϊόν θα χαρακτηρίζεται ως Ο.Α.Π.Ε.Σ. μόνο εφόσον έχει καταχωριστεί στο δημόσιο ηλεκτρονικό μητρώο που τηρεί η αρμόδια αρχή. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζονται η διαφάνεια, η αξιοπιστία και η προστασία των ασφαλισμένων.

Τι προβλέπει το σχέδιο νόμου για τα υφιστάμενα ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα που παρέχονται από τις ασφαλιστικές εταιρείες; Η ασφαλιστική αγορά θα μπορεί να διαθέτει μόνο Ο.Α.Π.Ε.Σ. ή θα προσφέρονται και κλασικά ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα και εάν ναι, ποιες θα είναι οι διαφορές τους σε επίπεδο φορολογίας και υποχρεώσεων/περιορισμών;

Α.Ευθ.: Το σχέδιο νόμου σέβεται πλήρως τις υφιστάμενες συμβάσεις και δεν δημιουργεί καμία αναστάτωση στην αγορά. Τα ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα που ήδη προσφέρονται από τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν κανονικά.

Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα, εφόσον το επιθυμούν τα συμβαλλόμενα μέρη, να ενταχθούν στο νέο θεσμικό πλαίσιο των Ο.Α.Π.Ε.Σ., χωρίς να απαιτείται λύση της υφιστάμενης σύμβασης. Αυτό μπορεί να γίνει με την αναγκαία προσαρμογή των όρων της, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται εγγυήσεις διαφάνειας και κεφαλαιακής επάρκειας που προβλέπει το νέο πλαίσιο. Στόχος μας είναι η ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς, με απόλυτη προστασία των ασφαλισμένων και των δικαιούχων.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα κλασικά ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα θα συνεχίσουν να προσφέρονται και μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου. Η δημιουργία των Ο.Α.Π.Ε.Σ. δεν καταργεί τα υφιστάμενα προϊόντα, αλλά εισάγει ένα νέο, σαφώς ρυθμισμένο πλαίσιο για την επαγγελματική ασφάλιση, με ενιαίους κανόνες λειτουργίας και διαφάνειας.

Για τα κλασικά ομαδικά προγράμματα θεσπίζεται, επιπλέον, υποχρέωση παροχής πληρέστερης και διαφανούς ενημέρωσης προς τα υποψήφια μέλη, τα μέλη και τους δικαιούχους, ώστε κάθε ασφαλισμένος να γνωρίζει με σαφήνεια τα χαρακτηριστικά, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το πρόγραμμα στο οποίο συμμετέχει.

Η βασική διαφοροποίηση αφορά το φορολογικό καθεστώς. Η αυτοτελής ευνοϊκή φορολόγηση που εισάγει το νέο νομοσχέδιο θα εφαρμόζεται αποκλειστικά στα Ο.Α.Π.Ε.Σ., τα οποία θα είναι καταχωρισμένα στο δημόσιο ηλεκτρονικό μητρώο και θα πληρούν όλες τις προϋποθέσεις του νέου θεσμικού πλαισίου. Με τον τρόπο αυτό, διασφαλίζονται ίσοι όροι ανταγωνισμού, υψηλό επίπεδο προστασίας των ασφαλισμένων και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στην επαγγελματική ασφάλιση. Και σ’ αυτήν την περίπτωση, όμως, έχει προβλεφθεί μεταβατική περίοδος.

Άννα Ευθυμίου: Στόχος ένα σύγχρονο και λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο για τις ασφαλίσεις του 2ου πυλώνα

Στόχος μας ήταν να ακούσουμε τις προτάσεις και τις παρατηρήσεις της αγοράς, ώστε να διαμορφώσουμε ένα σύγχρονο και λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο, που θα εξυπηρετεί πρωτίστως τους ασφαλισμένους, θα ενισχύει τη διαφάνεια και την αξιοπιστία του συστήματος και θα δημιουργεί ίσους κανόνες για όλους τους παρόχους επαγγελματικής ασφάλισης.

Θα διατηρηθεί η δυνατότητα πρόωρων εξαγορών στα συνταξιοδοτικά ασφαλιστικά προϊόντα, όπως ισχύει σήμερα, και εάν ναι, με τι φορολογικούς συντελεστές;

Α.Ευθ.: Πιστεύω ότι τα φορολογικά κίνητρα πρέπει να υπηρετούν τον σκοπό για τον οποίο θεσπίζονται: να ενισχύουν τη συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση και να προσφέρουν μεγαλύτερη ασφάλεια στους εργαζόμενους για το μέλλον τους. Γι’ αυτό και διατηρούμε τη δυνατότητα πρόωρης εξαγοράς, αλλά με ένα δικαιότερο και πιο συνεκτικό φορολογικό πλαίσιο.

Συγκεκριμένα, όταν η ρευστοποίηση του συνταξιοδοτικού λογαριασμού γίνεται πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας, το σύνολο της παροχής θα φορολογείται με βάση την κλίμακα φορολογίας εισοδήματος. Παράλληλα, καταργούνται οι πρόσθετες φορολογικές προσαυξήσεις των συντελεστών που προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς, για τις περιπτώσεις πρόωρων εξαγορών.

Η φιλοσοφία της ρύθμισης είναι απλή: να διατηρήσουμε την απαραίτητη ευελιξία για τους ασφαλισμένους, αλλά ταυτόχρονα να διασφαλίσουμε ότι τα φορολογικά κίνητρα αξιοποιούνται για τον σκοπό για τον οποίο θεσπίστηκαν, δηλαδή τη δημιουργία ενός ουσιαστικού συμπληρωματικού συνταξιοδοτικού εισοδήματος.

Υπήρξε συνεργασία με φορείς της Ιδιωτικής Ασφάλισης και συγκεκριμένα με την Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος για τη δημιουργία του σχεδίου νόμου;

Α.Ευθ.: Από την πρώτη στιγμή επιλέξαμε τον δρόμο του διαλόγου. Κατά την επεξεργασία του νομοσχεδίου υπήρξε ουσιαστική επικοινωνία και συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και τους κοινωνικούς εταίρους, μεταξύ των οποίων και η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος. Ο διάλογος αυτός αναπτύχθηκε σε πολλά επίπεδα, τόσο κατά το στάδιο της προετοιμασίας και κατάρτισης του νομοσχεδίου όσο και μετά την ολοκλήρωσή του, καθώς και κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης.

Στόχος μας ήταν να ακούσουμε τις προτάσεις και τις παρατηρήσεις της αγοράς, ώστε να διαμορφώσουμε ένα σύγχρονο και λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο, που θα εξυπηρετεί πρωτίστως τους ασφαλισμένους, θα ενισχύει τη διαφάνεια και την αξιοπιστία του συστήματος και θα δημιουργεί ίσους κανόνες για όλους τους παρόχους επαγγελματικής ασφάλισης. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενσωματώσαμε σε ποσοστό άνω του 90% τις προτάσεις που υποβλήθηκαν από τους φορείς, τόσο πριν από την κατάρτιση του νομοσχεδίου όσο και κατά τη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης.

Πιστεύω ότι οι ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις δεν διαμορφώνονται πίσω από κλειστές πόρτες. Χτίζονται μέσα από συνεννόηση, τεκμηριωμένο διάλογο και ειλικρινή συνεργασία με όλους όσοι έχουν γνώση και εμπειρία του αντικειμένου. Αυτόν τον δρόμο ακολουθήσαμε και σε αυτή την περίπτωση.