Toυ κ. Ιωάννη Σταμούλη*,
Μέλους του Δ.Σ. και του Τεχνικού Συμβουλίου της ΠΑΣΚΑΛ & ΣΤΡΑΤΗΣ Α.Ε.

Πυρκαγιές σε βιομηχανίες - βιοτεχνίες: Η πρόληψη σώζει από την καταστροφή

Το 2025, σημειώθηκαν 264 πυρκαγιές σε βιομηχανικούς – βιοτεχνικούς χώρους στη χώρα μας, ενώ την τελευταία πενταετία ο αριθμός του έφθασε τις 1.312 πυρκαγιές.
Οι συγκεκριμένοι χώροι, λόγω της φύσης των παραγωγικών διαδικασιών, της ευφλεξιμότητας ή και εκρηκτικότητας των πρώτων υλών τους, σε συνδυασμό με τον μηχανολογικό εξοπλισμό και των σύνθετων ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συστημάτων τους, εμφανίζουν μια εγγενή επικινδυνότητα, που την κατατάσσει στις πλέον σημαντικές απειλές της πολιτικής προστασίας.

Δυστυχώς, πολλές φορές, αυτές οι απειλές εξελίχθηκαν σε καταστροφικά συμβάντα, με τραγικά αποτελέσματα, σε απώλειες και τραυματισμούς συνανθρώπων μας.

Όλα αυτά τα τραγικά περιστατικά στους βιομηχανικούς – βιοτεχνικούς χώρους αναδεικνύουν την υποχρέωση των ιδιοκτητών – υπευθύνων σε μια ολιστική εφαρμογή τόσο των νομικών υποχρεώσεων για την πυροπροστασία και την ασφάλεια των εγκαταστάσεων, όσο και της λήψης επιπλέον μέτρων, που σαν «καλές πρακτικές» να έρχονται να ελαχιστοποιήσουν τους κινδύνους που προκύπτουν από την καθημερινότητα.

Σε αυτή την ολιστική υλοποίηση πυροπροστασίας – ασφαλείας, πέρα από την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέσων και μέτρων πυρασφαλείας (μόνιμο υδροδοτικό πυροσβεστικό δίκτυο, σύστημα ανίχνευσης, σύστημα αυτόματης κατάσβεσης, φορητά πυροσβεστικά κ.λπ.), πρέπει να συνυπάρχει και η ευλαβική τήρηση και μια σειράς από προληπτικά μέτρα, όπως:

Επιμελής συντήρηση και τακτική επιθεώρηση και έλεγχος όλων των εγκαταστάσεων και συσκευών, σύμφωνα με τη νομοθεσία και τις κατασκευαστικές προδιαγραφές.
Επιθεώρηση από υπεύθυνο υπάλληλο για επισήμανση και εξάλειψη τυχόν προϋποθέσεων εκδήλωσης πυρκαγιάς
Έλεγχος για την αποφυγή τυχαίας ανάμειξης υλικών που μπορούν να προκαλέσουν εξώθερμη αντίδραση.

Παράλληλα, υποχρεωτική είναι και η κατάρτιση ενός άρτιου Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης (Σ.Ε.Α.), που να περιγράφει τις διαδικασίες αντιμετώπισης οποιασδήποτε απειλής, με κύριο στόχο τον περιορισμό της καταστροφής και την προστασία των ανθρώπων που βρίσκονται στην εγκατάσταση.

Αυτά συνοδεύονται και από μια άλλη σημαντική υποχρέωση της επιχείρησης, για τη συνεχή εκπαίδευση της ομάδας πυροπροστασίας αλλά και του συνόλου του προσωπικού, σε ζητήματα πυρασφαλείας, ενώ απαραίτητη είναι και δοκιμή του Σ.Ε.Α. με ασκήσεις ετοιμότητας, που να προσομοιώνουν την εκδήλωση των πιθανών κινδύνων.

Ειδικά αν η βιομηχανική εγκατάσταση χρησιμοποιεί υγραέριο για τις λειτουργικές της ανάγκες, θα πρέπει να ακολουθεί τις ορθές διαδικασίες και να έχει λάβει τα απαραίτητα ειδικότερα μέτρα ασφαλείας (ανιχνευτές εκρηκτικού μείγματος, βαλβίδα σε περίπτωση διαρροής που να διακόπτει την παροχή υγραερίου).

Επιπροσθέτως, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εγκαταστάσεις αυτές βρίσκονται σε μια διαρκή μεταβλητότητα (προσθαφαίρεση μηχανολογικού εξοπλισμού, μεταρρυθμίσεις χώρων, επεκτάσεις), ταυτόχρονα πρέπει να αναθεωρούνται, να συμπληρώνονται και να επικαιροποιύνται τόσο οι μελέτες πυρασφαλείας, όσο και το Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης, με την κατάλληλη επαύξηση των μέσων και μέτρων ασφαλείας – πυρασφαλείας.

Η καθημερινότητα και η μη ύπαρξη συμβάντος σε μια εγκατάσταση δεν είναι δείγμα εφησυχασμού, αλλά αντίθετα “στοίχημα” για τη διατήρησή του.

Η ασφάλεια, δυστυχώς θα επαναλάβουμε υπό το βάρος της τραγικής απώλειας των εργαζομένων, δεν μπορεί να αποτιμάται με κόστος, γιατί έχει ανυπολόγιστη αξία, ειδικά όταν αφορά ανθρώπινη ζωή.

*Ο κ. Ιωάννης Σταμούλης είναι Σύμβουλος – Μελετητής Πυρασφάλειας – Πολιτικής Προστασίας | ε.α. Αντιστράτηγος – Υπαρχηγός Π.Σ. | Κατέχει MSc education (civil protection) και είναι Υπ. Διδάκτωρ Διαχείρισης Κρίσεων | Είναι απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Ασφάλειας και της Σχολής Εθνικής Άμυνας | Έχει ολοκληρώσει μετεκπαιδεύσεις στο ΕΚΠΑ και στο ΕΚΔΑ, με αντικείμενο τη διαχείριση φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών, καθώς και την εγκληματολογική ψυχολογία.