Η συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ωθεί τους αντασφαλιστές να αναπροσαρμόσουν άμεσα τις τιμές και να επανακαθορίσουν τον κίνδυνο σε πολλούς κλάδους, με πρωταρχικό στόχο τη συνέχιση της κάλυψης και των συναλλαγών, ακόμη και εν μέσω αυξανόμενης αστάθειας. Εάν ο πόλεμος συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, θα επηρεάσει την αύξηση των εσόδων των κορυφαίων αντασφαλιστών στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής (MEA) τα επόμενα χρόνια, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων και ανάλυσης GlobalData.

Η βάση δεδομένων της GlobalData για τους αντασφαλιστές της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής (Middle East and Africa Reinsurers Database) αποκαλύπτει ότι το 2024 οι αντασφαλιστές στην περιοχή MEA κατέγραψαν ασφάλιστρα ύψους $4,4 δισ., τα οποία αντιπροσώπευαν το 1,1% της παγκόσμιας παραγωγής. Κατά την περίοδο 2020 – 2024, σημείωσαν μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης (CAGR) περίπου 7,1%. Ωστόσο, ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ – Ισραήλ και Ιράν αναμένεται να έχει σημαντικό αντίκτυπο στις δραστηριότητές τους, καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου είναι διττές: η άμεση έκθεση σε ή κοντά σε ζώνες συγκρούσεων αυξάνει το ενδεχόμενο ζημιών και τον κίνδυνο τιμολόγησης, ενώ οι έμμεσες επιπτώσεις (υψηλότερο κόστος αντασφάλισης, παγκόσμια κίνηση κεφαλαίων, πληθωρισμός) ασκούν ανοδική πίεση στα ασφάλιστρα.

Η κα Manogna Vangari, ασφαλιστική αναλύτρια στη GlobalData, σχολίασε ότι«το 2024, η αγορά αντασφάλισης της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής (MEA) παρουσίαζε έντονη συγκέντρωση, με το 64,1% των συνολικών ασφαλίστρων να αντιστοιχεί σε πέντε κορυφαίους αντασφαλιστές. Η African Re εδραίωσε την ηγετική της θέση στην αγορά, αυξάνοντας το μερίδιό της από 25,2% το 2023 σε 27,2% το 2024. Οι αντασφαλιστικές εταιρείες με έδρα στη Μέση Ανατολή αντιπροσώπευαν το 20,7% των ασφαλίστρων, με τις Saudi Re, Kuwait Re και Oman Reνα συνεισφέρουν συνολικά το 15,7%».

Ενώ πολλές αντασφαλιστικές εταιρείες βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στις διεθνείς αγορές για τη δραστηριότητά τους, οι African Re και Arundo Re αποτελούν την εξαίρεση: το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων τους, 87,5% και 80% αντίστοιχα, προέρχεται από την περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής (MEA). Αντίθετα, η Saudi Re αντλεί μόνο περίπου το 42,5% της δραστηριότητάς της από την περιοχή MEA, ενώ το υπόλοιπο 57,5% προέρχεται από τις παγκόσμιες δραστηριότητές της.

«Οι αντασφαλιστές σε ολόκληρη την περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής (MEA) δέχονται αυξανόμενη πίεση. Χώρες όπως το Ιράν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Ομάν, το Ιράκ, το Κουβέιτ και το Ισραήλ αντιμετωπίζουν επί του παρόντος επιθέσεις με πυραύλους και drones, κλείσιμο του εναερίου χώρου και δυσλειτουργίες στις εμπορικές διαδρομές. Εξειδικευμένοι ασφαλιστικοί κλάδοι –ναυτιλία, αεροπορία, κίνδυνοι πολέμου, σκάφη, φορτία και ενέργεια– αντιμετωπίζουν απότομες αυξήσεις στα ασφάλιστρα, ακυρώσεις συμβολαίων, ενώ εφαρμόζουν πιο αυστηρή πολιτική εξαιρέσεων όσον αφορά τους κινδύνους πολέμου εν μέσω αυξανόμενων ζημιών», επισημαίνει η κα Vangari.

Επιπλέον, αρκετά μέλη του International Group of P&I Clubs έχουν σταματήσει από τις 5 Μαρτίου 2026 να παρέχουν κάλυψη κινδύνων πολέμου για πλοία που πλέουν στο Ιράν και τις γύρω περιοχές –συμπεριλαμβανομένων των χωρικών υδάτων των Στενών του Ορμούζ έως και 12 ναυτικά μίλια από τις ακτές– καθώς και σε ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο. Οι αποφάσεις αυτές αντανακλούν τις αυξημένες ανησυχίες για την ασφάλεια, σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του κόσμου.

Σύμφωνα με την Global Data, στην περιοχή του Κόλπου, οι αυξήσεις ασφαλίστρων για την κάλυψη κύτους (Ηull) προβλέπεται να κυμανθούν μεταξύ 25% και 50% στο άμεσο μέλλον, ενώ ορισμένοι ασφαλιστές έχουν ήδη ακυρώσει ετήσια ασφαλιστήρια συμβόλαια που καλύπτουν πλοία έναντι πολέμου, σύμφωνα με τις επταήμερες ρήτρες ακύρωσης. Ως απάντηση στους αυξανόμενους κινδύνους πολέμου και στην άρνηση των αντασφαλιστών να καλύψουν τους κινδύνους στην περιοχή, οι ΗΠΑ δημιούργησαν ένα σημαντικό μηχανισμό αντασφάλισης μέσω του International Development Finance Corporation και του Υπουργείου Οικονομικών, στο πλαίσιο του οποίου θα παρέχουν έως και $20 δισ. για θαλάσσια αντασφάλιση (συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου πολέμου) στην περιοχή του Κόλπου. Αυτό αναμένεται να μειώσει το αντασφαλιστικό capacity που απαιτείται για την περιοχή.

«Παράλληλα με αυτές τις προκλήσεις», προσθέτει η κα Vangari, «οι αντασφαλιστές επενδύουν στην τεχνητή νοημοσύνη (AI), για να βελτιώσουν τη διαδικασία αναδοχής κινδύνων και την τιμολόγηση, ενώ υιοθετούν όλο και περισσότερο εργαλεία που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη για την αξιολόγηση του κινδύνου και τη βελτίωση των λειτουργιών. Επιπλέον, οι αλλαγές στο ρυθμιστικό πλαίσιο στην περιοχή ωθούν προς την ευρύτερη χρήση της τεχνολογίας. Για παράδειγμα, οι ρυθμιστικές αρχές της Σαουδικής Αραβίας απαιτούν πλέον μεγαλύτερη αξιοπιστία στη διαχείριση του λειτουργικού κινδύνου και των δεδομένων, γεγονός που ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ της υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών εργαλείων».

Η καινοτομία δεν είναι πλέον πειραματική: τα σπονδυλωτά συμβόλαια, η microinsurance, η ενσωματωμένη ασφάλιση και οι παραμετρικοί μηχανισμοί ενεργοποίησης της κάλυψης κερδίζουν έδαφος και γίνονται όλο και πιο διαδεδομένοι. Η συνεργασία μεταξύ εταιρειών insurtech, fintech, ρυθμιστικών αρχών και εναλλακτικών παρόχων κεφαλαίων επιταχύνει την ανάπτυξη και την κυκλοφορία τέτοιων προϊόντων και υπηρεσιών. Εάν οι αντασφαλιστές καταφέρουν να ξεπεράσουν τα εμπόδια που σχετίζονται με τη νομοθεσία, τα δεδομένα και τις λειτουργίες τους, θα μπορέσουν να επεκτείνουν σημαντικά την εμβέλεια, τη σημασία και την ανθεκτικότητά τους σε ένα ταχέως εξελισσόμενο τοπίο κινδύνων.

«Οι αντασφαλιστές στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής (MEA) λειτουργούν γενικά με ισχυρά κεφαλαιακά αποθέματα. Ωστόσο, αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις σε ειδικούς κλάδους, όπως η θαλάσσια και η αεροπορική ασφάλιση, η πολιτική βία, η ενέργεια και οι πιστώσεις. Οι αντιδράσεις τους μέχρι στιγμής ήταν αμυντικές: απαιτούν υψηλότερα ασφάλιστρα, αυστηροποιούν τους όρους και μειώνουν το capacity. Όσο η σύγκρουση παραμένει περιορισμένη σε έκταση και διάρκεια, οι άμεσοι κίνδυνοι θα είναι διαχειρίσιμοι. Ένα σενάριο παρατεταμένης ή κλιμακούμενης σύγκρουσης, όμως, θα μπορούσε να ασκήσει σοβαρή πίεση στις αγορές αντασφάλισης και στις τοπικές ασφαλιστικές εταιρείες σε ολόκληρη την περιοχή», σημειώνει εν κατακλείδι η κα Vangari.