Νίκος Μάντικας: Η νέα εποχή κινδύνου απαιτεί τεχνική τεκμηρίωση
Όταν ο κίνδυνος δεν φαίνεται στο χαρτί: Η καθοριστική αξία του επιτόπιου προασφαλιστικού ελέγχου
Του κ. Νίκου Μάντικα*,
Insurance Broker – Technical Manager της We Insurance.
Σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και συχνότερων ζημιών, ο επιτόπιος προασφαλιστικός έλεγχος αναδεικνύεται σε βασικό εργαλείο σωστής αξιολόγησης κινδύνου, πρόληψης και ουσιαστικής ασφαλιστικής κάλυψης για εμπορικές και βιομηχανικές επιχειρήσεις.
Τα τελευταία χρόνια, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, το περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιούνται οι επιχειρήσεις γίνεται ολοένα και πιο απαιτητικό από πλευράς κινδύνων. Η κλιματική αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, οι μεγάλες πυρκαγιές και πλημμύρες, αλλά και η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των παραγωγικών διαδικασιών και των εφοδιαστικών αλυσίδων έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση τόσο της συχνότητας όσο και της έντασης των ασφαλιστικών ζημιών.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία, το 75% των αποζημιώσεων της τελευταίας τριακονταετίας έχει καταβληθεί μετά το 2018. Σε αυτό το πλαίσιο, αν και η ασφαλιστική αγορά ανταποκρίθηκε με ταχύτητα και επαγγελματισμό, οι αποζημιώσεις κάλυψαν μόνο μικρό ποσοστό των συνολικών οικονομικών απωλειών, καθώς το ασφαλιστικό κενό παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό.
Η θεσμοθέτηση της υποχρεωτικής ασφάλισης επιχειρήσεων με κύκλο εργασιών άνω των 500.000 ευρώ έναντι δασικής πυρκαγιάς, πλημμύρας και σεισμού αλλάζει θετικά το τοπίο και συμβάλλει στη μείωση του ασφαλιστικού κενού. Παρόλα αυτά, πρέπει να σημειωθεί ότι η συμμόρφωση με τον νέο νόμο απλά δεν αρκεί, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ορθή ασφαλιστική κάλυψη των επιχειρηματικών κινδύνων.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η σωστή αποτύπωση του ασφαλιστικού κινδύνου δεν αποτελεί απλώς τεχνική διαδικασία, αλλά κρίσιμο παράγοντα βιωσιμότητας, τόσο για τις ίδιες τις επιχειρήσεις όσο και για την αγορά συνολικά. Το ερώτημα που εύλογα τίθεται είναι κατά πόσο η αξιολόγηση του κινδύνου μπορεί να θεωρηθεί επαρκής, όταν βασίζεται αποκλειστικά σε δηλώσεις, ερωτηματολόγια και στοιχεία που παρέχονται εξ αποστάσεως. Η εμπειρία δείχνει ότι, ιδιαίτερα σε εμπορικούς και βιομηχανικούς κινδύνους, η απάντηση είναι αρνητική. Σε αυτό το σημείο αναδεικνύεται ο ρόλος του προασφαλιστικού ελέγχου.
Τι είναι –και τι δεν είναι– ο επιτόπιος προασφαλιστικός έλεγχος
Ο επιτόπιος προασφαλιστικός έλεγχος δεν αποτελεί μια τυπική διαδικασία, με απλή καταγραφή των τετραγωνικών, των μηχανημάτων και των μέτρων πυροπροστασίας μιας επιχείρησης. Πρόκειται για μια ολοκληρωμένη τεχνική αξιολόγηση της πραγματικής λειτουργίας της επιχείρησης, των εγκαταστάσεών της και των εν δυνάμει κινδύνων που τη συνοδεύουν, όπου, μεταξύ άλλων:
- εξετάζεται η κατασκευαστική επάρκεια και η ανθεκτικότητα των εγκαταστάσεων·
- αξιολογείται η γεωγραφική θέση και η έκθεση σε πιθανούς κινδύνους·
- αναλύεται η επάρκεια των συστημάτων πυροπροστασίας, ανάλογα με τη φύση της παραγωγικής δραστηριότητας·
- εντοπίζονται τα κρίσιμα σημεία της παραγωγής και των μηχανολογικών εγκαταστάσεων·
- εκτιμάται το σενάριο της μέγιστης πιθανής ζημιάς (PML), τόσο για τις υλικές ζημιές (Property Damage – PD) όσο και για τη διακοπή εργασιών (Business Interruption – BI).
Σε αντίθεση με την αξιολόγηση εξ αποστάσεως, ο επιτόπιος έλεγχος επιτρέπει στον risk engineer να δει την επιχείρηση όπως πραγματικά λειτουργεί: να κατανοήσει τη ροή παραγωγής, τις διαδικασίες συντήρησης, τον ανθρώπινο παράγοντα, αλλά και τις αποκλίσεις που συχνά υπάρχουν μεταξύ δηλωμένης και πραγματικής κατάστασης. Είναι ουσιαστικά το σημείο όπου η πραγματικότητα, με όχημα την τεχνική έκθεση του μηχανικού, συναντά το ασφαλιστήριο συμβόλαιο.
Η αξία της φυσικής παρουσίας στον χώρο του κινδύνου
Πολλοί από τους πιο σημαντικούς παράγοντες κινδύνου δεν αποτυπώνονται εύκολα σε έγγραφα ή φωτογραφίες. Η κατάσταση συντήρησης του εξοπλισμού, το επίπεδο housekeeping, οι προσωρινές ή μη εγκεκριμένες τροποποιήσεις, ακόμη και η κουλτούρα ασφάλειας της επιχείρησης, είναι στοιχεία που συχνά γίνονται αντιληπτά μόνο με φυσική παρουσία στον χώρο και αποτελούν κρίσιμα κριτήρια για τον Underwriter.
Ο επιτόπιος έλεγχος αποκαλύπτει λεπτομέρειες που, αν αγνοηθούν, μπορεί να μετατρέψουν ένα διαχειρίσιμο περιστατικό σε σοβαρή ζημιά. Σε πολλές περιπτώσεις, οι μεγαλύτερες απώλειες δεν προκύπτουν από τον βασικό κίνδυνο, αλλά από δευτερογενείς παράγοντες που δεν είχαν αξιολογηθεί επαρκώς.
Στην πράξη, μια επιχείρηση που αποδεικνύει έμπρακτα την επιμέλειά της μέσω τεκμηριωμένης τεχνικής έκθεσης, συχνά αξιολογείται με ευνοϊκότερους όρους τιμολόγησης και ευρύτερα όρια κάλυψης από την ασφαλιστική αγορά.
Ασφαλιζόμενες αξίες και διακοπή εργασιών
Ένα διαχρονικό πρόβλημα στην ασφάλιση εμπορικών και βιομηχανικών κινδύνων είναι η εσφαλμένη αποτίμηση των ασφαλιζόμενων αξιών. Υπασφάλιση κτηρίων και εξοπλισμού, μη ρεαλιστικά όρια αποζημίωσης και ανεπαρκής κάλυψη διακοπής εργασιών αποτελούν, συχνά, αίτια δυσαρέσκειας και συγκρούσεων σε περιπτώσεις ζημιών.
Η εμπειρία από τα καταστροφικά γεγονότα του 2023 ανέδειξε ότι η υλική ζημιά είναι μόνο η αρχή και ότι η διακοπή εργασιών, η απώλεια πελατών και η ρευστότητα είναι αυτά που καθορίζουν την επιβίωση της επιχείρησης. Παρότι η υποχρεωτική ασφάλιση δεν περιλαμβάνει κάλυψη απώλειας κερδών, η διεθνής πρακτική τη θεωρεί ισότιμη, αν όχι σημαντικότερη της κάλυψης υλικών ζημιών.
Ο προασφαλιστικός έλεγχος συμβάλλει ουσιαστικά στην ορθή εκτίμηση των ασφαλιζόμενων αξιών των εγκαταστάσεων, στον εντοπισμό ενδεχόμενων bottlenecks της παραγωγικής διαδικασίας, στη σωστή κατανόηση των χρονικών απαιτήσεων για την περίοδο αποκατάστασης και στη ρεαλιστική αξιολόγηση των οικονομικών επιπτώσεων μιας πιθανής διακοπής λειτουργίας. Με τον τρόπο αυτό η ασφαλιστική κάλυψη προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες της επιχείρησης και όχι σε θεωρητικές παραδοχές.
Πρόληψη ζημιών: ένα συχνά υποτιμημένο όφελος
Πέρα από την ασφαλιστική τοποθέτηση, η επιτόπια επιθεώρηση του κινδύνου λειτουργεί ως σημαντικό εργαλείο πρόληψης ζημιών. Οι τεχνικές συστάσεις που προκύπτουν δεν έχουν στόχο απλώς τη συμμόρφωση με τις ασφαλιστικές απαιτήσεις, αλλά ταυτόχρονα βελτιώνουν σημαντικά το επίπεδο προστασίας της επιχείρησης, μειώνοντας την πιθανότητα και την έκταση ενδεχόμενης μελλοντικής ζημιάς.
Κατά συνέπεια, για την επιχείρηση αυτό σημαίνει αυξημένη ανθεκτικότητα και επιχειρησιακή συνέχεια. Για την ασφαλιστική εταιρεία σημαίνει ορθή διαχείριση κινδύνου και ποιότητα χαρτοφυλακίου. Για την αγορά συνολικά σημαίνει σταθερότητα και βιώσιμη διαχείριση ζημιών.
Στη ζημιά: η ώρα της αλήθειας
Όταν επέλθει ο ασφαλιστικός κίνδυνος, η ύπαρξη μιας σωστής και τεκμηριωμένης τεχνικής έκθεσης προασφαλιστικού ελέγχου αποδεικνύεται καθοριστική, καθώς περιορίζει τις αμφισβητήσεις, μειώνει τις καθυστερήσεις στη διαδικασία της αποζημίωσης και συμβάλλει στη διαφάνεια μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών. Στην πράξη, η τεχνική έκθεση λειτουργεί ως κοινό σημείο αναφοράς, μεταξύ ασφαλισμένου, ασφαλιστή και πραγματογνώμονα.
Πολλές από τις δυσάρεστες εκπλήξεις που προκύπτουν κατά τη διαχείριση απαιτήσεων θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί εξ ολοκλήρου, εφόσον ο κίνδυνος είχε αξιολογηθεί και εκτιμηθεί επαρκώς πριν από τη σύναψη του ασφαλιστηρίου.
Ο ρόλος του σύγχρονου Insurance Broker
Στο σημερινό περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και συνεχώς μεταβαλλόμενων κινδύνων, η επιχείρηση που αποτυπώνει σωστά τον κίνδυνό της αποκτά ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Ο ρόλος του σύγχρονου Insurance Broker είναι καθοριστικός και έχει εξελιχθεί από απλό διαμεσολαβητή σε ουσιαστικό σύμβουλο διαχείρισης κινδύνων. Η απαίτηση για επιτόπιο προασφαλιστικό έλεγχο, η σωστή αξιοποίησή του και η ενσωμάτωσή του στην ασφαλιστική τοποθέτηση αποτελούν βασικά στοιχεία αυτής της εξειδικευμένης προσέγγισης.
Κατά συνέπεια, η τεχνική έκθεση κινδύνου δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά θεμελιώδη προϋπόθεση για την αξιόπιστη ασφάλιση εμπορικών και βιομηχανικών επιχειρήσεων, η οποία για τον διαμεσολαβητή συνιστά πράξη επαγγελματικής ευθύνης και για τον επιχειρηματία επένδυση βιωσιμότητας.
Ως Μηχανικός και Risk Engineer που έχω βρεθεί τόσο στην πλευρά της επιθεώρησης όσο και της ανάληψης κινδύνου, έχω διαπιστώσει ότι οι σοβαρές ασφαλιστικές τοποθετήσεις ξεκινούν πάντα από τη σωστή τεχνική αποτύπωση. Σήμερα, ως ανεξάρτητος ασφαλιστικός διαμεσολαβητής, θεωρώ καθήκον μου να διασφαλίζω ότι οι πελάτες μου δεν περιορίζονται στην αγορά ενός συμβολαίου, αλλά αποκτούν ένα τεκμηριωμένο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνου και επιχειρησιακής συνέχειας. Και αυτό ξεκινά πάντοτε από τον επιτόπιο έλεγχο και την τεχνική έκθεση.
*Ο κ. Νίκος Μάντικας είναι Πολιτικός Μηχανικός (MEng Hons, MSc DIC, MBA) με εξειδίκευση στο Earthquake Engineering (Ιmperial College London) και πολυετή διεθνή εμπειρία στον σχεδιασμό και την κατασκευή βιομηχανικών έργων και έργων υποδομής. Διαθέτει εκτενή εμπειρία ως Risk Engineer και Underwriter σε πολυεθνικούς ασφαλιστικούς ομίλους, με αντικείμενο την αξιολόγηση και ανάληψη εμπορικών, βιομηχανικών και τεχνικών κινδύνων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Σήμερα, ως ανεξάρτητος Insurance Broker και Technical Manager της We Insurance, εξειδικεύεται στη διαχείριση και τεχνικά τεκμηριωμένη ασφαλιστική τοποθέτηση σύνθετων επιχειρηματικών κινδύνων.
Ακολουθήστε την ασφαλιστική αγορά στο Google News
