Το κενό προστασίας προβληματίζει πολύ τους ασφαλιστές, λιγότερο τους ασφαλισμένους
Εκδήλωση της ΕΑΕΕ για την ανάδειξη των επιπτώσεων ακραίων καιρικών φαινομένων και τη σημαντικότητα της ασφάλισης ως εργαλείου μετριασμού και αποτροπής
Με στόχο να αναδείξει τη σημασία της ασφάλισης όχι μόνο ως μηχανισμού αποζημίωσης μετά από μια καταστροφή αλλά και ως μέρους ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την πρόληψη, την προστασία και την ανθεκτικότητα της χώρας, η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος πραγματοποίησε στις 15 Οκτωβρίου 2026 εκδήλωση με θέμα: «Φυσικές καταστροφές: Χτίζοντας μια πιο ανθεκτική Ελλάδα».
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν εκπρόσωποι της Πολιτείας, της ακαδημαϊκής κοινότητας (μεταξύ τους και φοιτητές, που έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον), των επιχειρήσεων και των κοινωνικών φορέων, καθώς και στελέχη των ασφαλιστικών εταιρειών, μεσίτες ασφαλίσεων, ασφαλιστικοί πράκτορες και πραγματογνώμονες. Ήταν η πρώτη φορά, μετά από πολύ καιρό, που εκδήλωση της Ένωσης ήταν ανοιχτή και στα μέσα ενημέρωσης, αναγνωρίζοντας «τον σημαντικό τους ρόλο στο να φτάσουν τα μηνύματα στους πολίτες και τις επιχειρήσεις», όπως είπε χαρακτηριστικά η Γενική Διευθύντρια της ΕΑΕΕ, κα Ελίνα Παπασπυροπούλου.
Η ίδια, στην εισαγωγική της ομιλία, συνόψισε το βασικό μήνυμα της εκδήλωσης: «Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στις φυσικές καταστροφές είναι μία μεγάλη και σύνθετη πρόκληση και χρειάζεται τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, Πολιτείας, ασφαλιστικής αγοράς, επιστημονικής κοινότητας, επιχειρήσεων, κοινωνικών φορέων, αλλά και ενεργή συμμετοχή των ίδιων των πολιτών».
Κατακόρυφη η αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων
Τα στοιχεία για την εξέλιξη των καιρικών φαινομένων που παρουσίασε στο πλαίσιο της εκδήλωσης η Δρ Βασιλική Κοτρώνη, Διευθύντρια Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, επιβεβαιώνουν και το μέγεθος του προβλήματος και την πολυπλοκότητά του, καθώς δείχνουν μια κατακόρυφη αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων. Ενδεικτικά και μόνο αναφέρουμε:
- Παγκοσμίως, το διάστημα 1980-1999 οι καταγεγραμμένες καταστροφές ήταν 4.212, επηρεάζοντας 3,25 δισ. ανθρώπους και προκαλώντας οικονομικές απώλειες 1,63 τρισ. Το διάστημα 2000-2024 οι καταστροφές υπερδιπλασιάστηκαν, φτάνοντας τις 9.400, επηρεάζοντας 5,6 δισ. ανθρώπους και προκαλώντας απώλειες 4,2 τρισ.
- Αντίστοιχα, στην Ελλάδα το διάστημα 2000-2012 τα καιρικά επεισόδια με κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις ανήλθαν σε 245 (εκ των οποίων τα 86 πολύ σοβαρά, κατηγορίας 3). Το διάστημα 2013-2025 είχαμε 388 συμβάντα (εκ των οποίων τα 116 πολύ σοβαρά).
Αύξηση, όμως, καταγράφεται και στις δασικές πυρκαγιές, αλλά και στους καύσωνες. Όπως ανέφερε η κα Κοτρώνη, μόνο στην Αττική τα τελευταία 10 χρόνια έχουν καεί το 42% των δασικών εκτάσεων, ενώ τα τελευταία 40 χρόνια καταγράφηκαν 14 καύσωνες, εκ των οποίων οι 5 το διάστημα 2021-2025.
Οι συνέπειες αυτών των φαινομένων είναι τόσο άμεσες όσο και έμμεσες, ενώ μεγεθύνονται όπου παρατηρείται συγκέντρωση πληθυσμού, και άρα περιουσιακών στοιχείων και ασφαλισμένων αξιών.
Κι εδώ, όπως τόνισε η κα Κοτρώνη, αποκτούν ιδιαίτερη αξία και σημασία η πρόγνωση επικίνδυνων φαινομένων, η έγκαιρη ενημέρωση αρχών και πληθυσμού και η ενεργοποίηση σχεδίων προστασίας, ώστε να μετριαστεί ο κίνδυνος.
Τεράστιο το κενό προστασίας
Στους βασικούς μηχανισμούς προστασίας έναντι φυσικών καταστροφών εντάσσεται και η ασφάλιση, καθώς είναι εκείνη που βοηθάει την κοινωνία να ανακάμψει πιο γρήγορα, βοηθώντας στην έγκαιρη αποκατάσταση των ζημιών, όπως τόνισε ο κ. Ερρίκος Μοάτσος, Πρόεδρος της Επιτροπής Περιουσίας, Αντασφαλίσεων, Μεταφορών και Σκαφών της ΕΑΕΕ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΑΕΕ που παρέθεσε, τα τελευταία 33 χρόνια η ασφαλιστική αγορά έχει δώσει αποζημιώσεις που ξεπερνούν τα €1,2 δισ., ενώ μόνο για το 9μηνο του 2026 οι απαιτήσεις ανέρχονται σε €26,5 εκατ. Ωστόσο, το κενό προστασίας της ελληνικής κοινωνίας παραμένει πολύ υψηλό – ο κ. Μοάτσος με κάθε ευκαιρία το επαναλαμβάνει. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία: 4 στις 5 κατοικίες παραμένουν ανασφάλιστες, δηλαδή μόλις το 20,5% των κατοικιών διαθέτει ασφαλιστική κάλυψη (+1,8% σε σχέση με το 2024), ενώ και στις επιχειρήσεις τα πράγματα δεν είναι καλύτερα: 244.166 ήταν ασφαλισμένες το 2025 (+ 13% σε σχέση με το 2024), αλλά ο αριθμός τους υπολείπεται σημαντικά από τις συνολικά 998.737 ενεργές επιχειρηματικές οντότητες.
Tα εμπόδια
Προφανώς οι πρόσφατες νομοθετικές πρωτοβουλίες δεν επαρκούν, προκειμένου να αυξηθεί η ασφαλιστική διείσδυση στον βαθμό που θα επιθυμούσαν όλοι όσοι θεωρούν την ασφάλιση κρίσιμο παράγοντα στην αντιμετώπιση των συνεπειών των φυσικών καταστροφών. Καταρχάς, δεν λύνουν βασικά προβλήματα ασφαλισιμότητας, που αντιμετωπίζουν τόσο οι επιχειρήσεις όσο και κατοικίες που οι ιδιοκτήτες τους επιθυμούν να ασφαλιστούν. Επιπλέον, σε επίπεδο επιχειρήσεων κανείς δεν γνωρίζει πόσο αποτελεσματική είναι η εφαρμογή της υποχρεωτικής ασφάλισης, από τη στιγμή που δεν υπάρχουν ελεγκτικοί μηχανισμοί.
Την ίδια στιγμή, όσο αυξάνουν οι φυσικές καταστροφές και οι συνέπειές τους, δημιουργούνται προβλήματα διαθεσιμότητας της ασφαλιστικής κάλυψης και διατήρησης ενός προσιτού ασφαλίστρου. Για την αντιμετώπισή τους και με στόχο την αύξηση της ασφαλιστικής διείσδυσης και τη μείωση της πίεσης του δημόσιου προϋπολογισμού, η ΕΑΕΕ έχει προτείνει επανειλημμένα τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, στη βάση μοντέλων που λειτουργούν ήδη στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης είχε προσκαλέσει τον κ. Édouard Vieillefond, Γενικό Διευθυντή της Caisse Centrale de Réassurance, του δημόσιου αντασφαλιστικού οργανισμού της Γαλλίας, προκειμένου να μοιραστεί με την ελληνική αγορά τον τρόπο που λειτουργεί το γαλλικό μοντέλο. Το πολιτικό μας προσωπικό, αποχωρώντας σχετικά νωρίς από την εκδήλωση της ΕΑΕΕ, δυστυχώς, δεν είχε την ευκαιρία να ακούσει τα όσα ενδιαφέροντα είπε ο κ. Vieillefond. Είναι προφανές ότι λύσεις υπάρχουν. Χρειάζονται όμως και πρόθυμοι πολιτικοί για να τις υιοθετήσουν.
Η στάση της Πολιτείας
Στους χαιρετισμούς τους, ωστόσο, που προηγήθηκαν, τόσο ο Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, κ. Κωνσταντίνος Κατσαφάδος, όσο και η Γενική Γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κα Θεώνη Αλαμπάση, τόνισαν τον σημαντικό ρόλο της ασφαλιστικής αγοράς, στο πλαίσιο της ολιστικής αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών.
Ο κ. Υφυπουργός προσδοκά πολλά από την επαναλειτουργία του Παρατηρητηρίου Ιδιωτικής Ασφάλισης έναντι Φυσικών Καταστροφών, στο οποίο συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, η ΕΑΕΕ και εκπρόσωποι φορέων της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης. Όπως ανακοίνωσε ο κ. Κατσαφάδος, το Παρατηρητήριο θα συνεδριάσει στις 21 Οκτωβρίου και οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να συμβάλλουν «στο να φτιαχτεί ένας οδικός χάρτης, που θα επαναπροσδιορίσει τους στόχους και τα ορόσημα, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας».
Η κα Αλαμπάση τόνισε τη σημασία που έχει ο διάλογος με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε ό,τι νομοθετείται να είναι και εφαρμόσιμο. Παράλληλα, όμως, παρότρυνε την ασφαλιστική αγορά να ενισχύσει την εμπιστοσύνη μεταξύ εταιρείας και πολίτη, καθώς, όπως είπε, «είναι δομικής σημασίας ο πολίτης που θα έρθει να ασφαλίσει το σπίτι ή την επιχείρησή του να γνωρίζει ακριβώς για τι θα αποζημιωθεί και να αποζημιωθεί όταν επέλθει η ζημιά».
Αν και κανείς δεν αμφισβητεί την κεφαλαιακή επάρκεια των ασφαλιστικών εταιρειών, είναι γεγονός ότι οι φυσικές καταστροφές αυξάνουν σημαντικά αυτές τις απαιτήσεις. Όπως τόνισε ο κ. Ιωάννης Τσικριπής, Γενικός Διευθυντής Εποπτείας της Τράπεζας της Ελλάδος, στο πλαίσιο της ORSA, οι ασφαλιστικές εταιρείες θα πρέπει να χρησιμοποιούν αξιόπιστα μοντέλα πρόβλεψης των μελλοντικών κινδύνων από φυσικές καταστροφές, και να εξετάζουν ακραία μακροπρόθεσμα σενάρια. Παράλληλα, ελέγχονται ο τρόπος διάθεσης και τιμολόγησης των ασφαλιστικών συμβολαίων, καθώς και η διαφάνεια και η σαφήνεια των όρων.
Οι καλύτεροι πρεσβευτές της ασφάλισης
Οι ιδιοκτήτες ακινήτων και οι μεγάλες επιχειρήσεις φαίνονται πιο συνειδητοποιημένοι για τον κίνδυνο που συνεπάγονται οι φυσικές καταστροφές, το τι μπορεί να τους προσφέρει η ιδιωτική ασφάλιση, αλλά κυρίως για το τι θα ήθελαν να τους προσφέρει. Τουλάχιστον αυτό προέκυψε από τις τοποθετήσεις των κ.κ. Ιωάννη-Δημητρίου Παπαδημητρίου, Αναπλ. Οικονομικού Διευθυντή της Viohalco SA, και Στράτου Παραδιά, Προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων, οι οποίοι συμμετείχαν στο πάνελ με τίτλο «Ανθεκτικότητα στην πράξη – Από την πρόληψη στην ασφάλιση», με συντονιστή τον κ. Δημήτρη Μαζαράκη, Αντιπρόεδρο της ΕΑΕΕ και Διευθύνοντα Σύμβουλο της Εθνικής Ασφαλιστικής.
Ο κ. Παπαδημητρίου αναγνώρισε ότι η ασφάλιση είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο για τις επιχειρήσεις στην αντιμετώπιση των συνεπειών των φυσικών καταστροφών, αλλά από μόνη της δεν αρκεί. Πρέπει να είναι ενταγμένη σε ένα συνολικό στρατηγικό σχέδιο, που θα επιτρέψει στην επιχείρηση να επαναλειτουργήσει το συντομότερο δυνατό. Απαντώντας στο ερώτημα του κ. Μαζαράκη, γιατί πολλές επιχειρήσεις δεν ασφαλίζονται, εστίασε στην ανάγκη τα ασφαλιστήρια συμβόλαια να είναι γραμμένα σε απλή και κατανοητή γλώσσα, τονίζοντας παράλληλα τη χρησιμότητα ενός καλού ασφαλιστικού διαμεσολαβητή, που θα αναλάβει να κάνει σαφές το ασαφές.
Ο κ. Μαζαράκης, από την πλευρά του, επεσήμανε πάνω σε αυτό ότι «στόχος μας είναι να υπάρχει διαφάνεια και να μειωθεί ο ασφαλιστικός αναλφαβητισμός, αλλά θα πάρει χρόνο για να αλλάξει η αντίληψη του κόσμου».
Ο κ. Παραδιάς, από την άλλη, εκπροσωπεί μία ομοσπονδία, την ΠΟΜΙΔΑ, η οποία έχει εξασφαλίσει για τα μέλη της πρόγραμμα ασφάλισης ήδη από το 2004. Ο ίδιος θεωρεί ότι η ασφάλιση όχι μόνο είναι σημαντική αλλά ίσως θα έπρεπε να είναι υποχρεωτική ή τουλάχιστον «τα φορολογικά κίνητρα να είναι τέτοια που να επιδιώκει κάποιος να είναι ασφαλισμένος», διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι «πρέπει κάποιος να ασφαλίζεται προκειμένου να μπορέσει να ξαναφτιάξει την περιουσία του και όχι για μία φορολογική απαλλαγή».
Κλείνοντας τη εκδήλωση, ο κ. Μαζαράκης υπογράμμισε τη σημασία της ασφάλισης επισημαίνοντας: «Έχουμε ευθύνη να φέρουμε την ιδιωτική ασφάλιση κοντά στην κοινωνία, αλλά παράλληλα χρειάζεται ατομική ευθύνη και συλλογική κρατική πρωτοβουλία».
Δήμητρα Καζάντζα
Διαβάστε παρακάτω το δελτίο Τύπου που εξέδωσε η ΕΑΕΕ:
«Φυσικές καταστροφές – Χτίζοντας μια πιο ανθεκτική Ελλάδα»
Στο επίκεντρο η συνεργασία Πολιτείας και ασφαλιστικής αγοράς, η πρόληψη και η ενίσχυση της ασφαλιστικής προστασίας απέναντι στις φυσικές καταστροφές
Η συνεργασία, η ενημέρωση, η επένδυση στην πρόληψη και η ενίσχυση της ασφαλιστικής κάλυψης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις, για την αποτελεσματική διαχείριση των φυσικών καταστροφών. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα που αναδείχθηκε από την ενημερωτική εκδήλωση που διοργάνωσε η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ), την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή περισσότερων από 150 εκπροσώπων της Πολιτείας, των θεσμικών φορέων και της ασφαλιστικής αγοράς.
Ανοίγοντας την εκδήλωση, η Γενική Διευθύντρια της ΕΑΕΕ, κα Ελίνα Παπασπυροπούλου, αναφέρθηκε στο έργο της ΕΑΕΕ για την ενίσχυση της προστασίας απέναντι στις φυσικές καταστροφές, με έμφαση στη συγκέντρωση και ανάλυση στοιχείων, την ενημέρωση και την αξιοποίηση της διεθνούς εμπειρίας. Παράλληλα, υπογράμμισε τη στενή συνεργασία της ΕΑΕΕ με την Πολιτεία και τα αρμόδια Υπουργεία, τόσο για τις σημαντικές πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί τα τελευταία χρόνια, όσο και για τα επόμενα βήματα, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της ασφαλιστικής κάλυψης.
Ο Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Κωνσταντίνος Κατσαφάδος, αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί τα τελευταία χρόνια από την Πολιτεία για την πρόληψη, την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση των συνεπειών των φυσικών καταστροφών, τονίζοντας τη σημασία της συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Χαρακτήρισε την ασφαλιστική αγορά σημαντικό σύμμαχο της Πολιτείας και υπογράμμισε την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της ασφαλιστικής προστασίας των πολιτών, μέσα από ένα συντονισμένο πλαίσιο συνεργασίας με σαφείς κανόνες και κοινούς στόχους.
Η Γ.Γ. Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κα Θεώνη Αλαμπάση, ανέδειξε την ανάγκη μετάβασης από ένα μοντέλο εκ των υστέρων αποκατάστασης των ζημιών, σε μια προσέγγιση που δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην εκ των προτέρων θωράκιση, μέσα από τον συνδυασμό πρόληψης, ιδιωτικής ασφάλισης και κρατικής αρωγής.
Από την πλευρά του, ο Γενικός Διευθυντής Εποπτείας της Τράπεζας της Ελλάδος, κ. Ιωάννης Τσικριπής, επεσήμανε τον κομβικό ρόλο των ασφαλιστικών επιχειρήσεων στην απορρόφηση, τη μεταφορά και την αποτελεσματική κατανομή των κινδύνων. Παράλληλα, τόνισε τη σημασία ενός ισχυρού και αξιόπιστου εποπτικού πλαισίου, που ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών και συμβάλλει στην αύξηση της ασφαλιστικής κάλυψης, έναντι φυσικών καταστροφών.
Οι παρουσιάσεις ξεκίνησαν με τη Δρ. Βασιλική Κοτρώνη, Διευθύντρια Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, η οποία αναφέρθηκε στην εξέλιξη των ακραίων καιρικών φαινομένων στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας τη συμβολή της επιστημονικής έρευνας στην καλύτερη κατανόηση, την πρόληψη και τη διαχείριση των φυσικών κινδύνων.
Στη συνέχεια, ο κ. Ερρίκος Μοάτσος, Μέλος του ΔΣ της ΕΑΕΕ και Πρόεδρος της Επιτροπής Περιουσίας, Αντασφαλίσεων, Μεταφορών και Σκαφών, παρουσίασε τα στοιχεία της ΕΑΕΕ για την εξέλιξη της ασφαλιστικής κάλυψης κατοικιών και επιχειρήσεων στην Ελλάδα, καθώς και για τις αποζημιώσεις από φυσικές καταστροφές, οι οποίες από το 1993 έως σήμερα, ξεπερνούν τα €1,2 δισ. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, το κενό ασφαλιστικής προστασίας παραμένει σημαντικό. Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε τις θέσεις και τις προτάσεις της ΕΑΕΕ για την περαιτέρω μείωσή του, με έμφαση στη συνεργασία με την Πολιτεία, την ενημέρωση των πολιτών και τη διεύρυνση της ασφαλιστικής κάλυψης.
Τη διεθνή διάσταση της συζήτησης έδωσε ο κ. Édouard Vieillefond, Γενικός Διευθυντής της γαλλικής Caisse Centrale de Réassurance (CCR), ο οποίος παρουσίασε το γαλλικό μοντέλο ασφάλισης έναντι φυσικών καταστροφών. Μέσα από την εμπειρία της Γαλλίας, ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη χρηματοδότηση της πρόληψης και στη μείωση των κινδύνων.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με συζήτηση με θέμα «Ανθεκτικότητα στην πράξη: Από την πρόληψη στην ασφάλιση», την οποία συντόνισε ο Αντιπρόεδρος της ΕΑΕΕ, κ. Δημήτρης Μαζαράκης, με τη συμμετοχή του κ. Ιωάννη-Δημητρίου Παπαδημητρίου, Αναπλ. Οικονομικού Διευθυντή της Viohalco SA, και του κ. Στράτου Παραδιά, Προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις και οι ιδιοκτήτες ακινήτων απέναντι στους φυσικούς κινδύνους, στη σημασία της πρόληψης και στον ρόλο της ασφάλισης, ως βασικού εργαλείου προστασίας της επιχειρηματικής δραστηριότητας και της ιδιωτικής περιουσίας.
Κοινή συνισταμένη των τοποθετήσεων ήταν ότι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στις φυσικές καταστροφές απαιτεί συντονισμένη προσπάθεια, με ενεργό συμμετοχή της Πολιτείας, της ασφαλιστικής αγοράς, των επιχειρήσεων και των πολιτών. Η πρόληψη, η ενημέρωση και η ευρύτερη αξιοποίηση της ασφάλισης, αποτελούν βασικά εργαλεία για την καλύτερη προστασία της κοινωνίας και της οικονομίας, από τις συνέπειες των φυσικών καταστροφών.
Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News
