H νέα έκθεση της Geneva Association, με τίτλο «Η ασφάλιση ως βασικό στοιχείο της χρηματοοικονομικής συμπερίληψης στις αναδυόμενες οικονομίες», διαπιστώνει ότι τα νοικοκυριά παραμένουν ιδιαίτερα εκτεθειμένα σε οικονομικές κρίσεις, παρά τη σημαντική πρόοδο στη χρήση χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Η Έκθεση, που βασίστηκε σε συγκριτική έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε Βραζιλία, Κίνα, Ινδία, Μεξικό, Μαρόκο, Νότια Αφρική και Τουρκία, τονίζει την ανάγκη της ασφάλισης χωρίς αποκλεισμούς, για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των νοικοκυριών –και όχι μόνο– απέναντι στους κινδύνους.

Η πρόσβαση στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες χωρίς αποκλεισμούς (χρηματοοικονομική συμπερίληψη) έχει καταστεί ακρογωνιαίος λίθος της βιώσιμης ανάπτυξης, ιδίως στις αναδυόμενες οικονομίες, όπου τα νοικοκυριά παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτα σε χρηματοοικονομικές κρίσεις. Παρά την παγκόσμια πρόοδο στις υπηρεσίες πληρωμών, αποταμίευσης, χρηματοδότησης και ασφάλισης, περισσότεροι από 1,3 δισεκατομμύρια ενήλικες σε όλο τον κόσμο εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε οργανωμένα χρηματοοικονομικά συστήματα. Πολλοί περισσότεροι δεν διαθέτουν επαρκή ασφαλιστική κάλυψη, με αποτέλεσμα να είναι ευάλωτοι σε έκτακτα προβλήματα υγείας, κλιματικά φαινόμενα και μείωση εισοδήματος.

Η έρευνα της Geneva Association και τα στοιχεία σε εθνικό επίπεδο δείχνουν ότι μέσω της χωρίς αποκλεισμούς πρόσβασης στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες προωθούνται η ανάπτυξη και η ανθεκτικότητα.

Πρώτον, ενισχύονται οι αποταμιεύσεις των νοικοκυριών και οι επιχειρηματικές επενδύσεις, προσφέροντας ασφαλή, εύχρηστα και σίγουρα μέσα για τη συσσώρευση κεφαλαίου και ενισχύοντας την παραγωγική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.

Δεύτερον, προωθείται η επιχειρηματικότητα, καθώς παρέχεται πρόσβαση σε πιστώσεις και ασφαλίσεις. Έτσι, μειώνεται η εξάρτηση από ανεπίσημες, υψηλού κόστους δανειοδοτήσεις και η έκθεση σε κινδύνους και ενθαρρύνονται η αυτοαπασχόληση και η ανάπτυξη των μικρών επιχειρήσεων.

Τρίτον, η χρηματοοικονομική συμπερίληψη βοηθάει στο να μειωθεί η φτώχεια, επιτρέποντας στα νοικοκυριά να καλύψουν τις ανάγκες τους, να επενδύσουν στην εκπαίδευσή τους και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους.

Τέλος, ενισχύεται η χρηματοοικονομική σταθερότητα, καθώς διευρύνεται η βάση καταθέσεων των τραπεζών, διαφοροποιούνται τα χαρτοφυλάκια δανείων και παρέχονται κίνητρα για τη μείωση της παραοικονομίας. Ιδιαίτερα στα ψηφιακά οικοσυστήματα, η χρηματοοικονομική συμπερίληψη βελτιώνει επίσης τη διαφάνεια, μειώνει τις παράνομες ροές και ενισχύει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Ο ξεχωριστός ρόλος της ασφάλισης

Μεταξύ των χρηματοοικονομικών εργαλείων, η ασφάλιση διαδραματίζει έναν ξεχωριστό ρόλο, μεταφέροντας τον κίνδυνο μακριά από τα νοικοκυριά και ενισχύοντας τη συλλογική ανθεκτικότητα. Όπως επισημαίνεται από τους συμμετέχοντες στην έρευνα, οι αποταμιεύσεις και τα δάνεια είναι απαραίτητα, αλλά έχουν όρια: οι αποταμιεύσεις επηρεάζονται από πιέσεις ρευστότητας, ενώ τα δάνεια πρέπει να αποπληρωθούν από ήδη ευάλωτους λήπτες. Αντίθετα, η ασφάλιση επιμερίζει τον κίνδυνο σε όλες τις κοινότητες, διασφαλίζοντας ότι μια οικονομική κρίση σε ένα νοικοκυριό δεν θα οδηγήσει στην καταστροφή.

Χαρακτηριστικές μελέτες περιπτώσεων, που παρουσιάζονται στην Έκθεση της Geneva Association, αναδεικνύουν αυτή τη διακριτή λειτουργία. Στην Ινδία, για παράδειγμα, υπάρχουν κυβερνητικά προγράμματα που επιδοτούν ως έναν βαθμό τις ασφαλίσεις καλλιεργειών, υγείας, ατυχημάτων, ζωής και σύνταξης για εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους. Με αυτόν τον τρόπο η ασφάλιση φτάνει σε πληθυσμούς που κάποτε ήταν αποκλεισμένοι από την οργανωμένη προστασία.

Οι μαρτυρίες στελεχών επιβεβαιώνουν ότι η ασφάλιση είναι κάτι περισσότερο από μια χρηματοοικονομική σύμβαση: προσφέρει θετικές εξωτερικές επιδράσεις στην κοινωνία, μειώνοντας τη δημοσιονομική πίεση στις κυβερνήσεις, μέσω της αύξησης της ανάληψης κινδύνων από τον ιδιωτικό τομέα και της διατήρησης των κοινωνικοοικονομικών κερδών σε βάθος χρόνου.

Τι έδειξε η έρευνα

Δεδομένης της έλλειψης ολοκληρωμένων, διεθνώς συγκρίσιμων δεδομένων, η Geneva Association διεξήγαγε μια έρευνα πελατών σε Βραζιλία, Κίνα, Ινδία, Μεξικό, Μαρόκο, Νότια Αφρική και Τουρκία, προκειμένου να εξετάσει τον βαθμό υιοθέτησης ασφαλιστικών προϊόντων στις αναδυόμενες οικονομίες.

Τα ευρήματα ήταν ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα:

Τα ιατρικά έξοδα αποτελούν την κυρίαρχη ανησυχία των νοικοκυριών, αντανακλώντας τα κενά της δημόσιας υγείας και τα υψηλά έξοδα που επιβαρύνουν τους ίδιους τους πολίτες.
Η Κίνα, η Ινδία και η Νότια Αφρική επιδεικνύουν την ισχυρότερη ευαισθητοποίηση σε θέματα ασφάλισης, η οποία οφείλεται, αντίστοιχα, στα ψηφιακά οικοσυστήματα, τα δημόσια προγράμματα και σε πολιτισμικούς παράγοντες. Η Κίνα και η Ινδία παρουσιάζουν τα υψηλότερα επίπεδα ασφαλιστικής διείσδυσης. Σε όλες τις αγορές, τουλάχιστον το 70% των ερωτηθέντων θεωρεί την ασφάλιση χρήσιμη. Ωστόσο, οι αναδυόμενες οικονομίες αντιμετωπίζουν σημαντικά κενά προστασίας, παρά την αυξανόμενη πρόσβαση σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλισης. Τα ψηφιακά οικοσυστήματα και η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ των τομέων θα είναι καθοριστικά για την επέκταση της ασφαλιστικής κάλυψης χωρίς αποκλεισμούς.
Οι ερωτηθέντες θεωρούν ότι η ασφάλιση είναι σημαντική για την προστασία των περιουσιακών στοιχείων και τον περιορισμό των κινδύνων, ενώ οι αποταμιεύσεις αποτελούν το κλειδί για τον μακροπρόθεσμο προγραμματισμό και τις σημαντικές οικονομικές αποφάσεις, όπως η δημιουργία οικογένειας ή η αγορά σπιτιού.
Οι περισσότεροι ερωτηθέντες που δεν διαθέτουν ασφάλιση πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να αποκτήσουν κάλυψη αν το επιθυμούσαν, γεγονός που υποδηλώνει ότι η πρόσβαση δεν αποτελεί πρωταρχικό εμπόδιο.
Η οικονομική προσιτότητα, όμως, παραμένει το κύριο εμπόδιο για την αγορά ασφάλισης υγείας στις περισσότερες χώρες. Η έλλειψη γνώσεων, από την άλλη, είναι το πιο σημαντικό εμπόδιο όσον αφορά τις ασφαλίσεις ζωής αποταμιευτικού χαρακτήρα.
Οι ασφαλίσεις υγείας, ζωής και αυτοκινήτου είναι οι πιο διαδεδομένες. Η διείσδυση των ασφαλίσεων περιουσίας, ανικανότητας και των αποταμιευτικών προγραμμάτων παραμένει περιορισμένη, γεγονός που υποδηλώνει σημαντικά κενά στην προστασία των περιουσιακών στοιχείων, στην αναπλήρωση εισοδήματος και στις αποταμιεύσεις για τη συνταξιοδότηση.

Ο κ. Jad Ariss, Διευθύνων Σύμβουλος της Geneva Association, σχολίασε σχετικά: «Η οικονομική αβεβαιότητα παραμένει καθημερινή πραγματικότητα για εκατομμύρια ανθρώπους. Η ασφάλιση παρέχει σταθερότητα, όπου οι αποταμιεύσεις και ο δανεισμός δεν επαρκούν, προστατεύοντας τα νοικοκυριά από κλυδωνισμούς που μπορούν να διαγράψουν την πρόοδο χρόνων. Για να προωθήσουμε τη χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, πρέπει να καλύψουμε τα κενά προστασίας και να καταστήσουμε την ασφάλιση προσιτή σε μεγάλη κλίμακα, ειδικά για τις κοινότητες με χαμηλό εισόδημα και με περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες».

Σύμφωνα με την Geneva Association η ασφαλιστική κάλυψη χωρίς αποκλεισμούς θα πρέπει να εξελιχθεί, από ένα εξειδικευμένο ή περιφερειακό εργαλείο, σε ένα ουσιαστικό συστατικό των εθνικών αναπτυξιακών στρατηγικών. Η κλιματική αλλαγή, οι δημογραφικές μεταβολές και η συνεχιζόμενη ανασφάλεια στην αγορά εργασίας εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν τις ευπάθειες, καθιστώντας τους μηχανισμούς μεταφοράς κινδύνου, σε συνδυασμό με κίνητρα για την πρόληψη και τον μετριασμό των κινδύνων, όλο και πιο απαραίτητους. Η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει καινοτόμες και ευέλικτες λύσεις, αλλά οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και η εποπτεία είναι εκείνοι που θα καθορίσουν εάν η προσδοκία ασφαλιστικής κάλυψης χωρίς αποκλεισμούς θα γίνει πραγματικότητα.

Geneva Association: Αναγκαία η Ασφάλιση χωρίς αποκλεισμούς

Οι προτάσεις της Geneva Association για ασφάλιση χωρίς αποκλεισμούς

Προκειμένου να επωφεληθούν οι αναδυόμενες οικονομίες από την ασφάλιση, η Geneva Association θεωρεί ότι χρειάζεται μια ολιστική προσέγγιση, που θα περιλαμβάνει όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ασφαλιστικές εταιρείες, φορείς χάραξης πολιτικής και ρυθμιστικές αρχές. Στην κατεύθυνση αυτή κάνει μία σειρά προτάσεων:

Στους ασφαλιστές

Να δημιουργήσουν ασφαλιστικά προϊόντα που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές οικονομικές συνθήκες· να είναι απλά, κατανοητά και ψηφιακά προσβάσιμα, χρήσιμα και αποτελεσματικά (πλαίσιο SUAVE).
Να αξιοποιήσουν υβριδικά, πολυκαναλικά μοντέλα διανομής για μέγιστη αποτελεσματικότητα – οι συνεργασίες, για παράδειγμα, με εταιρείες τηλεπικοινωνιών, μικροχρηματοδοτήσεων, λιανικής πώλησης και με κοινοτικά δίκτυα, θωρούνται κρίσιμες, όπως και η ενσωματωμένη ασφάλιση.
Να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη, μέσα από διαφανείς διαδικασίες αποζημίωσης, μέσω προϊόντων που να ταιριάζουν στην τοπική κουλτούρα και μέσω αξιόπιστων δικτύων διανομής.
Να κάνουν χρήση τεχνητής νοημοσύνης, κινητών, cloud, IoT και εναλλακτικών δεδομένων, για την αξιολόγηση κινδύνων, την τιμολόγηση, την ανίχνευση απάτης και την αυτοματοποίηση των απαιτήσεων, μειώνοντας έτσι το κόστος και τα φαινόμενα απάτης.

Στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής

Να ενσωματώσουν την ασφάλιση στις εθνικές αναπτυξιακές ατζέντες για την προώθηση βασικών προτεραιοτήτων, όπως η επισιτιστική ασφάλεια και η ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, με τη στήριξη διυπουργικού συντονισμού.
Να προσφέρουν (περιορισμένης χρονικής διάρκειας) ενισχύσεις, φορολογικά κίνητρα και δημόσιες εγγυήσεις, για να καταστεί η ασφάλιση πιο προσιτή και λειτουργική.
Να ενισχύσουν τον θεσμό της ασφάλισης μέσω της χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης, στοχευμένων εκστρατειών ευαισθητοποίησης και προσβάσιμων μηχανισμών υποβολής αιτιάσεων, που θα παρέχονται σε συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Να εξετάσουν τη δυνατότητα θέσπισης υποχρεωτικών ασφαλιστικών συστημάτων για την ενίσχυση του επιμερισμού των κινδύνων (risk polling), την επέκταση της κάλυψης σε ομάδες που διαφορετικά δεν θα μπορούσαν να ασφαλιστούν, και τον μετριασμό της αντεπιλογής.
Να επενδύσουν σε ψηφιακές ταυτότητες πιστοποίησης και συστήματα πληρωμών, για να καταστεί δυνατή η παραγωγή και είσπραξη ασφαλίστρων και η υποβολή αιτήσεων αποζημίωσης με χαμηλό κόστος, εξασφαλίζοντας την παροχή ασφαλιστικών υπηρεσιών χωρίς αποκλεισμούς και με δυνατότητα επέκτασης.

Στις ρυθμιστικές αρχές

Να προσαρμόσουν τους κανόνες στο μέγεθος του παρόχου, στον τύπο του προϊόντος και στο προφίλ κινδύνου, μειώνοντας τα περιττά βάρη συμμόρφωσης, προστατεύοντας παράλληλα τους καταναλωτές και αποφεύγοντας ρυθμίσεις που επιτρέπουν το αρμπιτράζ.
Να αξιοποιήσουν sandboxes και κέντρα καινοτομίας, για να δοκιμάσουν ψηφιακά, κινητά (mobile), παραμετρικά και βασισμένα στη χρήση μοντέλα ασφάλισης, με σκοπό την επέκταση της ασφαλιστικής κάλυψης και τη διαχείριση των κινδύνων.
Να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη, με κανονισμούς που θα ενθαρρύνουν την απλή γλώσσα των συμβολαίων, τη διαφανή τιμολόγηση και τις αποτελεσματικές, εύκολες διαδικασίες αποζημίωσης, προσαρμοσμένους σε καταναλωτές που χρησιμοποιούν για πρώτη φορά αυτές τις υπηρεσίες ή έχουν χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης.
Να επενδύσουν σε τεχνική εμπειρογνωμοσύνη και συστήματα δεδομένων για την εξασφάλιση αποτελεσματικής εποπτείας, χάραξης πολιτικής βάσει τεκμηριωμένων στοιχείων και εφαρμογής του νόμου, που θα υποστηρίζει την ανάπτυξη της ασφαλιστικής κάλυψης χωρίς αποκλεισμούς.

Η συνολική αποτελεσματικότητα των παραπάνω συστάσεων θα μπορούσε, σύμφωνα με την Geneva Association, να ενισχυθεί σημαντικά μέσω της συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ), η οποία θα διευκόλυνε τη συντονισμένη δράση και τη συγκέντρωση τεχνογνωσίας και πόρων.

* Η Geneva Association είναι η μοναδική παγκόσμια ένωση στην οποία συμμετέχουν διευθύνοντες σύμβουλοι ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών εταιρειών. Με βάση ενδελεχή έρευνα που διεξάγεται σε συνεργασία με τα μέλη της, ακαδημαϊκά ιδρύματα και πολυεθνικούς οργανισμούς, η Geneva Association διερευνά βασικούς τομείς κινδύνου που ενδέχεται να επηρεάσουν τον ασφαλιστικό κλάδο, προβαίνει σε συστάσεις και παρέχει στους ενδιαφερόμενους φορείς βήμα για να τις συζητήσουν. Συνολικά, οι εταιρείες των μελών της Geneva Association έχουν την έδρα τους σε 26 χώρες σε όλο τον κόσμο, διαχειρίζονται περιουσιακά στοιχεία αξίας $21 τρισ., απασχολούν περισσότερους από 2,5 εκατ. εργαζόμενους και προστατεύουν 2,6 δισ. ανθρώπους.

Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News