ΣΕΙΡΑ ΑΡΘΡΩΝ για την Ασφάλιση Διακοπής Εργασιών και Απώλειας Ακαθάριστων Κερδών

ΑΡΘΡΟ 18 – ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΖΗΜΙΑΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΠΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Ως έχει σημειωθεί σε σημαντικό μέρος της βιβλιογραφίας, η ασφάλιση διακοπής εργασιών αποτελεί σημαντικό βραχίονα ανάπτυξης των έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Αντικείμενο αξιολόγησης της παρούσας ανάλυσης αποτελούν οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί, τα αιολικά και μικρά υδροηλεκτρικά πάρκα.

Ιδιαίτερη περίπτωση, που εκφεύγει του παρόντος, αποτελούν οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας με βιομάζα και οι μονάδες συμπαραγωγής ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας, οι οποίες περιλαμβάνουν πλήθος επιμέρους κατηγοριών (άμεση καύση βιομάζας, καύση κατόπιν αεριοποίησης, καύση κατόπιν χώνευσης, διάφορες μορφές συμπαραγωγής), μέρος των οποίων δύνανται να περιλαμβάνουν κόστος προμήθειας του υλικού καύσης. Επίσης, της παρούσας αξιολόγησης εξαιρούνται, λόγω πολυπλοκότητας, τα συστήματα αντλησιοταμίευσης, καθώς και οι μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί, η λειτουργία των οποίων δεν βασίζεται σε αμιγώς οικονομικά κριτήρια.

Η αγορά έχει σχεδιάσει και διαθέσει πλήθος στοχευμένων συμβολαίων, τα οποία βασίζονται κυρίως στο τυπικό λεκτικό διακοπής εργασιών (σταθερά έξοδα πλέον καθαρού αποτελέσματος ή κύκλος εργασιών μείον μεταβλητό κόστος). Ειδικά ως προς την ασφάλιση φωτοβολταϊκών σταθμών, έχουν αναπτυχθεί και λεκτικά ειδικής προσέγγισης, όπως μέση ημερήσια παραγωγή σταθμού επί ημέρες διακοπής επί τιμή διάθεσης. Στην παρούσα ανάλυση, το αντικείμενο εστίασης θα αφορά την προσέγγιση βάσει τυπικού λεκτικού.

Η βασική παράμετρος των έργων αμιγούς ανανεώσιμης ενέργειας (φωτοβολταϊκά, αιολικά και μικρά υδροηλεκτρικά) είναι η ουσιαστική έλλειψη μεταβλητού κόστους, δεδομένου ότι η πηγή ενέργειας λειτουργίας των σταθμών είναι ανανεώσιμη και δωρεάν (φως, αέρας, ροή υδάτων). Ως συνέπεια, εν τοις πράγμασι το μεικτό κέρδος ταυτίζεται με τον κύκλο εργασιών.

Επιπρόσθετα, η σημαντική πλειοψηφία των ενεργών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας λειτουργεί βάσει σταθερής συμφωνημένης τιμής με τον αρμόδιο φορέα εποπτείας. Η εν λόγω σταθερή τιμή μπορεί να επιτυγχάνεται είτε άμεσα, είτε μέσω συμμετοχής στην αγορά ενέργειας και παράλληλη εφαρμογή τιμών αναφοράς/ειδικών τιμών αγοράς. Εξαίρεση αποτελούν πρόσφατα ολοκληρωμένοι σταθμοί, οι οποίοι εντάσσονται απευθείας στην αγορά ενέργειας, χωρίς την εφαρμογή προστατευτικών διατάξεων. Παρεπόμενη παράμετρος των ανωτέρω είναι ότι, για την πλειοψηφία των ενεργών σταθμών, η τιμή διάθεσης είναι δεδομένη και προκύπτει άμεσα από τα εκδιδόμενα παραστατικά. Ακόμα και στην περίπτωση των μονάδων με άμεση σύνδεση στην αγορά, τα αντίστοιχα πραγματικά στοιχεία των ημερήσιων τιμών (αγορά επόμενης μέρας) είναι δημοσίως διαθέσιμα.

Όπως σε κάθε περίπτωση ζημιάς διακοπής εργασιών, ο τρόπος αντιμετώπισης και στις συγκεκριμένες περιπτώσεις απαιτεί αναφορά στο λεκτικό του ασφαλιστηρίου. Στην περίπτωση του τυπικού λεκτικού, δεδομένων των ιδιαιτεροτήτων που έχουν αναλυθεί στην προηγούμενη παράγραφο, θα πρέπει να αξιολογηθεί η περίοδος αποζημίωσης και η έκταση της ζημιάς που προκαλεί διακοπή στη λειτουργία (μερική ή ολική διακοπή σταθμού). Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στο εύλογο της περιόδου αποζημίωσης, δηλαδή υπ’ όψιν κατά την εκτίμηση θα πρέπει να ληφθεί ο χρόνος διακοπής εργασιών που ήταν αναγκαίος για την αποκατάσταση της υλικής ζημιάς και επαναφορά του σταθμού σε λειτουργία, εξαιρουμένων οιωνδήποτε καθυστερήσεων που βρίσκονται στη σφαίρα ελέγχου του ασφαλισμένου ή εξαιρούνται ρητά από το ασφαλιστήριο. Δεδομένης της προνομιακής έγχυσης της παραγόμενης ενέργειας των εν λόγω σταθμών στο δίκτυο, η περίοδος διακοπής εργασιών ολοκληρώνεται μονοσήμαντα με την ολοκλήρωση των επισκευών και την εκ νέου πλήρη σύνδεση στο δίκτυο.

Εφόσον προσδιορισθεί η εύλογη περίοδος αποζημίωσης, ακολούθως υπολογίζεται η παραγωγή που θα αναμενόταν να επιτευχθεί κατά τη διάρκεια αυτής από το σταθμό ή το τμήμα του σταθμού που ετέθη σε λειτουργία. Η εν λόγω εργασία αποτελεί και την πλέον ουσιώδη πρόκληση ως προς την αντιμετώπιση ζημιών διακοπής εργασιών σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ωστόσο, η μεγάλη πυκνότητα των σταθμών, το εύρος ιστορικών και πρότυπων στοιχείων και η συνήθης φύση των ζημιών (συχνότερα αντιμετωπίζονται περιπτώσεις μερικής, παρά ολικής διακοπής εργασιών) παρέχουν σημαντικά μέσα για τον ακριβή υπολογισμό. Σε περιπτώσεις μερικής ζημιάς, για τον προσδιορισμό της θεωρητικής παραγωγής του τμήματος έργου που υπέστη διακοπή εργασιών (π.χ. module φωτοβολταϊκού σταθμού, μεμονωμένη ανεμογεννήτρια αιολικού πάρκου, μεμονωμένος στρόβιλος ή γεννήτρια υδροηλεκτρικού σταθμού), λαμβάνεται υπ’ όψιν η πραγματική παραγωγή των λειτουργούντων τμημάτων (λοιπά modules φωτοβολταϊκού σταθμού, λειτουργούσες ανεμογεννήτριες αιολικού πάρκου, λειτουργών στρόβιλος/γεννήτρια υδροηλεκτρικού σταθμού), κατόπιν των αναγκαίων προσαρμογών (κυρίως συσχέτισης βάσει ιστορικών στοιχείων).

Σε περίπτωση ολικής διακοπής λειτουργίας του σταθμού, μπορούν να ληφθούν υπ’ όψιν ιστορικά στοιχεία κατόπιν τυχόν προσαρμογών (π.χ. συγκριτικά στοιχεία ακτινοβολίας), πραγματικά δεδομένα της πηγής ενέργειας (προσομοίωση παραγωγής βάσει στοιχείων ανεμόμετρου, στάθμης/ροής ύδατος), πραγματικά στοιχεία όμορων ομοειδών σταθμών σε λειτουργία (γειτονικά πάρκα) ή ακόμα και πρότυπα στοιχεία (από τη μελέτη του σταθμού ή ευρύτερες μελέτες).

Το αποτέλεσμα του ανωτέρω υπολογισμού ακολούθως προσαρμόζεται αναλόγως τυχόν περικοπών απορρόφησης ενέργειας, οι οποίες αξιολογούνται σε περίπτωση μερικής ζημιάς βάσει των πραγματικών στοιχείων του ζημιωθέντος σταθμού. Σε περίπτωση ολικής διακοπής, αντίστοιχα στοιχεία αναζητούνται βάσει ιστορικού ή όμορων σταθμών.

Εφόσον προσδιορισθεί η απολεσθείσα παραγωγή, η απώλεια εσόδων προκύπτει ως γινόμενο αυτής με την τιμή διάθεσης (σταθερή ή ημερησίως μεταβαλλόμενη, αναλόγως του τύπου σύμβασης).

Δεδομένης της φύσης λειτουργίας των εν λόγω σταθμών, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων δεν παρατηρούνται εξοικονομήσεις σταθερών εξόδων κατά τη διάρκεια της περιόδου αποζημίωσης, παρά μόνον σε περιπτώσεις ιδιαίτερα εκτενών καταστροφών με μεγάλη διάρκεια αποκατάστασης, όπου και δύνανται να υπάρξουν διακοπές ή αναστολές συμβάσεων, ή διαγραφές κατεστραμμένων παγίων, που οδηγούν σε μη λογισμό αποσβέσεων.

Με τις ανωτέρω ενέργειες κατά την ακολουθία που έχει παρουσιασθεί, προκύπτει η απώλεια εσόδων και μεικτών κερδών της μονάδας, προ εφαρμογής ασφαλιστικών παραμέτρων, ήτοι επάρκειας κεφαλαίων και ιδίας κράτησης/απαλλαγής. Οι εν λόγω παράμετροι προκύπτουν ευθέως από το συμβόλαιο και τυγχάνουν εφαρμογής αναλόγως του λεκτικού του.

Ιδίως ως προς την περίπτωση της ιδίας κράτησης των ασφαλισμένων, μπορεί να προβλέπονται αφαιρετέες απαλλαγές σταθερού ποσού, περιόδου αναμονής (ήτοι το αποτέλεσμα που θα επιτυγχανόταν στην αναφερόμενη αφαιρετέα περίοδο) και αναλογικές (ποσοστό ημερών απαλλαγής ως προς την περίοδο αποζημίωσης επί της ζημιάς, ποσοστό ημερών απαλλαγής ως προς τη μέγιστη περίοδο αποζημίωσης κ.τ.λ.).

Σε κάθε περίπτωση, η αξιολόγηση ζημιάς διακοπής εργασιών σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προϋποθέτει την τεχνική κατανόηση του σταθμού και του πλαισίου λειτουργίας του, σε συνδυασμό με τους όρους και διατάξεις του εκάστοτε ασφαλιστηρίου.

Ηλίας Γαλάνης,
Οικονομολόγος (AUEB), MSc Eng PM, FUEDI ELAE, Πραγματογνώμων,
Διευθύνων Σύμβουλος της ΠΑΣΚΑΛ & ΣΤΡΑΤΗΣ Α.Ε.

* O κ. Παναγιώτης Στρατής και τα μέλη της έμπειρης ομάδας του Γραφείου Πραγματογνωμόνων «ΠΑΣΚΑΛ & ΣΤΡΑΤΗΣ Α.Ε.» επιμελούνται τη σειρά άρθρων που “εγκαινιάζεται” σήμερα, προκειμένου να φωτιστεί ολόπλευρα η σημασία της ασφάλισης διακοπής εργασιών και απώλειας κερδών για τις επιχειρήσεις:
ΑΡΘΡΟ #1: Η Ασφάλιση Διακοπής Εργασιών και Απώλειας Ακαθάριστων Κερδών ως ανάγκη προστασίας των επιχειρήσεων.
ΑΡΘΡΟ #2: Η Ασφάλιση Διακοπής Εργασιών και Απώλειας Ακαθάριστων Κερδών – Ιστορικά Στοιχεία.
ΑΡΘΡΟ #3: Αντικείμενο και έκταση της Ασφαλιστικής Κάλυψης.
ΑΡΘΡΟ #4: Ορισμοί Ασφάλισης Απωλείας Ακαθαρίστων Κερδών.
ΑΡΘΡΟ #5: Προσδιορισμός Ασφαλιστικού Ποσού με την εφαρμογή των Ε.Λ.Π. από 01.01.2015.
ΑΡΘΡΟ #6: Εκτίμηση του προς ασφάλιση ποσού απώλειας ακαθάριστων κερδών.
ΑΡΘΡΟ #7: Απλό υπόδειγμα υπολογισμού ασφαλιστικού ποσού ακαθάριστου κέρδους.
ΑΡΘΡΟ #8: Εκτίμηση Ζημιάς από Διακοπή Εργασιών & Απώλειας Ακαθάριστων Κερδών λόγω πυρκαγιάς καλυπτόμενης από το ασφαλιστικό συμβόλαιο.
ΑΡΘΡΟ #9: Ιδιαίτεροι προβληματισμοί που ανακύπτουν κατά την ανάληψη κινδύνου και εκτίμηση ζημιάς διακοπής εργασιών και απώλειας ακαθάριστων κερδών.
ΑΡΘΡΟ #10: Β’ ΜΕΡΟΣ – Ιδιαίτεροι προβληματισμοί που ανακύπτουν κατά την ανάληψη κινδύνου και εκτίμηση ζημιάς διακοπής εργασιών και απώλειας ακαθάριστων κερδών.
ΑΡΘΡΟ #11: Ιδιαίτερα στοιχεία που λαμβάνονται υπ’ όψιν κατά την ασφάλιση διακοπής εργασιών και απώλειας ακαθάριστων κερδών.
ΑΡΘΡΟ #12: Η κάλυψη Διακοπής Εργασιών στο πλαίσιο Τεχνικών Ασφαλίσεων.
ΑΡΘΡΟ #13: Παράγοντα ενεργοποίησης του συμβολαίου ακαθάριστων κερδών δεν αποτελεί μόνο η επίπλευση καλυπτόμενου κίνδυνου αλλά και η πρόκληση υλικών ζημιών στην ασφαλιζόμενη εγκατάσταση.
ΑΡΘΡΟ #14: Επεκτάσεις ασφαλιστικής κάλυψης επιχειρήσεων και ενεργοποίηση του ασφαλιστήριου συμβολαίου πέραν της κύριας ασφάλισης διακοπής εργασιών & απώλειας ακαθάριστων κερδών.
ΑΡΘΡΟ #15: Ενεργοποίηση του ασφαλιστηρίου συμβολαίου διακοπής εργασιών, έπειτα από επέλευση ζημιογόνου γεγονότος σε προμηθευτή, πελάτη και περιουσία της επιχείρησης εκτός ασφαλισμένων εγκαταστάσεων.
ΑΡΘΡΟ #16: Ενεργοποίηση του ασφαλιστηρίου συμβολαίου διακοπής εργασιών με επέκταση ασφαλιστικής κάλυψης, λόγω αδυναμίας πρόσβασης και απώλειας ελκυστικότητας.
ΑΡΘΡΟ #17: Ασφάλιση διακοπής εργασιών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.