Παγκόσμιο Κύπελλο: Πώς η ασφάλιση εκδηλώσεων αντιμετωπίζει το χειρότερο πιθανό σενάριο

Πόσο κοστίζει η ασφαλιστική κάλυψη ενός Παγκόσμιου Κυπέλλου; Τι καλύπτει η ασφάλιση τέτοιων εκδηλώσεων; Είναι διαχειρίσιμοι οι κίνδυνοι που αναλαμβάνουν οι (αντ)ασφαλιστικές εταιρείες που παρέχουν ασφάλιση εκδηλώσεων για μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις και συναυλίες – περιοδείες σημαντικών καλλιτεχνών; Με αφορμή το Παγκόσμιο Κύπελλο ο οίκος αξιολόγησης Morningstar DBRS αναδεικνύει τη σημασία της ασφάλισης εκδηλώσεων για την αντιμετώπιση των χειρότερων δυνατών σεναρίων, όπως, οι τρομοκρατικές επιθέσεις, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και οι κυβερνοεπιθέσεις, μεταξύ άλλων.

Ο τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA (το Παγκόσμιο Κύπελλο) ξεκινά στις 3 μ.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής) στις 19 Ιουλίου και, ενώ οι οπαδοί θα έχουν τα μάτια τους στραμμένα στο ποδόσφαιρο, μια τεράστια ομάδα ανθρώπων στα παρασκήνια προσπαθεί να διασφαλίσει την ομαλή διεξαγωγή μιας διοργάνωσης τέτοιας κλίμακας. Η FIFA, καθώς και άλλοι διοργανωτές και χορηγοί εκδηλώσεων, βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στα έσοδα που προέρχονται από αυτές, πράγμα που σημαίνει ότι η ασφάλιση αποτελεί βασικό στοιχείο για τον περιορισμό πιθανών ζημιών.

Η ασφαλιστική κάλυψη εκδηλώσεων καλύπτει ένα ευρύ φάσμα κινδύνων, όπως η τρομοκρατία, οι φυσικές καταστροφές, οι κυβερνοεπιθέσεις και η διακοπή της εκδήλωσης. Η Morningstar DBRS προβλέπει ότι οι ασφαλιστικές απαιτήσεις για εκδηλώσεις μεγάλης κλίμακας είναι πιθανό να αυξηθούν λόγω της μεγαλύτερης λειτουργικής πολυπλοκότητάς τους και των αυξανόμενων γεωπολιτικών κινδύνων. Ωστόσο, κατά την άποψή της, οι ασφαλισμένοι κίνδυνοι παραμένουν διαχειρίσιμοι για τον ασφαλιστικό/αντασφαλιστικό τομέα, καθώς οι κίνδυνοι κατανέμονται ευρέως μεταξύ ασφαλιστών και αντασφαλιστών σε όλο τον κόσμο.

Ο τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου φέρνει στο προσκήνιο τους κινδύνους που σχετίζονται με τη διοργάνωση

Δεδομένης της εξάρτησης της FIFA από τα έσοδα που σχετίζονται με το Παγκόσμιο Κύπελλο –συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων τηλεοπτικής μετάδοσης, των χορηγιών, των υπηρεσιών φιλοξενίας και των πωλήσεων εισιτηρίων–, ο οργανισμός διαθέτει πλήρη ασφάλιση ακύρωσης διοργανώσεων, προκειμένου να προστατεύσει την οικονομική του θέση από απρόβλεπτες καταστάσεις. Για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2022 στο Κατάρ, η FIFA φέρεται να εξασφάλισε κάλυψη ακύρωσης εκδηλώσεων ύψους περίπου $900 εκατ., η οποία παρείχε προστασία έναντι ακύρωσης, αναβολής, διακοπής, αδυναμίας πρόσβασης στους χώρους διεξαγωγής, πολιτικής βίας, τρομοκρατίας, φυσικών καταστροφών, συμβάντων στον κυβερνοχώρο και άλλων περιστάσεων που θα μπορούσαν να εμποδίσουν τη διεξαγωγή του τουρνουά όπως είχε προγραμματιστεί. Η κάλυψη αυτή αφορούσε το τουρνουά στο σύνολό του και όχι έναν μεμονωμένο αγώνα. Κατά συνέπεια, η ασφαλισμένη ζημία που θα προέκυπτε από την ακύρωση μιας μεμονωμένης διοργάνωσης, συμπεριλαμβανομένου του τελικού του Παγκοσμίου Κυπέλλου, θα αντιπροσώπευε πιθανότατα μόνο ένα μικρό μέρος του συνολικού ασφαλισμένου ορίου, δεδομένου ότι τα έσοδα και τα έξοδα του τουρνουά κατανέμονται σε πολλούς αγώνες και ενδιαφερόμενους φορείς.

Φέτος, οι ασφαλιστικές απαιτήσεις της FIFA ήταν πιθανώς υψηλότερες, ενδεχομένως άνω του $1 δισ. ως κάλυψη έναντι ακύρωσης της διοργάνωσης. Η διοργάνωση του 2026 είναι το μεγαλύτερο Παγκόσμιο Κύπελλο που έχει διοργανωθεί ποτέ, με διευρυμένο πρόγραμμα, περισσότερους αγώνες και γήπεδα σε όλη την επικράτεια των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καναδά και του Μεξικού.

Η ευρύτερη γεωγραφική κάλυψη, η μεγαλύτερη διάρκεια του τουρνουά, η αυξημένη επιχειρησιακή πολυπλοκότητα και οι αυξημένοι γεωπολιτικοί και ασφαλιστικοί κίνδυνοι έχουν πιθανώς οδηγήσει σε υψηλότερες ασφαλισμένες αξίες, καθώς και σε μεγαλύτερη ζήτηση για κάλυψη απρόβλεπτων περιστατικών, πολιτικής βίας, τρομοκρατίας και κυβερνοασφάλειας. Αυτό υπογραμμίζει την αυξανόμενη σημασία της προστασίας από κινδύνους διακοπής εργασιών, κυβερνοεπιθέσεις, βλάβες στις υποδομές και κοινωνικές αναταραχές, στο πλαίσιο μεγάλων παγκόσμιων αθλητικών εκδηλώσεων.

Ένα σημαντικό παράδειγμα διακοπής αθλητικών εκδηλώσεων ήταν η πανδημία του COVID-19, η οποία οδήγησε, μεταξύ άλλων, στην αναβολή των Ολυμπιακών Αγώνων του Τόκιο 2020 για το 2021. Οι συνολικές ασφαλισμένες ζημιές σε περίπτωση πλήρους ακύρωσης των Αγώνων θα μπορούσαν να φτάσουν τα $2 έως $3 δισ. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονταν η κάλυψη ύψους $800 εκατ. που είχε αγοράσει η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η κάλυψη ύψους $650 εκατ. που είχε εξασφαλίσει η Οργανωτική Επιτροπή του Τόκιο 2020.¹ Η διαταραχή που προκλήθηκε από την αναβολή οδήγησε τελικά στην καταβολή αποζημίωσης ύψους 50 δισ. γιεν (περίπου $500 εκατ.) στην Οργανωτική Επιτροπή Tokyo 2020.²

Κατά την άποψη, ωστόσο, της Morningstar DBRS, ο πιθανός αντίκτυπος των ασφαλισμένων ζημιών που σχετίζονται με το Παγκόσμιο Κύπελλο –ή άλλων παρόμοιων εκδηλώσεων–  παραμένει διαχειρίσιμος για τον (αντ)ασφαλιστικό κλάδο. Όπως επισημαίνει ο κ. Mario De Cicco, Αντιπρόεδρος του τμήματος Global Insurance and Pension Ratings της Morningstar DBRS. «Οι κίνδυνοι που συνδέονται με μεγάλες αθλητικές εκδηλώσεις ή μεγάλες συναυλίες – περιοδείες συνήθως αναλαμβάνονται από ένα ευρύ φάσμα ασφαλιστών και αντασφαλιστών παγκοσμίως. Ως αποτέλεσμα, ακόμη και οι μεγάλες απαιτήσεις αποζημίωσης γενικά μοιράζονται σε πολλούς συνασφαλιστές και απορροφώνται στο πλαίσιο της διάθεσης για ανάληψη κινδύνου του κλάδου».

Πώς λειτουργεί η ασφάλιση εκδηλώσεων

Η ασφάλιση για εκδηλώσεις μεγάλης κλίμακας υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια ενός απλού ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Οι διοργανωτές συνήθως προμηθεύονται ένα πακέτο ασφαλιστικών καλύψεων, σχεδιασμένο για να προστατεύει όλους τους εμπλεκόμενους (από τους χώρους διεξαγωγής έως τους κατόχους εισιτηρίων) από ένα ευρύ φάσμα οικονομικών και λειτουργικών κινδύνων. Στην πραγματικότητα, οι ασφαλιστικές καλύψεις για εκδηλώσεις όπως ο τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου ή οι συναυλίες σε στάδια είναι συχνά εξίσου περίπλοκες με τις ίδιες τις εκδηλώσεις.

Η ασφάλιση εκδηλώσεων αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο αυτών των καλύψεων, προσφέροντας προστασία έναντι ζημιών που προκύπτουν από συνθήκες πέραν του ελέγχου του διοργανωτή. Ειδικές προσθήκες ή αυτόνομα ασφαλιστήρια μπορούν να καλύψουν ακυρώσεις που οφείλονται σε ακραία καιρικά φαινόμενα, φυσικές καταστροφές, ζημιές στον χώρο διεξαγωγής, διακοπές ρεύματος, διαταραχές στις μετακινήσεις, κυβερνητικούς περιορισμούς, ασθένεια ή τραυματισμό βασικού καλλιτέχνη (στην περίπτωση συναυλιών) και, σε πολλές περιπτώσεις, τρομοκρατία ή απειλές που σχετίζονται με την τρομοκρατία. Ωστόσο, η κάλυψη ακύρωσης αποτελεί μόνο ένα μέρος του ασφαλιστικού πλαισίου.

Οι διοργανωτές χρειάζονται, επίσης, ασφάλιση αστικής ευθύνης, η οποία καλύπτει αξιώσεις που προκύπτουν από σωματικές βλάβες ή υλικές ζημιές που υφίστανται οι συμμετέχοντες ή τρίτοι, ενώ η ασφάλιση εργοδοτικής ευθύνης προστατεύει το πλήθος των εργαζομένων που εμπλέκονται στη διεξαγωγή μιας εκδήλωσης, συμπεριλαμβανομένων των συνεργείων κινηματογράφησης ή των τεχνικών σκηνής, του προσωπικού ασφαλείας και των εργολάβων. Για συναυλίες και φεστιβάλ, η ασφάλιση εξοπλισμού είναι επίσης ζωτικής σημασίας, καθώς προστατεύει περιουσιακά στοιχεία υψηλής αξίας από κλοπή, πυρκαγιά, τυχαία ζημιά και απώλειες κατά τη μεταφορά, ενώ επιπλέον επίπεδα προστασίας περιλαμβάνουν συχνά ασφάλιση περιουσίας για προσωρινές κατασκευές και υποδομές της εκδήλωσης, καθώς και ασφάλιση μη εμφάνισης, η οποία αποζημιώνει τους διοργανωτές σε περίπτωση που ένας κορυφαίος καλλιτέχνης δεν μπορεί να εμφανιστεί, λόγω ασθένειας, τραυματισμού ή άλλων καλυπτόμενων λόγων.

Από την πλευρά των ασφαλιστών, η πολυπλοκότητα των εκδηλώσεων μεγάλης κλίμακας σημαίνει ότι οι underwriters πρέπει να λαμβάνουν υπόψη ένα ευρύ φάσμα παραμέτρων, πριν προσφέρουν κάλυψη και καθορίσουν τα ασφάλιστρα. Υπάρχουν παράγοντες που σχετίζονται ειδικά με την εκδήλωση, όπως η αναμενόμενη προσέλευση, τα έσοδα από τα εισιτήρια, η τοποθεσία και η διάρκεια της εκδήλωσης, ενώ οι λειτουργικές παράμετροι περιλαμβάνουν τον σχεδιασμό της ασφάλειας, τα μέτρα διαχείρισης του πλήθους και τις διαδικασίες αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών. Οι ασφαλιστές αξιολογούν, επίσης, ιστορικά δεδομένα απόδοσης, όπως προηγούμενες ασφαλιστικές απαιτήσεις, το ιστορικό του διοργανωτή και το ιστορικό περιστατικών στον χώρο διεξαγωγής.

Όσον αφορά τις συναυλίες, λαμβάνονται επίσης υπόψη παράγοντες που σχετίζονται με τον καλλιτέχνη, οι οποίοι περιλαμβάνουν το ιατρικό ιστορικό (ιδίως για την κάλυψη σε περίπτωση μη εμφάνισης), την ηλικία και το ιστορικό προηγούμενων ακυρώσεων.

Όταν το «για κάθε ενδεχόμενο» γίνεται χαρακτηριστικό παράδειγμα

Κανένα Παγκόσμιο Κύπελλο ή αγώνας δεν έχει ακυρωθεί από το 1946, αν και στο παρελθόν αρκετοί αγώνες έχουν αναπρογραμματιστεί ή αναβληθεί λόγω καιρικών συνθηκών. Αντίθετα, οι ακυρώσεις συναυλιών είναι συχνότερες. Τον Αύγουστο του 2024, τρεις συναυλίες της περιοδείας «Eras Tour» της Taylor Swift στη Βιέννη ακυρώθηκαν, αφού οι αυστριακές αρχές εντόπισαν μια βάσιμη τρομοκρατική απειλή. Αναμενόταν να παρευρεθούν περίπου 195.000 θαυμαστές στις τρεις συναυλίες, και ο διοργανωτής Barracuda Music προχώρησε σε πλήρη επιστροφή των εισιτηρίων, πράγμα που σήμαινε ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες αντιμετώπιζαν πιθανές απαιτήσεις αποζημίωσης ύψους εκατομμυρίων δολαρίων λόγω των ακυρώσεων.³ Σύμφωνα με εμπειρογνώμονες του κλάδου, για τις μεγάλες εκδηλώσεις ψυχαγωγίας συνήθως αγοράζεται ασφάλιση ακύρωσης εκδηλώσεων μέσω συνδικάτων που δραστηριοποιούνται στην αγορά Lloyd’s, ενώ οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την τρομοκρατία καλύπτονται συχνά μέσω εξειδικευμένων ασφαλιστηρίων ακύρωσης λόγω τρομοκρατίας.⁴ Η κάλυψη για τις ακυρωθείσες συναυλίες της Swift στη Βιέννη πιθανότατα θα περιελάμβανε την επιστροφή των εισιτηρίων, τα έξοδα του χώρου, τα έξοδα παραγωγής και σκηνοθεσίας, τις αμοιβές των καλλιτεχνών, τα έξοδα αναβολής ή μεταφοράς της εκδήλωσης, καθώς και τα διαφυγόντα έσοδα που συνδέονται με τις παραστάσεις που ακυρώθηκαν· σύμφωνα με εκτιμήσεις του κλάδου, οι ασφαλισμένες ζημιές θα πρέπει να ανήλθαν σε δεκάδες εκατομμύρια δολάρια.

Οι διοργανωτές εκδηλώσεων αρχίζουν, επίσης, να αναζητούν πιο καινοτόμες, εξειδικευμένες ασφαλιστικές επιλογές. Τον Ιανουάριο του 2026, όταν μια σειρά sold-out παραστάσεις του Bad Bunny, στο Μεντεγίν της Κολομβίας, κινδύνευαν να ακυρωθούν λόγω της απειλής για έντονες βροχοπτώσεις, οι διοργανωτές εξασφάλισαν ένα παραμετρικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο για καιρικές συνθήκες, αντί να βασιστούν στην παραδοσιακή ασφάλιση ακύρωσης. Εγκαταστάθηκε ειδικός μετεωρολογικός σταθμός εντός του Σταδίου Atanasio Girardot για την ακριβή μέτρηση των βροχοπτώσεων στον χώρο της εκδήλωσης, με ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο δομημένο έτσι ώστε οι αποζημιώσεις να ενεργοποιούνται αυτόματα εάν οι βροχοπτώσεις υπερβούν τα προκαθορισμένα όρια.⁵

Η συμβατική ασφάλιση θα απαιτούσε την απόδειξη πραγματικής οικονομικής ζημιάς, ενώ η παραμετρική ασφάλιση καταβάλλει αποζημίωση με βάση αντικειμενικά στοιχεία. Εάν επικρατήσουν οι συμφωνημένες καιρικές συνθήκες, η αποζημίωση ενεργοποιείται αυτόματα, ανεξάρτητα από το ακριβές ύψος της ζημιάς που προκλήθηκε. Τελικά, οι πιο ακραίες καιρικές συνθήκες δεν εκδηλώθηκαν και οι συναυλίες πραγματοποιήθηκαν, αλλά με 145.500 εισιτήρια που είχαν πωληθεί και έσοδα $23,7 εκατ., οι διοργανωτές δεν ήταν διατεθειμένοι να το ρισκάρουν.

Η Morningstar DBRS εκτιμά ότι η χρήση της παραμετρικής ασφάλισης βάσει δεδομένων θα συνεχίσει να αυξάνεται, καθώς οι διοργανωτές εκδηλώσεων προστατεύονται έτσι από τις ολοένα και υψηλότερες πιθανές ζημιές.

1. Reinsurance News, Olympics cancellation loss could be “mind-blowingly large”, say reports, January 27, 2021. ↩︎
2. International Paralympic Committee, Tokyo 2020 announces its financial results, June 21, 2022. ↩︎
3. Reuters, Taylor Swift cancellations deal blow to insurers, sources say, August 9, 2024. ↩︎
4. Reuters, Taylor Swift cancellations deal blow to insurers, sources say, August 9, 2024. ↩︎
5. Bloomberg, How Bad Bunny Used Niche Insurance to Beat Bad Weather, April 19, 2026. ↩︎

---

Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News