Συσσώρευση κινδύνου στα σύγχρονα Data Centers: Νέες προκλήσεις για τους Ασφαλιστές

Τα Data Centers (Κέντρα Δεδομένων), που αποτελούν κρίσιμη υποδομή για την τεχνητή νοημοσύνη, αυξάνονται σε μέγεθος και πολυπλοκότητα. Καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη σχέδια ανάπτυξης τέτοιων κέντρων και στην Ελλάδα, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το πρόσφατο sigma της Swiss Re, το οποίο ασχολείται με τους κινδύνους που προκύπτουν από τη λειτουργία Data Centers, αλλά και με τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο ασφαλιστικός κλάδος, προκειμένου να παράσχει την κάλυψη που απαιτείται για τη χρηματοδότησή τους.

Τα Data Centers αποτελούν κρίσιμη υποδομή για την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς στεγάζουν την υλική τεχνολογία που απαιτείται για την ταχεία ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα. Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες για τους «πέντε μεγάλους» παρόχους υπηρεσιών cloud, γνωστούς και ως «hyperscalers», προβλέπεται πλέον ότι θα ξεπεράσουν τα $600 δισ. το 2026, σημειώνοντας ετήσια αύξηση 36%. Περίπου το 75%, ή $450 δισ., αυτής της δαπάνης συνδέεται άμεσα με τη φυσική υποδομή τεχνητής νοημοσύνης που στεγάζεται σε μεγάλα Data Centers, όπως διακομιστές ή μονάδες επεξεργασίας γραφικών (Graphics Processing Units – GPU). Τα Data Centers παγκοσμίως προβλέπεται να αναπτυχθούν με ετήσιο ρυθμό 14% έως το 2030, με τις ΗΠΑ να παρουσιάζουν την ταχύτερη ανάπτυξη, σύμφωνα με την JLL. Οι δαπάνες για την κατασκευή τους στις ΗΠΑ έχουν ξεπεράσει κατά πολύ την ανάπτυξη του μη οικιστικού κατασκευαστικού τομέα συνολικά (βλ. Διάγραμμα 1).

Η κατασκευή των Data Centers αυξάνει τη ζήτηση για ασφαλιστικές υπηρεσίες

Η ζήτηση για ασφάλιση Data Centers έχει αυξηθεί αναλόγως. Τα σχετικά ασφάλιστρα αναμένεται να ανέλθουν παγκοσμίως στα $24,2 δισ. έως το 2030, από $10,6 δισ. σήμερα. Η αντ/ασφάλιση Data Centers τέτοιας κλίμακας είναι πολύπλοκη, τόσο κατά τη διάρκεια της κατασκευής όσο και, κυρίως, κατά τη φάση λειτουργίας, εκτιμούν οι ειδικοί της Swiss Re. Ενώ ο κίνδυνος κατασκευής αφορά κυρίως τo ίδιο το έργο (και οι προκλήσεις περιλαμβάνουν φυσικούς κινδύνους, αλληλεξαρτήσεις υπεργολάβων και καθυστερήσεις), ο λειτουργικός κίνδυνος αφορά τη διατήρηση σε συνεχή διαθεσιμότητα ενός κρίσιμου συστήματος υψηλής αξίας με πολλούς εκμισθωτές. Μόλις εγκατασταθούν οι GPU και οι εκμισθωτές και αρχίσει η παροχή των υπηρεσιών, αυξάνεται τόσο η αξία όσο και η λειτουργική πολυπλοκότητα, καθιστώντας κρίσιμα ζητήματα τη διακοπή εργασιών (BI), την απώλεια ενοικίου και τη διακοπή των υπηρεσιών. Παρατηρούνται, επίσης, αναδυόμενοι παράγοντες έκθεσης, που αυξάνουν την ασφαλισμένη αξία σε τοποθεσίες που εκτίθενται σε καταστροφές.

Πρόκληση για τις αντ/ασφαλιστικές το κόστος κατασκευής των Data Centers

Για να υποστηρίξουν τον όγκο εργασιών που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη (AI), τα Data Centers που κατασκευάζονται σήμερα είναι μεγαλύτερα τόσο σε μέγεθος όσο και σε τεχνική πολυπλοκότητα, σε σύγκριση με τις μικρότερες παραδοσιακές κατασκευές του παρελθόντος. Οι κίνδυνοι που αντιμετώπιζαν αυτές οι εγκαταστάσεις ήταν συνηθισμένοι για τους ασφαλιστές. Αντίθετα, τα νέα Data Centers κατασκευάζονται ως συγκροτήματα με πυκνά συστήματα και στενές λειτουργικές αλληλεξαρτήσεις, που επιτείνουν τους κινδύνους σε μεμονωμένες τοποθεσίες.

Αυτά τα έργα υψηλής έντασης κεφαλαίου απαιτούν προηγμένα συστήματα ψύξης, υποδομές υψηλής τάσης και εφεδρικές υποδομές, προηγμένο hardware και ισχυρό software ασφαλείας. Το συνολικό κόστος κατασκευής μπορεί να υπερβεί τα $20 δισ. και μπορεί να διπλασιαστεί μετά την εγκατάσταση GPU και όποιων άλλων τεχνολογιών απαιτούνται.

Η ανάγκη για ασφαλιστική κάλυψη τέτοιων μεγάλων έργων προκύπτει από τις χρηματοδοτικές ανάγκες, οι οποίες ανέρχονται σε δισεκατομμύρια. Αυτό δημιουργεί ζήτηση για πολύ υψηλά ασφαλιστικά όρια για κάθε εγκατάσταση ξεχωριστά. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα απαιτούν να καλύπτεται το πλήρες κόστος κατασκευής, ακόμη και αν τα σενάρια μέγιστης πιθανής ζημίας είναι πολύ χαμηλότερα. Οι αντ/ασφαλιστές, με τα παραδοσιακά ασφαλιστήρια κατασκευαστικών κινδύνων, μπορούν να καλύψουν σε ανταγωνιστικές τιμές μόνο ένα μικρό μέρος αυτού του ορίου.

Οι εγγυητικές επιστολές για μεγάλα κατασκευαστικά έργα και η ασφάλιση αθέτησης υποχρεώσεων υπεργολάβων αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία με την αύξηση της τεχνικής πολυπλοκότητας. Κάθε εργοτάξιο βασίζεται σε πολυάριθμους εξειδικευμένους υπεργολάβους και η αθέτηση υποχρεώσεων μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις και ευρύτερες διαταραχές στο έργο.

Κατασκευαστική έκρηξη σε περιοχές με υψηλό κίνδυνο φυσικών καταστροφών

Στις ΗΠΑ, οι εκτεταμένες απαιτήσεις των νέων Data Centers για γη και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας οδηγούν όλο και περισσότερο στην ανάπτυξή τους σε περιοχές που είναι πιο εκτεθειμένες σε φυσικές καταστροφές. Σε αυτές περιλαμβάνονται περιοχές που διατρέχουν κίνδυνο από σοβαρές καταιγίδες (SCS), οι οποίες πλήττουν ιδιαίτερα τις ΗΠΑ και την Ευρώπη και το 2025 προκάλεσαν ζημιές ύψους $51 δισ. παγκοσμίως. Να σημειωθεί εδώ ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του Sigma, οι φυσικές καταστροφές αποτελούν έναν αυξανόμενο κίνδυνο, με τις ασφαλισμένες ζημιές να αυξάνονται κατά 5%-7% ετησίως, κατά μέσο όρο, σε πραγματικούς όρους μακροπρόθεσμα.

Το πρόβλημα επιτείνεται όταν δημιουργούνται μεγάλα συγκροτήματα Data Centers, όπως συμβαίνει σε περιοχές όπως το Άμπιλιν του Τέξας και η Βιρτζίνια. Η συγκέντρωση πολλών εγκαταστάσεων σε ακτίνα περίπου 32 χιλιομέτρων σημαίνει ότι μια περιφερειακή φυσική καταστροφή μπορεί να πλήξει ταυτόχρονα έναν μεγάλο αριθμό ασφαλισμένων περιουσιακών στοιχείων.

Ένα σημαντικό μέρος των Data Centers, με βάση τη χωρητικότητά τους, ενδέχεται, επίσης στις ΗΠΑ, να βρίσκεται σε περιοχές με αυξημένο κίνδυνο χαλαζοπτώσεων. Χρησιμοποιώντας το εργαλείο CatNet® για την αξιολόγηση καταστροφικών κινδύνων, οι ειδικοί της Swiss Re ανέλυσαν δεδομένα σχετικά με την προγραμματισμένη και την υφιστάμενη δυναμικότητα των Data Centers (τα οποία διατίθενται από το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ, ανά κομητεία) και διαπίστωσαν ότι πάνω από το ένα τέταρτο ενδέχεται να βρίσκεται σε περιοχές που αντιμετωπίζουν ≥3 ημέρες με σοβαρές χαλαζοπτώσεις ετησίως, κατά μέσο όρο σε μια ιστορική περίοδο 64 ετών. Η αναλογία είναι παρόμοια, όταν η μοντελοποίηση γίνεται υπό τις τρέχουσες κλιματολογικές συνθήκες. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η κατασκευή των Κέντρων Δεδομένων τα καθιστά ευάλωτα σε ζημιές από το νερό. Στους βασικούς παράγοντες περιλαμβάνονται οι μεγάλες επιφάνειες, οι στέγες με μικρή κλίση, οι πολυάριθμες επεμβάσεις στην επιφάνεια για την εγκατάσταση των τεχνικών υποδομών και η υψηλή ευαισθησία του εξοπλισμού στην υγρασία. Οι εγκαταστάσεις αυτές περιλαμβάνουν, επίσης, κρίσιμο εξοπλισμό εξωτερικού χώρου, ο οποίος μπορεί να εκτίθεται άμεσα στο χαλάζι και τα συντρίμμια.

Στην περίπτωση των ανεμοστρόβιλων, η Swiss Re εκτιμά ότι περίπου το 40% των Data Centers, με βάση τη χωρητικότητά τους, στις ΗΠΑ, ενδέχεται να βρίσκεται σε περιοχές με σημαντική έως πολύ υψηλή συχνότητα εμφάνισης ανεμοστρόβιλων [≥ 3 ημέρες τον χρόνο με ανεμοστρόβιλους ≥ (E) F1, ή Enhanced Fujita 1], πράγμα που σημαίνει ότι η εμφάνιση ενός ανεμοστρόβιλου EF1+ δεν είναι απίθανη κατά τη διάρκεια της ασφαλιστικής περιόδου.

Η διαδρομή και η ζώνη συντριμμάτων ενός ανεμοστρόβιλου μπορούν εύκολα να καταστρέψουν πολλά κτήρια ταυτόχρονα. Ένα μεμονωμένο συμβάν μπορεί να προκαλέσει ζημιές υψηλότερες από τις αναμενόμενες, βάσει ενός υποθετικού σεναρίου μέγιστης πιθανής ζημίας σε μία μόνο τοποθεσία, όπου συνήθως ζημιώνεται μόνο ένα κτήριο ή μέρος αυτού. Σε ένα ακόμη χειρότερο σενάριο, ένας τροπικός κυκλώνας που διέρχεται από μια πυκνοκατοικημένη περιοχή, όπως το Τέξας, θα μπορούσε να οδηγήσει σε συσσώρευση ζημιών, με τον άνεμο και τις πλημμύρες να επηρεάζουν ταυτόχρονα πολλές εγκαταστάσεις και κοινόχρηστες υποδομές.

Οι μπαταρίες λιθίου δημιουργούν νέους κινδύνους πυρκαγιάς

Η πυρκαγιά αποτελεί τον κύριο παράγοντα που επηρεάζει τη σοβαρότητα των ζημιών στα παραδοσιακά Data Centers. Αν και αντιπροσώπευε μόνο το 10,9% των περιστατικών ζημιών, ήταν υπεύθυνη για το 42,3% του κόστους, σύμφωνα με τη 15ετή μελέτη της ασφαλιστικής FM Global που επικαλείται η Swiss Re. Στα νέα κτήρια, παρατηρείται μια σημαντική λειτουργική αλλαγή στην ενσωμάτωση μονάδων εφεδρικής τροφοδοσίας με μπαταρίες ιόντων λιθίου (BBU) στα ράφια των διακομιστών. Αυτές οι μονάδες BBU δημιουργούν μια πηγή ανάφλεξης που δεν υπήρχε προηγουμένως στους χώρους του εξοπλισμού επεξεργασίας δεδομένων, η οποία μπορεί να αυξήσει την ένταση και τη συχνότητα των ζημιών από πυρκαγιές.

Αυτή η μεταβαλλόμενη τάση είναι εμφανής στις αναθεωρημένες κατευθυντήριες οδηγίες της FM για την πρόληψη ζημιών, οι οποίες συνιστούν πλέον ενισχυμένη πυροπροστασία και προστασία του εξοπλισμού για τα νέα Data Centers (βλ. Πίνακα 1). Η πλήρης αναθεώρηση του 2026 αύξησε τον συνιστώμενο βαθμό πυραντίστασης για τους τοίχους από μία ώρα σε δύο ώρες, προκειμένου να περιοριστεί η εξάπλωση της πυρκαγιάς, ενώ εισήγαγε και αυστηρότερες απαιτήσεις για τα συστήματα καταιονισμού. Πέρα από τον χρόνο διακοπής λειτουργίας, τα ανεξέλεγκτα θερμικά συμβάντα θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των εργαζομένων και ενέχουν κίνδυνο δομικών ζημιών. Πρόσφατα παραδείγματα περιλαμβάνουν μια διακοπή λειτουργίας σε ολόκληρο τον κυβερνητικό τομέα στην Κορέα και ένα περιστατικό στη Σιγκαπούρη που αφορούσε έκρηξη.

Η υγρή ψύξη δημιουργεί νέους κινδύνους

Ο οδηγός πρόληψης ζημιών του 2026 περιλαμβάνει πλέον και μια ολοκληρωμένη ενότητα για την υγρή ψύξη. Σύμφωνα με μια 15ετή ανασκόπηση της FM, οι ζημιές που σχετίζονται με υγρά αντιπροσώπευαν σχεδόν το 24% του συνολικού κόστους ζημιών σε Data Centers. Οι ζημιές που προκλήθηκαν από τα πυροσβεστικά συστήματα αντιπροσώπευαν το 9,3% του κόστους, ενώ ένα επιπλέον 10% προήλθε από ζημιές που προκλήθηκαν από τα νέα συστήματα ψύξης. Οι σύγχρονες GPU υψηλής απόδοσης παράγουν σημαντικά περισσότερη θερμότητα από τους παραδοσιακούς διακομιστές, λόγω της υψηλής κατανάλωσης ενέργειας. Ως απάντηση, η πιο αποτελεσματική ψύξη με υγρά απευθείας στο τσιπ αντικατέστησε την παραδοσιακή ψύξη με αέρα. Το εύρος και η πολυπλοκότητα των δικτύων ψύξης δημιουργούν κινδύνους ζημιών από νερό, λόγω ακατάλληλης εγκατάστασης ή συντήρησης, εάν οι εργολάβοι δεν διαθέτουν εξειδικευμένη εμπειρία σε Data Centers, με σωλήνες και δίκτυα μεγάλου διαμετρήματος. Η έλλειψη νερού και οι τοπικές πρωτοβουλίες σχετικά με το νερό μπορούν, επίσης, να περιορίσουν άμεσα τη λειτουργία των εγκαταστάσεων. Εάν οι Δήμοι περιορίσουν την παροχή νερού λόγω ξηρασίας ή προβλημάτων διαθεσιμότητας, η μονάδα ενδέχεται να αναγκαστεί να αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος ψύξης ή να διακόψει προσωρινά τη λειτουργία της, προκειμένου να αποφευχθούν ζημιές στον εξοπλισμό.

Η τροφοδοσία ρεύματος ως παράγοντας κινδύνου

Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για τη διακοπή λειτουργίας (BI) των κέντρων δεδομένων είναι η τροφοδοσία ρεύματος, η οποία ευθύνεται για το 45% των διακοπών, σύμφωνα με την Παγκόσμια Έρευνα για τα Data Centers του Uptime Institute. Οι GPU που καταναλώνουν μεγάλη ισχύ και η ψύξη υψηλής απόδοσης αυξάνουν σημαντικά τις απαιτήσεις σε ηλεκτρική ενέργεια.

Οι παραδοσιακοί διακομιστές χρειάζονταν 5-15 kw ανά rack, αλλά οι διακομιστές τεχνητής νοημοσύνης (AI) μπορεί να απαιτούν περισσότερα από 100 kw ανά rack. Υπάρχουν ακόμη και συζητήσεις για την επανεκκίνηση παροπλισμένων συμβατικών πυρηνικών σταθμών, για την κάλυψη της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας των Data Centers. Όπου η σύνδεση με το δίκτυο δεν μπορεί να εξασφαλιστεί αρκετά γρήγορα, οι κατασκευαστές χτίζουν πλέον σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας επί τόπου, κάτι που παρουσιάζει νέους κινδύνους.

Αναφορές υποδηλώνουν ότι περίπου το 30% της προγραμματισμένης χωρητικότητας των Data Centers στις ΗΠΑ θα μπορούσε να διαθέτει παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας επί τόπου. Ορισμένοι hyperscalers εγκαθιστούν πλέον ειδικές μονάδες παραγωγής ενέργειας “πίσω από τον μετρητή”, για να αποφύγουν τη συμφόρηση του δικτύου. Συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS) ενσωματώνονται επίσης στα Data Centers, αλλά ενέχουν σημαντικούς κινδύνους πυρκαγιάς, έκρηξης και τοξικών αερίων. Βασικά ζητήματα που πρέπει να ληφθούν υπόψη περιλαμβάνουν τη διαχείριση της επί τόπου παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας, καθώς και το αν εμπλέκεται ένας πιστοποιημένος τρίτος, δεδομένου ότι η παραγωγή ενέργειας δεν αποτελεί βασική δραστηριότητα για όσους αναπτύσσουν Data Centers.

Οι κυβερνοκίνδυνοι αυξάνουν την ευπάθεια

Οι κυβερνοκίνδυνοι στα Data Centers ποικίλλουν ανάλογα με το μοντέλο λειτουργίας. Οι εγκαταστάσεις που φιλοξενούν πληροφορίες πελατών αποτελούν ελκυστικούς στόχους και ενδέχεται να παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο έκθεσης σε κυβερνοεπιθέσεις. Αυτό αποδείχθηκε από πρόσφατα περιστατικά, που προκάλεσαν διακοπή λειτουργίας. Ενώ οι hyperscalers συχνά θεωρούνται ότι ενέχουν χαμηλότερο κίνδυνο, λόγω του πλήρους ελέγχου που ασκούν επί της υποδομής, η αυξανόμενη σύνδεση στο διαδίκτυο των λειτουργικών τεχνολογιών, όπως τα συστήματα τροφοδοσίας, ψύξης, ασφάλειας και παρακολούθησης, δημιουργεί νέες κυβερνοευπάθειες στα σύγχρονα Data Centers.

Κίνδυνος συγκέντρωσης λόγω συσχετισμένων ζημιών σε διάφορους ασφαλισμένους και κλάδους

Η διαφάνεια όσον αφορά τη συσσώρευση κινδύνου είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς τα χαρτοφυλάκια των ασφαλισμένων ενδέχεται να οδηγήσουν ακούσια σε συγκέντρωση κινδύνου. Τα μεγάλα Data Centers ζητούν μερικές φορές από διαφορετικούς παρόχους ασφάλισης τα ασφαλιστικά προγράμματα που χρειάζονται (π.χ. ξεχωριστά για κτήρια, εξοπλισμό, σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας), καθιστώντας δύσκολη για τους ασφαλιστές την παρακολούθηση της συσσώρευσης της παραγωγικής ικανότητας/ δυναμικότητας. Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει σε ένα μεμονωμένο ζημιογόνο συμβάν να επηρεάσει πολλά ασφαλιστικά προγράμματα. Τα μεγάλα Data Centers συγκεντρώνουν, επίσης, πολλούς εκμισθωτές και ασφαλισμένα συμφέροντα σε έναν ενιαίο φυσικό χώρο, συχνά εξαρτώμενα από κοινά κρίσιμα συστήματα, όπως η ηλεκτροδότηση, η ψύξη και η πυροπροστασία. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα πολλαπλών ταυτόχρονων απαιτήσεων, που προκύπτουν από ένα συμβάν.

Επιπτώσεις στην ασφάλιση και τη διαχείριση κινδύνων

Τα Data Centers εξελίσσονται από χώρους στέγασης ηλεκτρονικού εξοπλισμού σχετικά χαμηλού κινδύνου σε πολύπλοκες εγκαταστάσεις υψηλής ενεργειακής πυκνότητας, οι οποίες απαιτούν εξελιγμένες, πολυεπίπεδες στρατηγικές προστασίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η νέα υποδομή τίθεται σε λειτουργία προτού οι επιστήμονες αξιολογήσουν πλήρως τους σχετικούς κινδύνους και προτού καταρτιστούν κανονιστικές διατάξεις για τον μετριασμό τους.

Οι ασφαλιστές διαθέτουν μεγάλη εμπειρία στα παραδοσιακά Data Centers, αλλά μόνο λίγες μεγάλες εγκαταστάσεις νέας γενιάς είναι πλήρως λειτουργικές μέχρι στιγμής, γεγονός που περιορίζει την πρακτική εμπειρία τους σε τέτοιου είδους ζημιές. Σε αυτό το περιβάλλον, η επιτυχία της ασφάλισης εξαρτάται όχι μόνο από το capacity, αλλά και από την εξειδικευμένη τεχνική αξιολόγηση και τη συστηματική διαχείριση της συσσώρευσης κινδύνων.

---

Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News